Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2018

Κινηματογράφος & Τουρισμός


Ο μαζικός τουρισμός είναι μια ιδέα που προήλθε από τη μεγάλη άνοδο των εισοδημάτων μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση. Μέχρι τότε, τα ταξίδια πολιτιστικού ή ψυχαγωγικού χαρακτήρα ήταν αποκλειστικό προνόμιο λίγων εκλεκτών περιηγητών, συνήθως αριστοκρατών. Ο τουρισμός, από τα τέλη του 20ου αιώνα, έχει γίνει ένας πολύ διαδεδομένος τρόπος ψυχαγωγίας, ειδικά στον Δυτικό Κόσμο, ενώ παράλληλα αποτελεί μια πολύ μεγάλη βιομηχανία και σημαντικότατη πηγή εσόδων για παραδοσιακά τουριστικές χώρες όπως είναι η Ελλάδα.
Στην επιλογή του τουριστικού προορισμού καθοριστικό ρόλο παίζουν διάφοροι παράγοντες όπως η απόσταση και η εύκολη πρόσβαση, οι σχέσεις των χωρών προέλευσης και υποδοχής, (όπως είναι οι πολιτικές, πολιτιστικές, ιστορικές, και γλωσσικές), η αποτελεσματική πληροφόρηση, οι φυσικοί και πολιτιστικοί πόροι καθώς και οι προσφερόμενες υπηρεσίες στον τόπο προορισμού.
Ο Άγιος Νικόλαος σήμερα μαζί με τη γειτονική Ελούντα αποτελούν δυο από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς στην Ελλάδα.
Ο επισκέπτης της περιοχής εδώ θα θαυμάσει το μοναδικό φυσικό περιβάλλον, θα απολαύσει την εξαιρετική κουζίνα, θα ευχαριστηθεί τη θάλασσα στα πεντακάθαρα νερά των υπήνεμων κόλπων και θα χορτάσει τον ήλιο στις χρυσές αμμουδιές της.
Ολόκληρη η περιοχή του διευρυμένου δήμου σήμερα είναι γεμάτη από ξενοδοχεία όλων των τύπων. Μικρά, μεγαλύτερα, πανσιόν, ενοικιαζόμενα δωμάτια και συγκροτήματα, προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και εξασφαλίζουν αξέχαστη διαμονή στους επισκέπτες.
Η πόλη διαθέτει οργανωμένη μαρίνα και αποτελεί σημαντικό σταθμό όλο το χρόνο για τα πάσης φύσεως κρουαζιερόπλοια της Μεσογείου.
Στον Άγιο Νικόλαο και στην Ελούντα δεν ήταν τα πράγματα έτσι ανέκαθεν. Όπως σε όλα έτσι κι εδώ υπάρχει μια αρχή.
Η προϊστορία της τουριστικής ανάπτυξης άρχισε να γράφεται  στην περιοχή όταν ο Ζυλ Ντασσέν το 1956 επέλεξε την Κριτσά για να γυρίσει την ταινία που είχε τίτλο «Αυτός που πρέπει να πεθάνει». Η ταινία ήταν βασισμένη στο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Το φιλμ, στο οποίο εκτός των άλλων μεγάλων ξένων ηθοποιιών πρωταγωνιστούσε και η Μελίνα Μερκούρη, ενθουσίασε το κοινό και τους κριτικούς στις Κάνες την επόμενη χρονιά που παίχτηκε και έκανε γνωστή την περιοχή σε όλο τον κόσμο. Ήταν η πρώτη ξένη μεγάλη παραγωγή που γυρίστηκε στην Ελλάδα.
Στα γυρίσματα απασχολήθηκαν περίπου 1.500 κομπάρσοι και εργάτες πάσης φύσεως, οι οποίοι σχεδόν στο σύνολό τους ήταν κάτοικοι της περιοχής.
Όταν ο Ντίσνεϊ ζήτησε τα δικαιώματα από την συγγραφέα Μαίρη Στιούαρτ για να γυρίσει ταινία το βιβλίο της «The Moon Spinners», αυτή του πρότεινε να γυρίσει την ταινία στο χώρο που εμπνεύστηκε την ιστορία, δηλαδή στην Ελούντα. Αυτός συμφώνησε και το φθινόπωρο του 1963 άρχισαν τα γυρίσματα.
Ο Ντίσνεϊ πραγματικά γύρισε την ταινία «The Moon Spinners» στην Ελούντα και τον Άγιο Νικόλαο (το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας) «ρίχνοντας» στην περιοχή περίπου δυο εκατομμύρια δολάρια από τον Ιούλιο μέχρι και τον Οκτώβριο του 1963.
Ο δημοσιογράφος Νίκος Τραντάς λέει σχετικά: «Η απόφαση του Ντίσνεϊ να γυρίσει «Τα κρόσσια του φεγγαριού» στην Ελλάδα, ισοδυναμούσε το 1963 με την αντίστοιχη ενός επιχειρηματία του σήμερα, που φέρνει μια μεγάλη επένδυση στη χώρα. Ας μη λησμονούμε την οικονομική κατάσταση της χώρας μας το ’63, η οποία χαρακτηρίζονταν από μεγάλες στερήσεις».
Μαζί με τα συνεργεία ήρθε στην Κρήτη και ο φωτογράφος Κωνσταντίνος Μάνος, παιδί ελλήνων μεταναστών στην Αμερική, ο οποίος αποτύπωσε σε φωτογραφίες την Κρήτη εκείνη την εποχή με μοναδικό τρόπο, εκδίδοντας αργότερα το «Greek Portfolio».
Η ταινία «του φεγγαριού τα κρόσσια» χτίστηκε πάνω σε σίγουρες βάσεις με διαχρονικά, δοκιμασμένα, συστατικά. Όμορφα τοπία, πλούσια σκηνικά, γραφικά έθιμα, μύθο με καλή πλοκή και μυστήριο, ρομάντζο, όμορφους και ταλαντούχους ηθοποιούς, διάθεση άφθονου χρήματος στην παραγωγή και κορυφαίο επαγγελματισμό.
Η ταινία αλλά και όλο το υλικό δημοσίων σχέσεων που τη συνόδευσε κατάφερε να κάνει την περιοχή γνωστή στα πέρατα της οικουμένης. Ήταν η αφορμή για την αρχή της τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής. Η επιτυχία της έκανε παγκοσμίως γνωστό και τον τόπο των γυρισμάτων.
Στο χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Αγίου Νικολάου η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου με την αρωγή της Εφορίας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Κρήτης και του ΠΑΟΔΑΝ διοργανώνει από 16 Δεκεμβρίου 2018 έως και 16 Ιανουαρίου 2019 έκθεση με φωτογραφίες που αναφέρονται στις παραπάνω ταινίες από τη συλλογή του κ. Νίκου Τραντά.
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν την Κυριακή 16 Δεκεμβρίου και ώρα 19.00. Μετά τις σύντομες ομιλίες στον ίδιο χώρο θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ «Φεγγαροκρόσσια» του υπογράφοντα, το οποίο βασίστηκε στο χρονικό των γυρισμάτων της ταινίας του Ντίσνεϊ. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη.
Ι. Σταμέλος

Τρίτη, 20 Νοεμβρίου 2018

Μαντινάδες - Βραβεία

Διαγωνισμός Μαντινάδας 2018
Χόρτα, βότανα και αρωματικά φυτά
Σε μια εποχή που αργά αλλά σταθερά εξαφανίζονται προαιώνιες παραδόσεις στη χώρα μας και στην περιοχή μας ειδικότερα, η αναφορά ακόμα και με τη μορφή της δίστιχης μαντινάδας στα χόρτα, τα βότανα και τα αρωματικά φυτά της Κρήτης, θεωρούμε ότι μπορεί να αποτελέσει ένα μικρό ανάχωμα, μια μικρή συμβολή στο φρενάρισμα αυτής της πορείας.
Η ανάδειξη, έστω και με αυτό, τον συντομότατο, τρόπο, της συμβολής τους στη διατροφή, τη λαϊκή ιατρική, τη ζωή, τη λαογραφία και τον πολιτισμό της Κρήτης εν γένει, αποτελεί ελάχιστη συνεισφορά προς την κατεύθυνση αυτή.
Από την άλλη αποτελεί ένα εξαιρετικό θέμα για να αναδείξουν οι μαντιναδόροι τις ικανότητές τους και να αγωνιστούν σε ένα ευγενές αγώνισμα συμβάλλοντας έτσι τόσο στην ανάδειξη των στοιχείων του θέματος όσο και στην δημιουργία νέων μαντινάδων. Στην ανάδειξη και διατήρηση δυο σημαντικών στοιχείων που σχετίζονται στενά με τον πολιτισμό της Κρήτης.
Η σχετική προκήρυξη για τον διαγωνισμό δημοσιεύτηκε 11-10-2018 και οι συμμετοχές (μέχρι επτά μαντινάδες) θα έπρεπε να ταχυδρομηθούν με ψευδώνυμο μέχρι την Παρασκευή 9 Νοεμβρίου 2018.
Η Κριτική Επιτροπή, την οποία αποτέλεσαν οι φιλόλογοι Γιάννης Χρονάκης, Μαρίνα Τουτουδάκη και Ανθή Ρουμπελάκη, αφού έλαβε υπόψη τις συμμετοχές και την προκήρυξη, αποφάσισε την βράβευση των παρακάτω μαντινάδων (η σειρά δεν είναι αξιολογική):
Έπαινοι
Βασιλικός κι ανέ κοπεί τη μυρωδιά την έχει
Κι αγάπη μου στη ξενιτιά την έγνοια μου την έχει.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Δασκαφούρνη

Δεν είχα τρόπο να γροικώ τη μυρωδιά σου μάνα
Και γέμισα το σπίτι μου γλάστρες με μαντζουράνα
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Νυχτολούλουδο

Βασιλικό κι αγιόκλημα μέντα μυρθιά δυόσμο
Στον ερχομό σου γέμισες αγάπη μου τον κόσμο.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Νυχτολούλουδο

Κάποτε δάφνες και μυρτιές στολίζαν το κρεβάτι,
Μα ’δα που εγεράσαμε, ασπάλαθοι και βάτοι.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Βερενίκη

Αφήνει ο έρωτας πληγές κι ο χρόνος τσι γλυκαίνει,
Μα τσι πληγές π’ αιμορραγούν «ο έρωντας» τσι ’γιαίνει.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Περαστικός

Ξεροκαμπίτη «κρίνε» μου, που φύτρωσες στον άμμο,
Να σε μυρίσω χαίρομαι κι ας γονατίζω χάμω.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Περαστικός

Ωσάν το λαγουδόχορτο που φύτρωσε στο δέτη,
Ερίζωσ’ η αγάπη σου στον εδικό μου μπέτη.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Μαδαρίτης

Ανέ παινάσαι δίχταμε για τ’ άρωμα που βγάνεις
Είναι που ζεις στσι δέτες σου και τσι πετροβυζάνεις.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Ο Μαδαρίτης Αετός
Το δίκταμο στ’ απόκρημνα βουνά τση Κρήτης βγαίνει,
Τ’ αγρίμια που ’χουνε πληγές το τρώνε και τα γιαίνει.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Αγράμπελη

Γύρισες πάλι κι άνθισαν μες στο μπαξέ τα κρίνα,
Κι εδά στο καταχείμωνο θωρώ το Μάη μήνα.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Αροδαμός

Στον διαγωνισμό κατατέθηκαν 27 συμμετοχές. Από τις υπόλοιπες μαντινάδες η επιτροπή έκρινε ότι αξίζουν ιδιαίτερης αναφοράς και οι επόμενες δέκα, οι οποίες τιμητικά δημοσιεύονται στο περιοδικό μας.
Ωσά και εσένα δίχταμε βοτάνι δεν ειν’ άλλο
Κι ας τράβηξα του έρωντα τα πάθη να σε βγάλω.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Ste.xa

Τότες απού ’φτιαξεν ο Θιός, τα βότανα του κόσμου
Από την Κρήτη μυρωδιά, εγροίκανε του δυόσμου.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Jonny cool

Φασκομηλιά κομπόχορτο αρίγανη θυμάρι
Χαράς τονε απού ’πιενε  ’νεκατερό βραστάρι.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Νυχτολούλουδο

Σαν έχεις γρίπη, πες μου το κι εγώ θα σε γιατρέψω,
Στον εγκρεμό θα κρεμαστώ δίχταμο να μαζέψω.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Μαδαρίτης

Χίλια και βάλε Κρήτη μου τα μυροβότανά σου
Με αρχηγό το δίχταμο στ’ αγριοφάραγγά σου.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Ο Μαδαρίτης Αετός

Με μέντα και μ’ αρμπόριζα ήλουσε τα μαλλιά τζης
Κι επόμεινε αξέχαστο σ’ όλους το πέρασμά τζης.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Βρέχος

Λεβάντα εμοσχομύρισε την ώρα που περνούσες,
Άχι και να ’μουνε εγώ αυτός που καρτερούσες.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Βρέχος

Ο «έρωντας» που πότιζε ολόδροσος τα χείλη
Εγίνηκε στα γερατειά δίχταμος-χαμομήλι.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Βερενίκη

Με το χιράμι το φαντό τ’ άλογο θα στολίσω
Και στο αυτί βασιλικό να ’ρθώ να σε ζητήσω.
Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Ενενηντάρης


Πέμπτη, 11 Οκτωβρίου 2018

Διαγωνισμός Μαντινάδας


Προκήρυξη Διαγωνισμού Μαντινάδας
από το περιοδικό «Αμάλθεια»
Στο πλαίσιο της ανάδειξης της σπουδαιότητας της Κρητικής χλωρίδας, ως στοιχείο της ζωής και του πολιτισμού, η Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και το περιοδικό «Αμάλθεια», προκηρύσσουν διαγωνισμό στην Κρητική Μαντινάδα, με θέμα «Χόρτα, βότανα και αρωματικά φυτά της Κρητικής χλωρίδας».
Ο διαγωνισμός θα πραγματοποιηθεί στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου τον Νοέμβριο του 2018 και για τον σκοπό αυτόν προσκαλούμε τους ενδιαφερομένους να συμμετάσχουν καταθέτοντας τις εργασίες τους με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
Όροι συμμετοχής
1) Οι μαντινάδες θα πρέπει να είναι πρωτότυπες, αδημοσίευτες και υποχρεωτικά θα πρέπει να περιέχουν το όνομα τουλάχιστον ενός χόρτου, βότανου ή αρωματικού φυτού της Κρητικής χλωρίδας.
2) Στον διαγωνισμό μπορεί να συμμετάσχει οποιοσδήποτε -εκτός από τα μέλη της κριτικής επιτροπής- χωρίς περιορισμό ενώ οι εργασίες που θα κατατεθούν δεν επιστρέφονται.
3) Κάθε δημιουργός μπορεί να συμμετάσχει με το πολύ επτά  (7) μαντινάδες, όπως ορίστηκαν παραπάνω. Καταληκτική ημερομηνία υποβολής ορίζεται η Παρασκευή 9 Νοεμβρίου 2018.
Οδηγίες αποστολής
Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να στείλουν έναν φάκελο στην διεύθυνση:
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΑΜΑΛΘΕΙΑ»
ΕΜΜ ΣΚΥΒΑΛΟΥ 1
72100 ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ – ΚΡΗΤΗ
(Για τον Διαγωνισμό Μαντινάδας)
Στον φάκελο αυτό θα πρέπει να περιέχονται:
α) Οι μαντινάδες σε τέσσερα δακτυλογραφημένα (ή καθαρογραμμένα) αντίγραφα τα οποία θα υπογράφονται στο τέλος με το ψευδώνυμο του συμμετέχοντος χωρίς καμία άλλη ένδειξη.
β) Ένας μικρότερος φάκελος όπου εξωτερικά θα αναγράφεται το ψευδώνυμο ενώ στο εσωτερικό του τα ακόλουθα στοιχεία:
Ψευδώνυμο, όνομα, επώνυμο, επάγγελμα, διεύθυνση κατοικίας, τηλέφωνο, e-mail (αν υπάρχει).
Βραβεία-Κριτική Επιτροπή
Οι δημιουργοί των δέκα καλύτερων μαντινάδων, κατά την κρίση της επιτροπής, θα τιμηθούν με έπαινο σε ειδική εκδήλωση και οι μαντινάδες τους αυτές θα δημοσιευτούν στο περιοδικό «Αμάλθεια», της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου. Θα λάβουν ακόμα και τρία τεύχη του περιοδικού «Αμάλθεια» και δυο τεύχη του περιοδικού που θα τις δημοσιεύσει.
γ) Η κριτική επιτροπή θα αποτελείται από 3 διακεκριμένους φιλολόγους.
Για πρόσθετες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο τηλέφωνο 6977192004 ή στο e-mail  stamelosioa@gmail.com

Ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής
Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Τρίτη, 3 Ιουλίου 2018

Ευχαριστίες


ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό «Αμάλθεια», μετά την επιτυχή διοργάνωση της έκθεσης βιβλίου-αφιέρωμα στην Πολιτιστική Κληρονομιά του Νομού μας, με εκδότες τους Πολιτιστικούς Οργανισμούς των Δήμων, τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λασιθίου, την τωρινή Αντιπεριφέρεια, καθώς και τους Πολιτιστικούς Συλλόγους της περιοχής μας, επιθυμεί να ευχαριστήσει:
-Τον ΠΑΟΔΑΝ για την παραχώρηση της αίθουσας και την εκτύπωση των αφισών,
-Το βιβλιοχαρτοπωλείο «Πολύπλευρο» για την προσφορά διαφόρων υλικών,
-Την εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ για την προβολή και την κάλυψη των εκδηλώσεων,
-Την διαδικτυακή πύλη ΦΩΝΗΕΝ και την εκπομπή του Θάνου Κορομπύλια «Πάμε αέρα» για την προβολή,
-Τον Ιάσονα Ταβλά για τη συμμετοχή στις παράλληλες εκδηλώσεις με το ντοκιμαντέρ του «Συμπόσιο», το οποίο είναι αφιερωμένο στον Νίκο Κούνδουρο,
-Τον Κωστή Λυμπρίτη με το ακορντεόν του και την «Αυτοσχέδιο Χορωδία» των Γιάννη Γεροντή, Γιώργου Φουλεδάκη, Γιώργου Κοκκίνη, Κωστή Σταματάκου και Αγορίτσας Οικονόμου, στο αφιέρωμα για το σατιρικό ρεμπέτικο τραγούδι, στις παράλληλες εκδηλώσεις,
-Το 1ο και το 2ο Γυμνάσιο Αγίου Νικολάου για την συμμετοχή τους στη διοργάνωση με διάφορα αντικείμενα εξοπλισμού,
-Τους συμμετέχοντες με έντυπα και βιβλία:
1. Αντιπεριφέρεια Λασιθίου,
2. Δήμος Αγίου Νικολάου,
3. Εκδόσεις τέως Δήμου Νεάπολης,
4. Λύκειο Ελληνίδων Αγίου Νικολάου,
5. Μορφωτική Στέγη Ιεράπετρας,
6. Εταιρεία Γραμμάτων και Τεχνών Ανατολικής Κρήτης,
7. Περιηγητική Λέσχη Σητείας,
8. Περιοδικό «Το Λασίθι»,
9. Πολιτιστικός Σύλλογος Κριτσάς,
10. Πολιτιστικός Σύλλογος Ελούντας
-Τους ομιλητές:
κα Βελημβασάκη-Κοκολάκη Θεονύμφη, Αντιδήμαρχο Αγίου Νικολάου,
κ. Μανώλη Μακράκη, Διευθυντή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Λασιθίου,
κα Παρούλα Κουτσάκη, Πρόεδρο Λυκείου των Ελληνίδων Αγίου Νικολάου,
κα Πόπη Δερμιτζάκη, Γενική Γραμματέα Μορφωτικής Στέγης Ιεράπετρας και
κα Σοφία Περάκη, συνταξιούχο εκπαιδευτικό.
-Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Περιηγητική Λέσχη Σητείας για την προσφορά 20 βιβλίων από τις εκδόσεις της.
Για την Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου
Ο Πρόεδρος
Ι. Σταμέλος

Σάββατο, 23 Ιουνίου 2018

Εγκαίνια Έκθεσης Βιβλίου 22-6-18

Από τα εγκαίνια της Έκθεσης Βιβλίου - Σατιρικό Ρεμπέτικο στο Ειρηνοδικείο Αγίου Νικολάου (Παρασκευή 22 Ιουνίου)
(Φωτο Γιάννης Γεροντής)

Κυριακή, 20 Μαΐου 2018

Είπαν ... στην βιβλιοπαρουσίαση των Μούρων στον Άγιο Νικόλαο

Μιλάνε: Παύλος Γουλιαρμής & Γιάννης Σταμέλος

Μιλάει ο Γιάννης Χρονάκης