Τρίτη, 18 Δεκεμβρίου 2018

Τερπνά και Ωφέλιμα

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος
ΤΕΡΠΝΑ ΚΑΙ ΩΦΕΛΙΜΑ
ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ - Χιούμορ για προχωρημένους

Είναι σημαντικό για την υγεία μας  και τη ζωή μας να γελάμε; Με τι γελάμε; Γιατί γελάμε; Το βιβλίο περιλαμβάνει χιουμοριστικά στιγμιότυπα από μια ευρεία γκάμα εκδοχών του χιούμορ και από πολλές δραστηριότητες καταξιωμένων ανθρώπων και ιστορικών προσωπικοτήτων. Κριτήριο η ενεργοποίηση της σκέψης του αναγνώστη με έξυπνο και πνευματώδη τρόπο. Χιούμορ για σκεπτόμενους, προχωρημένο, και όχι εύκολο, γαργαλιστικό ή αναφερόμενο σε ταπεινά ένστικτα. Μέσα από μικρές ιστορίες και σύντομες προτάσεις, άλλοτε με λόγο σαφή και άλλοτε με υπαινικτικό, επιχειρείται να δοθεί κάποια απάντηση στα προαναφερόμενα ερωτήματα, χωρίς να προσβάλλεται η νοημοσύνη του αναγνώστη.
Το βιβλίο είναι το 16ο του συγγραφέα και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οσελότος.

Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2018

Κινηματογράφος & Τουρισμός


Ο μαζικός τουρισμός είναι μια ιδέα που προήλθε από τη μεγάλη άνοδο των εισοδημάτων μετά τη Βιομηχανική Επανάσταση. Μέχρι τότε, τα ταξίδια πολιτιστικού ή ψυχαγωγικού χαρακτήρα ήταν αποκλειστικό προνόμιο λίγων εκλεκτών περιηγητών, συνήθως αριστοκρατών. Ο τουρισμός, από τα τέλη του 20ου αιώνα, έχει γίνει ένας πολύ διαδεδομένος τρόπος ψυχαγωγίας, ειδικά στον Δυτικό Κόσμο, ενώ παράλληλα αποτελεί μια πολύ μεγάλη βιομηχανία και σημαντικότατη πηγή εσόδων για παραδοσιακά τουριστικές χώρες όπως είναι η Ελλάδα.
Στην επιλογή του τουριστικού προορισμού καθοριστικό ρόλο παίζουν διάφοροι παράγοντες όπως η απόσταση και η εύκολη πρόσβαση, οι σχέσεις των χωρών προέλευσης και υποδοχής, (όπως είναι οι πολιτικές, πολιτιστικές, ιστορικές, και γλωσσικές), η αποτελεσματική πληροφόρηση, οι φυσικοί και πολιτιστικοί πόροι καθώς και οι προσφερόμενες υπηρεσίες στον τόπο προορισμού.
Ο Άγιος Νικόλαος σήμερα μαζί με τη γειτονική Ελούντα αποτελούν δυο από τους πιο δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς στην Ελλάδα.
Ο επισκέπτης της περιοχής εδώ θα θαυμάσει το μοναδικό φυσικό περιβάλλον, θα απολαύσει την εξαιρετική κουζίνα, θα ευχαριστηθεί τη θάλασσα στα πεντακάθαρα νερά των υπήνεμων κόλπων και θα χορτάσει τον ήλιο στις χρυσές αμμουδιές της.
Ολόκληρη η περιοχή του διευρυμένου δήμου σήμερα είναι γεμάτη από ξενοδοχεία όλων των τύπων. Μικρά, μεγαλύτερα, πανσιόν, ενοικιαζόμενα δωμάτια και συγκροτήματα, προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και εξασφαλίζουν αξέχαστη διαμονή στους επισκέπτες.
Η πόλη διαθέτει οργανωμένη μαρίνα και αποτελεί σημαντικό σταθμό όλο το χρόνο για τα πάσης φύσεως κρουαζιερόπλοια της Μεσογείου.
Στον Άγιο Νικόλαο και στην Ελούντα δεν ήταν τα πράγματα έτσι ανέκαθεν. Όπως σε όλα έτσι κι εδώ υπάρχει μια αρχή.
Η προϊστορία της τουριστικής ανάπτυξης άρχισε να γράφεται  στην περιοχή όταν ο Ζυλ Ντασσέν το 1956 επέλεξε την Κριτσά για να γυρίσει την ταινία που είχε τίτλο «Αυτός που πρέπει να πεθάνει». Η ταινία ήταν βασισμένη στο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Το φιλμ, στο οποίο εκτός των άλλων μεγάλων ξένων ηθοποιιών πρωταγωνιστούσε και η Μελίνα Μερκούρη, ενθουσίασε το κοινό και τους κριτικούς στις Κάνες την επόμενη χρονιά που παίχτηκε και έκανε γνωστή την περιοχή σε όλο τον κόσμο. Ήταν η πρώτη ξένη μεγάλη παραγωγή που γυρίστηκε στην Ελλάδα.
Στα γυρίσματα απασχολήθηκαν περίπου 1.500 κομπάρσοι και εργάτες πάσης φύσεως, οι οποίοι σχεδόν στο σύνολό τους ήταν κάτοικοι της περιοχής.
Όταν ο Ντίσνεϊ ζήτησε τα δικαιώματα από την συγγραφέα Μαίρη Στιούαρτ για να γυρίσει ταινία το βιβλίο της «The Moon Spinners», αυτή του πρότεινε να γυρίσει την ταινία στο χώρο που εμπνεύστηκε την ιστορία, δηλαδή στην Ελούντα. Αυτός συμφώνησε και το φθινόπωρο του 1963 άρχισαν τα γυρίσματα.
Ο Ντίσνεϊ πραγματικά γύρισε την ταινία «The Moon Spinners» στην Ελούντα και τον Άγιο Νικόλαο (το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας) «ρίχνοντας» στην περιοχή περίπου δυο εκατομμύρια δολάρια από τον Ιούλιο μέχρι και τον Οκτώβριο του 1963.
Ο δημοσιογράφος Νίκος Τραντάς λέει σχετικά: «Η απόφαση του Ντίσνεϊ να γυρίσει «Τα κρόσσια του φεγγαριού» στην Ελλάδα, ισοδυναμούσε το 1963 με την αντίστοιχη ενός επιχειρηματία του σήμερα, που φέρνει μια μεγάλη επένδυση στη χώρα. Ας μη λησμονούμε την οικονομική κατάσταση της χώρας μας το ’63, η οποία χαρακτηρίζονταν από μεγάλες στερήσεις».
Μαζί με τα συνεργεία ήρθε στην Κρήτη και ο φωτογράφος Κωνσταντίνος Μάνος, παιδί ελλήνων μεταναστών στην Αμερική, ο οποίος αποτύπωσε σε φωτογραφίες την Κρήτη εκείνη την εποχή με μοναδικό τρόπο, εκδίδοντας αργότερα το «Greek Portfolio».
Η ταινία «του φεγγαριού τα κρόσσια» χτίστηκε πάνω σε σίγουρες βάσεις με διαχρονικά, δοκιμασμένα, συστατικά. Όμορφα τοπία, πλούσια σκηνικά, γραφικά έθιμα, μύθο με καλή πλοκή και μυστήριο, ρομάντζο, όμορφους και ταλαντούχους ηθοποιούς, διάθεση άφθονου χρήματος στην παραγωγή και κορυφαίο επαγγελματισμό.
Η ταινία αλλά και όλο το υλικό δημοσίων σχέσεων που τη συνόδευσε κατάφερε να κάνει την περιοχή γνωστή στα πέρατα της οικουμένης. Ήταν η αφορμή για την αρχή της τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής. Η επιτυχία της έκανε παγκοσμίως γνωστό και τον τόπο των γυρισμάτων.
Στο χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Αγίου Νικολάου η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου με την αρωγή της Εφορίας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Κρήτης και του ΠΑΟΔΑΝ διοργανώνει από 16 Δεκεμβρίου 2018 έως και 16 Ιανουαρίου 2019 έκθεση με φωτογραφίες που αναφέρονται στις παραπάνω ταινίες από τη συλλογή του κ. Νίκου Τραντά.
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα γίνουν την Κυριακή 16 Δεκεμβρίου και ώρα 19.00. Μετά τις σύντομες ομιλίες στον ίδιο χώρο θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ «Φεγγαροκρόσσια» του υπογράφοντα, το οποίο βασίστηκε στο χρονικό των γυρισμάτων της ταινίας του Ντίσνεϊ. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη.
Ι. Σταμέλος