Πέμπτη, 31 Οκτωβρίου 2013

Ελλάδα σήμερα

Είναι βαθιά τα προβλήματα και οι ρωγμές των θεσμών σε αυτό τον τόπο. Δεν έχουν μείνει θεσμοί, σύμβολα και βεβαίως πρόσωπα που να συγκεντρώνουν τον σεβασμό ή να εμπνέουν την κοινωνία. Ενας μεγάλος «χυλός» έχει γίνει η χώρα. Το χειρότερο είναι πως οτιδήποτε καινούργιο πάει δειλά-δειλά να εμφανιστεί, χωρίς να μιλάει τη γλώσσα της μαγκιάς και του άγριου λαϊκισμού, ισοπεδώνεται με μανία. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει την κατάληξη αυτού του ιστορικού επεισοδίου. Τίποτα δεν φαίνεται αυτονόητο πλέον, ούτε καν η σταθερή φιλοευρωπαϊκή τροχιά της χώρας. Θα χρειασθούν ηγέτες με μεγάλα αποθέματα πολιτικής γενναιότητας για να πουν σε αυτόν τον λαό τα πράγματα όπως είναι και να τον βγάλουν από τη σημερινή βαθύτατη παρακμή. Το έχουμε, άλλωστε, πει πολλές φορές, η Ελλάδα πάει εύκολα από την καταστροφή στον θρίαμβο, από το 1897 στους Βαλκανικούς πολέμους.
Γράφει ο Παπαχελάς στην Καθημερινή με τίτλο "Ζώντας την παρακμή"

Σάββατο, 26 Οκτωβρίου 2013

Σύγχρονη Ελλάδα


Του Δ. Χαντζόπουλου
Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ 23-10-13

Τρίτη, 22 Οκτωβρίου 2013

Καβάφης στα τρόλει, χορηγοί στα τανκς

Διατυπώθηκε:
... Όπως είμαι υπέρ των στίχων του Καβάφη στα τρόλεϊ, είμαι και υπέρ του να υπάρχουν τα ονόματα των χορηγών πάνω στα τανκς και στα αεροπλάνα που θα πετάνε για να τιμήσουν τον υπουργό Αμυνας Δημήτρη Αβραμόπουλο στην παρέλαση της Θεσσαλονίκης. Για να ξέρουμε ποιοι είναι αυτοί που προτιμούν να μας προσφέρουν εθνικισμό και να αναδεικνύουν την «πολεμική αρετή των Ελλήνων» αντί για τον Καβάφη.
Ωραίες ιδέες!

Δευτέρα, 21 Οκτωβρίου 2013

Εκδήλωση στην Ιεράπετρα


Είσοδος ελεύθερη
[Διάλεξη - Πολυμέσα - Ντοκιμαντέρ- Θέατρο]

Επιστημονικό Συνέδριο με αφορμή τα 100 χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα με συμμετοχή ερευνητών από το Ν. Λασιθίου

Το 2013 αποτελεί μια ξεχωριστή χρονιά για την Κρήτη, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την ενσωμάτωσής της στον εθνικό κορμό της χώρας μας. «Με την έπαρση της ελληνικής σημαίας στο φρούριο Φιρκά των Χανίων, την 1η Δεκεμβρίου του 1913, ο πόθος πολλών γενεών Κρητικών έβρισκε επιτέλους τη δικαίωσή του. Είχαν προηγηθεί δεκάδες αιματοβαμμένοι αγώνες για την ελευθερία και την ένωση, δεδομένου ότι οι Κρητικοί ποτέ δεν αποδέχθηκαν τη μοίρα του κατακτημένου και πάντοτε βρίσκονταν σε επαναστατική εγρήγορση, παλεύοντας με ηρωισμό για υψηλά ιδανικά», σημειώνει σε σχετικό του μήνυμα ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης.
Στο πλαίσιο των εορτασμών, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, έγιναν και έχουν προγραμματιστεί διάφορες εκδηλώσεις όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Μια από τις πιο σημαντικές είναι και η διοργάνωση από τον Δήμο Ηρακλείου και την Βικελαία Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, Επιστημονικού Συνεδρίου με θέμα «Το Ηράκλειο και η Κρήτη από την τελευταία περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας ως την Ένωση με την Ελλάδα».
Το θέμα είναι αρκετά ευρύ ώστε να δίνει τη δυνατότητα στους ερευνητές και τους Κρητολόγους να εντάξουν μεγάλη γκάμα θεμάτων και να κάνουν σχετικές ανακοινώσεις.
Περιβάλουν με το κύρος τους στην τιμητική επιτροπή, ως συμπρόεδροι, ο Δήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης, ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ειρηναίος, ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Στυλιανός Αλεξίου  και ο επίσης Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Θεοχάρης Δετοράκης.
Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής είναι ο κ. Μανώλης Βασιλάκης και Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου Ανδρέας Νανάκης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Οι εργασίες του συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν από 23-26 Οκτωβρίου στο χώρο της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο και θα γίνουν  72 ανακοινώσεις στις εξής ενότητες: Εκπαίδευση, Τύπος, Πληθυσμός, Μαρτυρίες, Λαϊκός Πολιτισμός, Αρχιτεκτονική, Αρχαιολογία, Θρησκεία-Εκκλησία, Πολιτική, Κοινωνία, Υγεία, Οικονομία και Λογοτεχνία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και για το Νομό Λασιθίου το συνέδριο, αφού μεταξύ των ανακοινώσεων και των ερευνητών περιλαμβάνονται και μερικοί Λασιθιώτες. Ειδικότερα:
Ο Σχολικός Σύμβουλος Α/θμιας Εκπ/σης Λασιθίου κ. Γεώργιος Μαμάκης θα μιλήσει με θέμα: «Τυπολογικές εκδοχές του οργανωτικού και διοικητικού
φαινομένου της εκπαίδευσης σε κοινωνίες υπό μετάβαση. Η περίπτωση του
Λασιθίου κατά την περίοδο της ύστερης τουρκοκρατίας και της Κρητικής
Πολιτείας, μέχρι και την Ένωση με την Ελλάδα»
Ο Δ/ντης του Δημοτικού Σχολείου Ελούντας κ. Μανόλης Μακράκης θα μιλήσει με θέμα: «Οι επιπτώσεις των κομματικών παθών στην Εκπαίδευση
των Κρητών. Από τη Σύμβαση της Χαλέπας ως την Ένωση (1878-1913)».
Ο Δ.Δ.Ε Λασιθίου κ. Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος, με θέμα : «Οι Αγώνες του Κρητικού Λαού για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού και η Ένωση με την Ελλάδα, όπως καταγράφονται  στην αρθρογραφία του περιοδικού ‘Αμάλθεια’».
Η εκπαιδευτικός κ. Μαρία Γ. Σεργάκη, με θέμα: «Στυλιανός Μ. Παπαδάκης: Βίος και πολιτεία ενός αγωνιστή, πολιτικού, διανοούμενου» και η
φιλόλογος κ. Μαρία Σώρου, με θέμα: «Μορφές και έκταση εγκληματικότητας στην Κρήτη την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας όπως καταγράφεται στον κρητικό τύπο την αντίστοιχη περίοδο».
Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό.

Ι.Σ.

Κυριακή, 20 Οκτωβρίου 2013

Παρασκευή, 18 Οκτωβρίου 2013

Με αφορμή την έκθεση των Ιστορικών ντοκουμέντων της Συλλογής Τραντά

Τί περιπτώσεις ανθρώπων, άραγε, μπορεί να είναι αυτοί που αποκαλούμε «συλλέκτες»; Σίγουρα όχι συνηθισμένες. Αν επιχειρήσουμε να το διερευνήσουμε επαγωγικά ίσως θα έπρεπε να ξεκινούσαμε από κάποιους αναγνωρίσιμους. Ίσως με τις περιπτώσεις του Άντι Χουόρχολ ή του δικού μας Ιόλα. Ίσως με τις περιπτώσεις του Κωστάκη ή της Γουλανδρή. Οι περιπτώσεις του Γιάννη Ιωαννίδη ή του Μπιλ Γκέιτς της Microsoft νομίζω είναι διαφορετικές. Οι συλλογές τους έχουν κυρίως τον χαρακτήρα της στενά επενδυτικής δραστηριότητας. Ο συλλέκτης μπορεί να δραστηριοποιείται σε οποιονδήποτε χώρο. Να είναι πολιτικός και να έχει μια αρχαιολογική συλλογή ή μια συλλογή όπλων ή μια σημαντική συλλογή έργων τέχνης.
Έχει μεγάλο ενδιαφέρον, επίσης, να δει κανείς το τι αντικείμενα συλλέγουν οι άνθρωποι. Εύκολα διαπιστώνεις ψάχνοντας, ότι μαζεύουν από αυτοκόλλητα ποδοσφαίρου ή μπάσκετ, γραμματόσημα, τηλεκάρτες, μεταλλικές ταυτότητες, πώματα μπουκαλιών, δίσκους, ταινίες, μινιατούρες, πετρώματα, όστρακα, καρτ ποστάλ, μέχρι videogames και ό,τι άλλο μπορεί να συλλάβει η φαντασία του ανθρώπου.
Έχει ενδιαφέρον να δει κανείς, ακόμα, το πώς συντηρούνται κάποιες απ’ αυτές τις συλλογές. Το τι προσοχή χρειάζεται στο ξεσκόνισμα πχ όταν η συλλογή σου αποτελείται από μικροαντικείμενα ή το αλεύρωμα στα φύλλα παλιών εφημερίδων για να μην τα αποδεκατίσουν διάφοροι μικροοργανισμοί κ.α.
Άλλο ενδιαφέρον σημείο είναι οι χώροι όπου φυλάσσονται οι συλλογές. Ο Μυταράς για παράδειγμα που μαζεύει όστρακα απ’ όλο τον κόσμο έχει στη Χαλκίδα ένα τεράστιο σπίτι για να τα στεγάσει.
Η ασφάλεια των συλλογών, επίσης, είναι ένα άλλο τεράστιο θέμα για τους συλλέκτες.
Οι συλλέκτες, πάλι, διαπιστώνεις ότι είναι άτομα που δραστηριοποιούνται πολύ έντονα προκειμένου να υποστηρίξουν το χόμπι τους. Ιδρύουν συλλόγους, εκδίδουν έντυπα, οργανώνουν δημοπρασίες και εκθέσεις, δημιουργούν φόρουμ στο διαδίκτυο και διαδικτυακές δημοπρασίες, οργανώνουν συνέδρια, γράφουν βιβλία…
Τον Θανάση Κουτρουβέλη, αρχιτέκτονα στο επάγγελμα, γνώρισα από ένα διεθνές συμπόσιο που είχε οργανώσει το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών με αφορμή την έκθεση της συλλογής του, την οποία αποτελούσαν γεωμετρικά όργανα και πυξίδες. Μια συλλογή ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας. Είχαμε οργανώσει εδώ στο νομό μας μια εκδήλωση προς τιμήν του και είχε μιλήσει για την ιστορία της τεχνολογία με αφορμή τα αντικείμενα της συλλογής του. Είχαμε κάνει και μια κουβέντα σχετικά με τις συλλεκτικές του δραστηριότητες.
Τι είναι αυτό που κάνει κάποιον να γίνει συλλέκτης, τον είχα ρωτήσει. Πρέπει να υπάρχει το γονίδιο, μου είχε απαντήσει.
Και γιατί ο κάθε συλλέκτης προσανατολίζεται στη συγκεκριμένη συλλογή; Σίγουρα είναι το ενδιαφέρον για το αντικείμενο. Μου είχε, μάλιστα, αναφέρει την περίπτωση ενός Άγγλου μεγαλοτραπεζίτη που ήθελε να γίνει αρχιτέκτονας και για κάποιους λόγους δεν πραγματοποίησε την επιθυμία του και ο οποίος έχει μια από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές σχεδιαστικών οργάνων.
Πολλά ερωτήματα μπορεί να υποβάλλει κανείς σχετικά. Παραδείγματος χάριν, το τι σκέπτονται για την τύχη των συλλογών τους.
Ο Ντ. Γκετζ στο βιβλίο του «Το θεώρημα του παπαγάλου» αναφέρεται στην περίπτωση του συλλέκτη με την αρρωστημένη συμπεριφορά, ο οποίος κρατούσε αποκλειστικά για πάρτι του τα έργα τέχνης που είχε στην κατοχή του απαγορεύοντας οποιονδήποτε άλλον να τα δει.
Στην κουβέντα που είχα κάνει με τον Κουτρουβέλη μου είχε μιλήσει για τον τρόπο επιλογής των έργων που αγόραζε. Η αξιολόγηση είναι μια πολύ δύσκολη δουλειά. Θέλει διάβασμα, έρευνα, χρόνο, κόπο, ένστικτο, τακτική, και η απόκτηση συνήθως σημαντικά ή και πάρα πολλά χρήματα.
Επίσης χρειάζεσαι και κάποιες επιπρόσθετες ικανότητες που θα σου επιτρέπουν να αντιλαμβάνεσαι και να αποφεύγεις τους όποιους επιτήδειους οι οποίοι θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν το ακριβό σου πάθος.
«Η συλλογή δεν είναι ποτέ μια εύκολη υπόθεση. Μερικές φορές πρέπει να απαρνηθείς βασικές βιοποριστικές σου ανάγκες. Βέβαια αυτό το κάνεις χωρίς να σκέφτεσαι, γιατί αν το σκεφτείς τότε δεν είσαι συλλέκτης. Το κόστος δεν το πληρώνεις μόνος σου, το πληρώνουν όλοι οι άνθρωποι που είναι γύρω σου. Κανείς συλλέκτης δεν θέλει τη συλλογή του να σκορπίζεται και σίγουρα πάντα αναζητά κάποια στέγη. Εάν κάποια στιγμή κάποιος πιτσιρικάς περάσει από κάπου και τη δει και πει μέσα του «αυτή δεν είναι τίποτα ρε μεγάλε. Εγώ όταν μεγαλώσω θα δεις τι θα μαζέψω» τότε θα έχω κερδίσει τον παράδεισο, υποστήριζε ο Κουτρουβέλης.
Στις υγιείς περιπτώσεις, συνήθως, οι συλλέκτες ή προσφέρουν τη συλλογή τους σε κάποιο δημόσιο φορέα, οπότε μάλλον θα είναι τυχεροί αν βρουν τη θέση που τους αξίζει κάπου τα αντικείμενα της συλλογής τους, ή δημιουργούν κάποιο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα σύλλογο ο οποίος τα διαχειρίζεται.
Βρισκόμαστε ήδη στον 10ο μήνα των επετειακών εορταστικών εκδηλώσεων που διοργάνωσε η Περιφέρεια Κρήτης με αφορμή τον εορτασμό των 100 χρόνων της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα. Αρκετές εκδηλώσεις έγιναν σε όλη την Κρήτη, κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες.
Μια από τις ενταγμένες στον επίσημο εορτασμό είναι και η έκθεση από επιλεγμένες  εικόνες και καρτ ποστάλ, μέρος της μεγάλης συλλογής του δημοσιογράφου Νίκου Τραντά, την οποία διοργανώνει από 16-30 Οκτωβρίου στην Δημοτική Πινακοθήκη ο Πολιτιστικός Οργανισμός του Δήμου Αγίου Νικολάου.
Οι εικόνες της έκθεσης προέρχονται από εφημερίδες ευρωπαϊκών χωρών (Αγγλίας, Γαλλίας, Ιταλίας και Γερμανίας) οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν για την εικονογράφηση άρθρων και ανταποκρίσεων από την επαναστατημένη Κρήτη της περιόδου 1880-1913.
Ο δημοσιογράφος  Νίκος Τραντάς, ανήκει στην κατηγορία των συλλεκτών ιστορικών τεκμηρίων. Τα όσα αναφέραμε στην αρχή του άρθρου αφορούν και τη δική του δραστηριότητα. Χρόνος πολύς, χρήμα, ψάξιμο, διάβασμα, ενημέρωση αλλά και χαρά μεγάλη όταν το αποτέλεσμα έχει ευτυχή κατάληξη.
Μου δημιούργησε μεγάλη έκπληξη όταν μου απάντησε ακριβώς όπως και ο Κουτρουβέλης: Ο συλλέκτης το έχει στο γονίδιο. Έτσι γεννιέται, μου είπε, απαντώντας σε σχετικό ερώτημά μου.
Σε άλλο ερώτημα, γιατί ειδικά αυτή η συλλογή, μου είπε: «Είχα ξεκινήσει με γραμματόσημα. Για διάφορους λόγους τα εγκατέλειψα. Το ενδιαφέρον μου για τη συγκεκριμένη συλλογή προέκυψε όταν έπεσε στα χέρια μου ένα σχολικό βιβλίο γεωγραφίας του 1900, της Κρητικής Πολιτείας (το βιβλίο εκτίθεται στην έκθεση). Είχε μέσα, μαζί με τα άλλα κράτη και το κράτος της Κρήτης. Αυτό ήταν. Μου προκάλεσε τέτοιο ενδιαφέρον που όταν αργότερα ήρθα στην Αθήνα για να σπουδάσω Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο, άρχισα να ψάχνω και να μαζεύω οτιδήποτε είχε σχέση με την ιστορική αυτή περίοδο της Κρήτης: Γκραβούρες, καρτ ποστάλ, εφημερίδες κ.α. Για καθαρά οικονομικούς λόγους επικέντρωσα στην περίοδο της αυτονομίας και τη μετάβαση στην Ένωση. Με το υστέρημα, εννοείται, κυρίως την περίοδο των φοιτητικών μου χρόνων. Και συνεχίζεται, βέβαια, μέχρι σήμερα».
Η έκθεση αποτελείται από τέσσερις ενότητες. Η πρώτη αφορά την τελευταία φάση της επαναστατικής περιόδου 1880-1900. Η δεύτερη την επέμβαση των Ευρωπαϊκών Δυνάμεων και την παρουσία τους στη μεγαλόνησο. Η τρίτη την έλευση του πρίγκιπα αρμοστή και η τέταρτη αφορά καρτ ποστάλ από τις εκδηλώσεις της Ένωσης.
Το υλικό που εκτίθεται στην Πινακοθήκη σε μεγάλο βαθμό παρουσιάζεται για πρώτη φορά. Ο επισκέπτης θα δει εικόνες, φωτογραφίες, χαρακτικά, λιθογραφίες και σκίτσα σε καλής ποιότητας δημοσιογραφικό χαρτί, κάποιες είναι ρετουσαρισμένες, και θα μπορέσει να σχηματίσει μια πολύ καλή εικόνα για τα πολλά και σημαντικά γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία του τόπου μας εκείνη την περίοδο.
Η επιλογή των εκθεμάτων έχει γίνει με ιδιαίτερη προσοχή και φροντίδα. Είναι συμπαγής, συνεκτική, έχει στηθεί με μεράκι και υψηλή αισθητική και οι ερμηνευτικές σημειώσεις που συνοδεύουν τις εικόνες είναι λιτές, χρηστικές και άκρως κατατοπιστικές. Η αίσθηση που δημιουργείται στον επισκέπτη κατά την άποψή μας δεν θα τον οδηγήσει σε ακραίους συναισθηματισμούς αλλά θα τον κάνει να βιώσει καλά το κλίμα της εποχής των μεγάλων γεγονότων που διαδραματίστηκαν στην μαρτυρική μεγαλόνησο και τα οποία οδήγησαν τελικά στην πολυπόθητη Ένωση.
Είναι μια μοναδική ευκαιρία να περάσουν όλοι οι μαθητές κάθε βαθμίδας και οι πολίτες της περιοχής  για να δουν μια πολύ υψηλού επιπέδου έκθεση. Μια από τις πιο σημαντικές εκδηλώσεις στον τόπο μας, στο πλαίσιο των 100 χρόνων από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Είναι ακόμα μια αφορμή για να σκεφθεί ο κ. Τραντάς το πώς θα μπορούσε να δημοσιοποιήσει το υλικό που διαθέτει ίσως με κάποιες εκδόσεις ή με τη δημιουργία μια μόνιμης έκθεσης. Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές της θαυμάσιας έκθεσης.
Ι. Σταμέλος

stamelosioa@gmail.com

Κυριακή, 13 Οκτωβρίου 2013

Η περίπτωση Παπαχρήστου

Η αυτόφωρη σύλληψη ενός προβεβλημένου δημοσιογράφου έφερε πάλι στην επιφάνεια ένα θέμα που αφορά άμεσα την Δημοκρατία. Την ελευθερία στον δημόσιο διάλογο. Αν δούμε αυτά τα συμβάντα υπό το πρίσμα της θεωρίας των κινήτρων, δεν είναι τυχαίο ότι ότι στο δημόσιο χώρο περισσότερο δερνόμαστε από ότι συζητάμε. Κατά κάποιο τρόπο, το νομοθετικό πλαίσιο δημιουργεί περισσότερα αντικίνητρα να μιλήσει κανείς, από όσα δημιουργεί για να δείρει. Αλλά ακόμη κι αν δείρει θα αθωωθεί με βάση «Το (άτυπο) δίκαιο της σφιγμένης γροθιάς”.Καταλήγει το άρθρο με τίτλο "Καλύτερα να δέρνεις παρά να μιλάς; Η σύλληψη του Γ. Παπαχρήστου" στην ηλεκτρονική έκδοση της Καθημερινής (13-10-13).ο Πάσχος Μανδραβέλης.
Ως γνωστόν ο δημοσιογράφος Γ. Παπαχρήστου συνελήφθη ύστερα από μήνυση που υπέβαλε εναντίον του ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ Π. Καμμένος για δημοσίευμα εναντίον του στα χθεσινά ΝΕΑ.

Κυριακή, 6 Οκτωβρίου 2013

Τραγούδι του παλιού καιρού


Γκάτσος, Ανδριόπουλος, Μητσιάς
Αφιερωμένο από τον Γκάτσο στον Σεφέρη

Σάββατο, 5 Οκτωβρίου 2013

Κλάψτε ουρανοί κι αστέρια


Ξαρχάκος, Παπαδόπουλος, Δημητράτος
"Κλάψτε ουρανοί κι αστέρια"
στο μπουζούκι ο Χρήστος Κωνσταντίνου

Παρασκευή, 4 Οκτωβρίου 2013