Γυναικεία γούστα

Οι υποψίες των ψυχολόγων επιβεβαιώνονται: οι ελεύθερες γυναίκες όντως προτιμούν τους άνδρες που έχουν ήδη σχέση, δείχνει αμερικανικό πείραμα με τη συμμετοχή φοιτητών.
(...)

Υπάρχει εξήγηση γι' αυτό;

"Η ερευνήτρια και οι συνεργάτες της εκτιμούν ότι οι γυναίκες προτιμούν τους πιασμένους άνδρες επειδή έχουν ήδη αξιολογηθεί από μια άλλη γυναίκα και έχουν κριθεί κατάλληλοι ως σύντροφοι.

Αν και αυτή η εξήγηση είναι η πιθανότερη, μια άλλη εναλλακτική υπόθεση είναι ότι στην αμερικανική κοινωνία οι γυναίκες ενθαρρύνονται να λειτουργούν ανταγωνιστικά και ίσως βρίσκουν ευκαιρία να αυξήσουν την αυτοπεποίθησή τους «κλέβοντας» τον άντρα μιας άλλης".

Η έρευνα δημοσιεύεται στο Journal of Experimental Social Psychology.

Ολόκληρο το άρθρο

Από τον Σάκη στον Δασκαλάκη

Τον ίδιο τίτλο έχει το ιδιαιτέρως ενδιαφέρον άρθρο του Ν. Ξυδάκη στην Καθημερινή της 17ης Ιουλίου 2009 (Ολόκληρο το άρθρο).

Ο δρόμος της επιστημονικής έρευνας, με τον οποίο συνδέονται ενδογενώς η αξιοκρατία, η ανιδιοτέλεια και η συνεχής αναζήτηση της αλήθειας, αποτελεί πρότυπο δημιουργικής ζωής…, επισημαίνουν 22 άνθρωποι της επιστήμης στον Πρόεδρο Κάρολο Παπούλια.

(...)

"Ο Δασκαλάκης δεν είναι διάσημος ποδοσφαιριστής ή τραγουδιστής, δεν κερδίζει εκατομμύρια από μεταγραφές και διαφημίσεις, δεν οδηγεί Φεράρι ή Πόρσε (...). Δεν είναι πλούσιος ούτε θα γίνει, από την επιστημονική του εργασία. Οι επιτυχίες του οφείλονται στο ταλέντο του ασφαλώς, αλλά και στη σκληρή δουλειά, στην επιμονή, στην προσήλωση, στην πίστη στη δημιουργία". Μπορεί να αποτελέσει πρότυπο δημιουργικής ζωής.
Ο Δασκαλάκης που είναι 28 ετών και μαθητής του Χρ. Παπαδημητρίου στο Μπέρκλεϊ εξασφάλισε έδρα σε αμερικάνικο πανεπιστήμιο.
Ο Πρόεδρος Παπούλιας "εξέφρασε την αγωνία του, για το πώς θα φέρουμε από «έξω» αυτά τα λαμπρά παιδιά εδώ, «μέσα». Την ίδια αγωνία συμμερίζονται χιλιάδες οικογένειες, που βλέπουν τα παιδιά τους να ανθούν «έξω». Δεν αντιστρέφεται εύκολα η μετανάστευση των αρίστων. Γιατί ο «μέσα» μας είναι στενόχωρο και οκνηρό, ανάξιο να υποδεχθεί αυτά τα ταλέντα. Ας το αλλάξουμε, αν μπορούμε. Ως τότε, ας προβάλλουμε τέτοια και άλλα πρότυπα, αξιοκρατίας, ανιδιοτέλειας, αναζήτησης αλήθειας. Το θέλουν πολλοί νέοι, πολύ περισσότεροι και πολύ διαφορετικοί απ’ όσους δείχνουν τα μήντια".
Αν την πατήσουν οι ταλαντούχοι αυτοί και επιστρέψουν στην Ελλάδα θα έχουν την τύχη του Νανόπουλου. Στην καλύτερη περίπτωση θα διαφημίζουν αμάξια, όπως αυτός...

Ευριπίδη γύρνα πίσω

Υψώσαμε πολυκατοικίες για να ζήσουμε στα λαγούμια. Πληρώσαμε ακριβά τα χρυσά πόμολα για να ανοίγουμε τις πόρτες των σπηλαίων μας.

Χτίσαμε σπίτια για να απομονωθούμε.

Χρησιμοποιούμε την τεχνολογία για να μεγαλώνουμε περισσότερο την μεταξύ μας απόσταση. Μιλάμε συνεχώς χωρίς να λέμε τίποτα.

Υψώνουμε κάθε μέρα και νέα τείχη γύρω μας.

Ζούμε μαζί αλλά χώρια. Οι κύκλοι μας ξένοι μεταξύ τους. Η τομή τους το κενό, που θάλεγε κι ένας οπαδός του Καντόρ.

Προσπαθούμε να κάνουμε λεφτά για να αγοράσουμε μεγαλύτερο κομμάτι από την ευτυχία των ρετιρέ που μας έχει κάτσει στο κεφάλι.

Όσα κερδίζουμε μαζί μ’ αυτά που δανειζόμαστε τα πάμε πεσκέσι στους γιατρούς για να μας εξασφαλίσουν, δήθεν, αυτά που χάσαμε. Το κενό μας γεμίζουμε με ευτυχία αγορασμένη στα φαρμακεία, στα μπαρ, στους εμπόρους της πλατείας και στα κόκκινα φανάρια. Πεθαίνουμε κακομοίρηδες, φοβισμένοι και τρέμοντας.

Καθίσαμε χρόνια στα θρανία για να μάθουμε να ζούμε με τους αστρολόγους, τους αφελείς και τη δεισιδαιμονία. Ορκιζόμαστε στο όνομα των τηλεστάρ και των μεγαλοδικηγόρων. Έκθαμβοι από τις αστραπές και τους κρότους περιμένουμε θαύματα, οι αφελείς, κοιτώντας εντυπωσιασμένοι τα πυροτεχνήματα.

Ανακηρύξαμε βασιλιάδες τους τζουτζέδες και τους τυχοδιώκτες και αγανακτούμε γιατί τα προβλήματα που υποσχέθηκαν να λύσουν διογκώνονται.

Τους φίλους μας τους πουλήσαμε για δυο δεκάρες. Βάλαμε στη θέση τους ανθρώπους που εξυπηρετούνε τα συμφέροντά μας και μερικούς παλιάτσους. Οι νέοι φίλοι μας δεν διαφωνούνε πια μαζί μας. Όμως κάποια μέρα εξαφανίζονται το ίδιο απότομα, όπως ξαφνικά είχαν εμφανιστεί, και χάνονται για πάντα.

Οι κύκλοι μας παράλληλοι και το ίδιο αδιέξοδοι.

Η μουσική καλύπτεται από τα χάχανα και τα χασμουρητά μας.

Η ποίηση, από τα σήριαλ και της αξίες του χρηματιστηρίου.

Τα αγάλματα μας βλέπουν κι απορούν.

Ακούνε τις φωνές μας και ψιθυρίζουν.

Μας γυρίζουν την πλάτη γιατί δεν μας αντέχουν.

Ίσως κάποια μέρα να μην αντέξουν ούτε κι έτσι. Αν τα δούμε να φτερουγίζουν

μακριά μας θα πρέπει να ξέρουμε γιατί!

Ευριπίδη αν κάποτε γυρίσεις πίσω θα βρει πολύ υλικό για να εργαστείς.

Καλές δουλειές ή τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα;

Δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία της 15/8/09 με τίτλο "Υπολογιστές στην εκπαίδευση" και υπογράφεται από τον Βαγγέλη Σιαφάκα.
Μετά τα πανεπιστήμια, το υπουργείο Παιδείας έχει προγραμματίσει μαγικά χαρτάκια επιδότησης, εισιτήρια γνώσης για τους μαθητές.
Με αυτά, όσοι εγγράφονται φέτος στην Α' Γυμνασίου θα προμηθευθούν τον υπολογιστή της αρεσκείας τους και θα εισέλθουν στον μαγικό κόσμο του κυβερνοχώρου. Εκεί, όμως, τίποτα δεν είναι δεδομένο. Και ο μαθητής πρέπει να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία, μέσω της ανάλογης εκπαίδευσης, για να αναζητήσει τη γνώση -που όντως υπάρχει- να την κάνει κτήμα του και να τη χρησιμοποιήσει. Αρωγός σε αυτήν την προσπάθεια δεν μπορεί παρά να είναι ο εκπαιδευτικός. Βρισκόμαστε, όμως, πολύ μακριά από την ενσωμάτωση του λογισμικού στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα στην τάξη.
*Το Ευρωπαϊκό Σχολικό Δίκτυο, σε μια πρόσφατη έρευνά του, δείχνει ότι το ηλεκτρονικό παιχνίδι, για παράδειγμα, όντως χρησιμοποιείται στην τάξη, με εξαιρετικά αποτελέσματα, ακόμα όμως σε μικρούς αριθμούς, όπως εξηγούν στην «Κ.Ε.» οι ερευνήτριες Πατρίσια Βαστιό και Καρολίν Κίρνεϊ, που συντόνισαν την έρευνα.
*Στην ίδια έρευνα επισημαίνεται η σημασία της συμμετοχής εκπαιδευτικών και μαθητών στη δημιουργία του παιχνιδιού, κάτι που, όπως εξηγεί ο Γιάννης Κασκαμανίδης, με μακρόχρονη πείρα στον τομέα, εξασφαλίζεται με τη χρήση λογισμικού ανοιχτού κώδικα.
*Τα οφέλη για τους μαθητές αλλά και την ανάγκη περαιτέρω εκπαίδευσης των δασκάλων υπογραμμίζει, τέλος, ο Γιώργος Φ. Αλεξανδράτος, ο οποίος επισημαίνει ότι οι δυνατότητες που παρέχουν οι υπολογιστές μένουν ακόμα σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητες.
Οι νέες τεχνολογίες στη διδασκαλία
Παράλληλα με τη ραγδαία εξέλιξη των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ), στον χώρο της εκπαίδευσης επικρατεί μια διεθνής τάση για στροφή από το παραδοσιακό μοντέλο διδασκαλίας και μάθησης, το οποίο ανταποκρινόταν στις συνθήκες της βιομηχανικής εποχής και στη λογική του επιστημολογικού αντικειμενισμού, προς ένα περισσότερο μαθητοκεντρικό, ενεργητικό, εποικοδομιστικό και χειραφετικό διδακτικό μοντέλο, με έμφαση στις διερευνητικές/ανακαλυπτικές, αυτόνομες, βιωματικές, συνεργατικές, και ενιαιοποιητικές στρατηγικές και μεθόδους διδασκαλίας.
Μεθόδους, οι οποίες εμπλέκουν τους μαθητές σε ανώτερα επίπεδα μάθησης εξοικειώνοντάς τους συγχρόνως με τη δηλωτική και με τη διαδικαστική γνώση αλλά και με τη μεταγνώση, καθιστώντας τους ικανούς να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της σύγχρονης, μεταμοντέρνας παιδαγωγικής και συνακόλουθα της μεταμοντέρνας κοινωνίας.
Με την εφαρμογή κατάλληλων εκπαιδευτικών λογισμικών στη διδακτικομαθησιακή διαδικασία, στο πλαίσιο ενός κατάλληλου παιδαγωγικού σχεδιασμού, είναι δυνατόν να δημιουργηθούν αναβαθμισμένα, δυναμικά περιβάλλοντα μάθησης, τα οποία χαρακτηρίζονται από μαθητοκεντρική και κοινωνιοκεντρική προσέγγιση. Ευνοείται η οικοδόμηση της γνώσης, προωθείται η ενεργός συμμετοχή των μαθητών, ενώ συγχρόνως αναγνωρίζεται η σημασία του κοινωνικού πλαισίου της μαθησιακής διαδικασίας και συντελείται η καλλιέργεια της επικοινωνίας και της συνεργασίας των μαθητών.
Οι δημιουργικές μαθησιακές δραστηριότητες, που απορρέουν από τις δυνατότητες των ΤΠΕ:
*Διευκολύνουν την ανάπτυξη της ικανότητας του μαθητή να σκέπτεται και να δημιουργεί, ενεργοποιώντας μαθησιακά μοντέλα και αναπαραστάσεις της γνώσης (συμβολικές, πολυαισθητηριακές, διαισθητικές/πραξιακές).
*Παρέχουν ευκαιρίες και κίνητρα μάθησης μέσα από ποικίλες στρατηγικές και ελκυστικές διαδικασίες αναζήτησης - επεξεργασίας - διαχείρισης και κοινωνικής διαπραγμάτευσης - αξιολόγησης - σύνθεσης και παρουσίασης των πληροφοριών και των ιδεών.
*Ενθαρρύνουν την αναλυτική και τη συνθετική σκέψη, τις μεταγνωστικές διαδικασίες, την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης, την καλλιέργεια αξιών και την ανάληψη κοινωνικής δράσης.
*Δημιουργούν περιβάλλον διερεύνησης και πειραματισμού και ευνοούν την ανάπτυξη δεξιοτήτων μοντελοποίησης και επίλυσης ποικίλων προβλημάτων.
*Ευνοούν την ενίσχυση του συμμετοχικού, συνεργατικού και συλλογικού χαρακτήρα της μάθησης παρέχοντας χώρο, χρόνο και σχέδιο δράσης για τον σκοπό αυτόν.
*Αξιοποιούν τις δικτυακές τεχνολογίες ως εργαλείο επικοινωνίας, σκέψης και αναβάθμισης του κοινωνικού περιβάλλοντος της μάθησης.
*Παρέχουν ευχέρεια στη χρήση εργαλείων δημιουργικής έκφρασης και διαπλοκής του γραπτού, προφορικού και «πολυμεσικού» λόγου.
*Παρέχουν επίσης εργαλεία, διαδικασίες και ευκαιρίες μάθησης στους μαθητές με διαφορετική κοινωνική, εθνική και φυλετική προέλευση και με διαφορετικές ικανότητες μάθησης συμβάλλοντας αντισταθμιστικά στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων.
*Προσεγγίζουν τη μάθηση σφαιρικά, διεπιστημονικά, διαθεματικά και συμβάλλουν στην άμβλυνση της τεχνητής κατάτμησης της γνώσης από τα παραδοσιακά αναλυτικά προγράμματα.
*Προωθούν το παιδαγωγικό παιχνίδι.
Η ένταξή τους στη διδασκαλία, όμως, προϋποθέτει τη συμπόρευσή τους με τις εξελίξεις των θεωριών της μάθησης, της διδακτικής μεθοδολογίας, της σύγχρονης παιδαγωγικής, των εκπαιδευτικών συστημάτων σχεδιασμού μάθησης και διδασκαλίας. Σε αντίθετη περίπτωση, η παιδαγωγικά άκριτη χρήση τους είναι δυνατόν να ενισχύσει περισσότερο, αντί να αμβλύνει, τα ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής εκπαίδευσης, καθώς και τις παρενέργειες που ελλοχεύουν από την ανεξέλεγκτη ενασχόληση των μαθητών με αυτές.
Η αναβάθμιση του μαθησιακού περιβάλλοντος στο σχολείο, με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των ΤΠΕ, δεν είναι εύκολη ούτε απλή. Απαιτούνται προϋποθέσεις οι οποίες αφορούν -εκτός από την αυτονόητη ύπαρξη τεχνολογικής υποδομής- και την ανάλογη επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό. Για την υπέρβαση ορισμένων χαρακτηριστικών της σημερινής σχολικής πραγματικότητας -η οποία ίσως όχι άδικα υφίσταται κριτική- κρίνεται αναγκαία η ανάλογη παιδαγωγική κατάρτιση και διαρκής επιμόρφωση του εκπαιδευτικού, ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου του σχολείου, του ρόλου του εκπαιδευτικού μέσα στο σχολείο και προφανώς η αλλαγή στάσεων, συμπεριφορών και αντιλήψεων των εκπαιδευτικών φορέων. Πρόκειται για μια προτεραιότητα που δυστυχώς δεν έχει τύχει της δέουσας προσοχής από τη μέχρι τώρα εκπαιδευτική πολιτική στη χώρα μας, παρ' όλο που έχει φανεί ότι η επένδυση στην τεχνολογική υποδομή δεν αρκεί από μόνη της να προκαλέσει ουσιαστική αλλαγή για την αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Για την αποτελεσματική χρήση των νέων τεχνολογιών από τους μαθητές απαιτείται η καλλιέργεια δυνατοτήτων και η ανάπτυξη ικανοτήτων τέτοιων, ώστε να καταστούν ικανοί να αξιοποιήσουν θετικά τις δυνατότητες που τους παρέχει η διαρκώς εξελισσόμενη τεχνολογία και να κατανοήσουν τις όποιες τυχόν αρνητικές ή και επικίνδυνες συνέπειες μπορεί να απορρέουν από τη χρήση τους.
Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές πρέπει να καταστούν ικανοί να διαχειρίζονται και να παράγουν τον «πολυμεσικό λόγο», να μαθαίνουν αυτόνομα, να επικοινωνούν και να αλληλεπιδρούν κριτικά, να γίνονται περισσότερο ενεργοί λύτες προβλημάτων και ανοιχτοί στις καινοτομίες. Οι δεξιότητες αυτές όμως έχουν νόημα και αξία εφόσον συντελούν στην ολόπλευρη προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη των μαθητών και στη δημιουργία μιας περισσότερο δημοκρατικής, ανθρωπιστικής, οικουμενικής και οικολογικά προσανατολισμένης κοινωνίας.
Ο ραγδαίος ρυθμός εξέλιξης της τεχνολογίας είναι δεδομένος, ενώ οι δυνατότητές της παραμένουν ακόμη σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητες. Ζητούμενο παραμένει η δυνατότητα ελέγχου, χειρισμού και αξιοποίησής της από τη θεσμοθετημένη εκπαίδευση και τους φορείς της.

κλπ κλπ ... θα δούμε ...

Ολόκληρο το άρθρο

Οι παλιοί μας φίλοι δεν φύγαν για πάντα

Οι στίχοι είναι του Δημήτρη Χριστοδούλου
.
Κοντά στα ξημερώματα, κοντά στα ξημερώματα

και πριν να βγει ο ήλιος

Την πόρτα μου εχτύπησε, την πόρτα μου εχτύπησε

ένας χαμένος φίλος

Πού ήσουν φίλε κι άργησες, πού ήσουν φίλε κι άργησες

Τα χρόνια έχουν φύγει

Η πόρτα που σου άνοιξα, η πόρτα που σου άνοιξα

χίλιες πληγές μ’ ανοίγει

Κάθε ρυτίδα σου καημός, κάθε ρυτίδα σου καημός

κάθε ματιά σου πόνος

Και στα λευκά σου τα μαλλιά, και στα λευκά σου τα μαλλιά

του χωρισμού ο χρόνος

Κουβέντες κρότου-λάμψης

Θυμάστε την περίφημη συνέντευξη του Ρίτσου στον Λιάνη, κάπου στα ’77 στα ΝΕΑ, όπου τα ρώσικα τανκς χόρευαν στην Πράγα, όταν κατέπνιξαν την γνωστή άνοιξη;
Τον Βασιλικό με την επίσης μεγάλου κρότου δήλωση που είχε κάνει για την κρατικοποίηση της φωνής του Καζαντζίδη;
Το «ένας είναι ο θεσμός ο κυρίαρχος λαός» του Αντρέα Παπανδρέου;
Ο πρώτος ενδεχομένως να ήθελε να κρυφτεί αλλά δεν τον άφηνε η χαρά. Δεν μπορούσε να κρύψει τα φιλοσοβιετικά του αισθήματα. Ίσως όμως η κουβέντα να έγινε σε ελεύθερο τέμπο και η έμφαση να δόθηκε από τον Λιάνη, που επίσης δεν μπόρεσε να συγκρατηθεί. Ποιος ξέρει;…
Ο Βασιλικός ήταν φίλος του Καζαντζίδη μέχρι που τον πήρε η μπάλα κι αυτόν, όπως σχεδόν όλους με τους οποίους συναναστρεφόταν κατά καιρούς ο βάρδος, και βγήκε ο μακαρίτης και τον έβρισε για το βιβλίο του «η ζωή μου όλη» που τον αφορούσε. Ο Βασιλικός είχε κάνει τη γνωστή δήλωση για το «χρυσό λαρύγγι», μάλλον «ποιητική αδεία» αλλά όταν έχεις να κάνεις με κάποιον επώνυμο θα βρεθούν σίγουρα κάποιοι που δεν θα αφήσουν τίποτα να πέσει κάτω.
Η περίπτωση του μακαρίτη Ανδρέα ήταν δείγμα αλαζονικής συμπεριφοράς πρωθυπουργού που έχοντας την εξουσία μπορούσε να λέει, χωρίς καμία συνέπεια, ότι ήθελε. Δυστυχώς όμως γι’ αυτόν ήταν ακαδημαϊκός με δάφνες και καλός χειριστής του λόγου και ως εκ τούτων δεν είχε κανένα ελαφρυντικό γι’ αυτή τη μεγάλη χοντράδα που ξεστόμισε.
Πάρα πολλές φορές οι επώνυμοι πέφτουν θύματα της αναγνωρισιμότητάς τους με θύτες διάφορους δημοσιογράφους που εκλαμβάνουν την όποια υπερβολή ή χαζομάρα λέγεται μπροστά σε ένα μικρόφωνο ή μια κάμερα τοις μετρητοίς. Πως θα το κάνουμε, όταν μιλάς πολύ θα πεις και ανοησίες. Αν οι δάφνες σου μάλιστα οφείλονται στην ΤV πρέπει να είσαι περισσότερο επιφυλακτικός και υποψιασμένος γι’ αυτό.
«Να απαγορευτεί στους Εγγλέζους η είσοδος στο Μουσείο της Ακρόπολης μέχρι να επιστρέψουν τα κλεμμένα Μάρμαρα» λέει ο ηθοποιός Ρένος Χαραλαμπίδης σε συνέντευξή του στην Χρυσούλα Παπαϊωάννου στο «Ποντίκι» της 13ης/08/09. Η δήλωση σε πλαίσιο στο περιοδικό. Μάλλον το είπε εν τη ρύμη του λόγου ο Αποστολίδης. Το «Ποντίκι» γιατί του έκανε αυτή την επισήμανση; Τι είδαν δηλαδή στη δήλωση αυτή εκτός από μια υπερβολική μπούρδα που δεν βλέπουμε εμείς; Το εφικτό της πρότασης; Το δίκαιο; Την τιμωρία του ένοχου έθνους; Βεβαίως και έχει δικαίωμα να λέει ο καθένας ότι θέλει. Και όλοι οι άλλοι επίσης έχουμε το δικαίωμα να κρίνουμε και να καταθέτουμε τις ενστάσεις μας, ενίοτε και με άκομψο τρόπο χαρακτηρίζοντας τους αναγνωρίσιμους που μιλάνε χωρίς να σκέπτονται πριν γι’ αυτά που λένε, μπουρδολόγους.

Το Λασίθι των αγώνων

Το 1204 η Βυζαντινή αυτοκρατορία κατελήφθη από τους Σταυροφόρους και η Κρήτη πουλήθηκε στους Ενετούς. Η χειρότερη κατοχή, όμως, για την Κρήτη ήταν η τουρκική. Οι Τούρκοι κατέλαβαν πρώτα τα Χανιά (1645) και μετά από 23 χρόνια πολιορκίας το Ηράκλειο ολοκληρώνοντας έτσι την πλήρη κυριαρχία τους στη μαρτυρική μεγαλόνησο. Στα 700 χρόνια του ξένου ζυγού, και ιδίως της Τουρκικής περιόδου, οι Κρήτες υπέστησαν τα πάνδεινα και πλήρωσαν με ποταμούς αίματος και αμέτρητες ταπεινώσεις τη συμπεριφορά των κατακτητών.
Τον Νοέμβριο του 1898 εκδιώχθηκε και ο τελευταίος Τούρκος από το έδαφός της και τον Σεπτέμβριο του 1908 οι Κρήτες δυναμικά κατάργησαν το καθεστώς της αρμοστείας και κήρυξαν την ένωση με την Ελλάδα. Η Κρητική βουλή εξέλεξε οικουμενική κυβέρνηση με τους Μιχελιδάκη, Ελ. Βενιζέλο, Πετυχάκη, Πολογιώργη και Λογιάδη, η οποία άσκησε τη διοίκηση εν ονόματι του βασιλέως των Ελλήνων. Την 1η Δεκεμβρίου 1913 ο τότε βασιλιάς Κωνσταντίνος με τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο έφθασαν στα Χανιά και ύψωσαν στο ιστορικό φρούριο Φιρκά την Ελληνική σημαία επισφραγίζοντας και τυπικά την ένωση.
Ο Ολλανδός γεωγράφος Ντάπερ που επισκέφθηκε την Κρήτη το 1817 γράφει σχετικά σε βιβλίο του (Κοζύρης Μ., «το Λασίθι στον Αγώνα», σ.8): «ουδεμία χώρα και ουδεμία επαρχία του Οθωμανικού κράτους διοικείται χειρότερον της Κρήτης. Οι Τούρκοι εν αυτή, μεγάλοι και μικροί, πράττουσι μόνον ότι θέλουσι». Οι αυθαιρεσίες, τα εγκλήματα και οι ωμότητες είχαν ως αποτέλεσμα σταδιακά κατά τη διάρκεια της τουρκικής κατοχής οι χριστιανοί της Κρήτης από 500.000 που ήσαν να καταλήξουν στις 150.000 (ο.π., σ.10).
Παρά τα φοβερά μαρτύρια που υφίσταντο οι κάτοικοι των πεδινών κυρίως περιοχών, πολλοί γενναίοι κατέφευγαν στο αρματωλίκι. Οργανώνοντας τα λημέρια τους στα δύσβατα όρη της Κρήτης, κατάφερναν με τις επιδρομές τους όχι μόνο να δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στους Τούρκους αλλά να δίνουν ελπίδα και κουράγιο στους καταπιεσμένους συμπατριώτες τους. Οι Τούρκοι τους αποκαλούσαν «Χαΐνηδες» δηλαδή αντάρτες.
Το 1971 με τη συμπλήρωση 150 χρόνων από την εθνική παλιγγενεσία ο ιδρυτής της εφημερίδας «Ανατολή» Μιχαήλ Κοζύρης έγγραψε ιστορική πραγματεία με τίτλο «Το Λασίθι εις τον Αγώνα, η συμβολή των κατοίκων του νομού Λασιθίου εις την επανάστασιν του 1821» για την οποία βραβεύτηκε με το πρώτο βραβείο από τη Νομαρχία Λασιθίου. Την εργασία εμπλούτισε και κυκλοφόρησε σε βιβλίο (αυτοέκδοση) το 1973. Από το βιβλίο αυτό σταχυολογούμε ενδεικτικά μερικά ονόματα αγωνιστών.
Ο Εμμανουήλ Καζάνης, τον αποκαλούσαν Καζανομανώλη, γεννήθηκε στο χωριό Μαρμακέτο του Οροπεδίου Λασιθίου το 1793. Υπήρξε ένας από τους πιο γενναίους τουρκομάχους αγωνιστές της Κρήτης. Από το 1818 έδρασε ως αρματωλός. Το 1829 με 12 παλικάρια έφυγε από την Κρήτη και πήγε στη Νάξο. Πέθανε εκεί από τις κακουχίες και από τη φτώχια μη μπορώντας να εργαστεί και χωρίς κάποια βοήθεια από το κράτος σε ηλικία 50 ετών.
Ο Εμμανουήλ Αλέξης, τον αποκαλούσαν Αλεξομανώλη, γεννήθηκε στην Κριτσά το 1796 και πέθανε, σε ηλικία 85 ετών, το 1881. Έστησε το λημέρι το στα βουνά του Καθαρού και συνεργάστηκε με τον καπετάν Καζάνη κατά των Τούρκων. Επικεφαλής μεγάλου αριθμού Κριτσωτών έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες της ανατολικής Κρήτης και ακόμα στο Φάληρο και στην Κόρινθο.
Ο Εμμανουήλ Γιανναδάκης γεννήθηκε στο Βραχάσι και υπήρξε ένας από τους πιο γενναίους αγωνιστές σ’ όλες τις μάχες που έγιναν στην ανατολική Κρήτη. Έλαβε μέρος στην πολιορκία του Μεσολογγίου.
Ο Μιχαήλ Βογιατζής καταγόταν από την Τουρλωτή Σητείας και με την ιδιόκτητη γολέττα και με τους τέσσερις γιούς του μετέφερε όπλα και πυρομαχικά για τους αγωνιστές του νομού Λασιθίου από τη Μάλτα και τα Δωδεκάνησα, τα οποία ξεφόρτωνε στο λιμάνι του Αγίου Νικολάου. Πρωτοστάτησε στους θαλάσσιους αποκλεισμούς της Σπιναλόγκα και συχνά περιέπλεε την Κρήτη προκαλώντας διάφορες ζημιές στους Τούρκους (ο.π., σ.40-41).
Η θρυλική Ροδάνθη, αποκαλούμενη και Σπανομανώλης, κόρη του Πρωτόπαπα της Κριτσάς απήχθη από τους Τούρκους και με τη βία μεταφέρθηκε στο Χουμεριάκο για να παντρευτεί τον αρχηγό των εκεί γενιτσάρων. Με ηρωισμό όμως αυτή στα ιδιαίτερα δωμάτια της κατοικίας του τον έσφαξε. Κατόπιν φορώντας τα ρούχα και τα όπλα του κατέφυγε στα Λασιθιώτικα βουνά στα αντάρτικα σώματα του καπετάν Καζάνη. Πολέμησε γενναία ως Σπανομανώλης χωρίς να αποκαλύψει το φύλο της ώσπου τραυματίστηκε θανάσιμα στη μάχη της Κριτσάς το 1823.
Ο καπετάν Σήφης Δερμιτζάκης γεννήθηκε στη Μαρωνιά Σητείας το 1801 και πέθανε το 1876. Κατά την επανάσταση του 1821 γλυτώνοντας από τις σφαγές των Τούρκων στην περιοχή του, ήρθε στο Μεραμπέλο και έλαβε μέρος σε αρκετές μάχες. Μετέβη στη συνέχεια στην Πελοπόννησο όπου διακρίθηκε για την γενναιότητά του και ονομάστηκε καπετάνιος. Παρά την ηλικία του έλαβε μέρος και στην επανάσταση του 1866-1869.
Ο Εμμανουήλ Μουρέλλος, αποκαλούμενος και Μουρελλομανώλης, γεννήθηκε το 1793 στο Χουμεριάκο και υπήρξε ένας από τους πιο γενναίους και ηρωικούς οπλαρχηγούς της Κρήτης. Αντάρτης στα Λασιθιώτικα βουνά από το 1818 έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες της περιόδου 1821-1830 στην ανατολική Κρήτη. Έλαβε επίσης μέρος στην πολιορκία του Μεσολογγίου.
Ο Μ. Κοζύρης, όπως σημειώσαμε και παραπάνω, επέκτεινε το βιβλίο και περιέλαβε και στοιχεία από τις επαναστάσεις του 1841, του 1858, της επανάστασης του 1866-1869 που είχε ως κεντρικό σύνθημα το «Ένωσις ή Θάνατος».
Ο Κωνσταντίνος Σφακιανάκης γεννήθηκε στο Βραχάσι το 1824. Κατά την επανάσταση του 1866 ανακηρύχτηκε στην γενική συνέλευση των Κρητών στην Καλλικράτη αρχηγός των 6 ανατολικών επαρχιών.
Ο Κωνσταντίνος Πέτρου Κοζύρης γεννήθηκε στην Κριτσά το 1819. Διδάχθηκε στο Ηράκλειο ζωγραφική και μουσική. Στην Κριτσά ασχολήθηκε με την αγιογραφία. Κατά την επανάσταση του 1866 ανακηρύχθηκε αρχηγός της επαρχίας Μεραμπέλου, αξίωμα που διατήρησε και κατά τις επαναστάσεις των 1878 και 1889. Κατέλαβε υψηλά δημόσια αξιώματα (πληρεξούσιος στη συνέλευση Κρητών, έπαρχος Βιάννου) και πέθανε το 1894.
Ο Εμμανουήλ Μηλιαράς γεννήθηκε στο Τζερμιάδο το 1895 και κατέφυγε στο αρματωλίκι το 1818 με τον καπετάν Καζάνη. Έλαβε μέρος σε όλες τις μάχες της ανατολικής Κρήτης την περίοδο 1821-1831. Στην επανάσταση του 1866 ήταν αρχηγός της επαρχίας Λασιθίου και πολέμησε στις δεκαήμερες μάχες του Οροπεδίου αλλά και σε όλες τις μετέπειτα των νομών Λασιθίου και Ηρακλείου.
Ο Εμμανουήλ Λακέρδας γεννήθηκε στην Ανατολή Ιεράπετρας. Κατά την επανάσταση του 1866 ορίστηκε αρχηγός της επαρχίας Ιεράπετρας σημειώνοντας έντονη πολεμική δράση, όπως και οι άλλοι αρχηγοί Νικόλαος Φωνιαδάκης από την Καλαμαύκα και Εμμανουήλ Χατζάκης από τις Μουρνιές.
Ο παπά Γεώργιος Γιαμαλάκης γεννήθηκε στο Κάτω Χωριό Ιεράπετρας το 1820. Κατά την επανάσταση του 1866 κατήρτισε σώμα οπλοφόρων και επέδραμε μ’ αυτό κατά των Τούρκων της περιοχής. Όταν παγιώθηκε η επανάσταση εξελέγη πρόεδρος της επαναστατικής επιτροπής των ανατολικών επαρχιών, αξίωμα που διατήρησε καθ’ όλη την διάρκεια της επανάστασης. Μετά τη λήξη του αγώνα το 1869 δεν θέλησε να υποταχθεί και μαζί με τον Λακέρδα θέλησαν να φύγουν για την Κάσο από την Γρα Λυγιά. Συνελήφθησαν όμως σε ενέδρα και μεταφέρθηκαν από την Ιεράπετρα στη Νεάπολη. Πληροφορηθείς τη μετάβαση, ο Ιωάννης Μουρέλλος, οπλαρχηγός Χουμεριάκου, έστησε καρτέρι στο δρόμο. Στη μάχη που δόθηκε σκοτώθηκε ο Μουρέλλος και δεν καταφέρανε τελικά την απελευθέρωσή τους. Οι δυο οπλαρχηγοί μεταφέρθηκαν στη Σπιναλόγκα και μετά στη Σούδα και από εκεί στην Κωνσταντινούπολη. Κρατήθηκαν 10 μήνες και απελευθερώθηκαν με τον όρο να μην επιστρέψει ο παπάς στην Κρήτη. Ο Γιαμαλάκης έζησε το υπόλοιπο της ζωής του στην Αθήνα.
Ο στρατηγός Ιωάννης Σ. Αλεξάκης γεννήθηκε το 1885 στους Έξω Ποτάμους. Τα περισσότερα παιδικά του χρόνια πέρασε στον Άγιο Νικόλαο. Ανέπτυξε γενναία δράση κατά τους βαλκανικούς πολέμους (1912-1913) καθώς και στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο (1917-1919). Κατέλαβε πρώτος με το τάγματός του το Σκρα. Τραυματίστηκε κατ’ επανάληψη στο Μακεδονικό μέτωπο και την Μικρασιατική εκστρατεία.
Ο Νικόλαος Γιαμαλάκης, γεννήθηκε στο Κάτω Χωριό Ιεράπετρας το 1860 και ήταν γιος του παπά Γιαμαλάκη. Διετέλεσε βουλευτής Ιεράπετρας το 1887-1907 και κατά την επανάσταση του 1896-1897 ηγήθηκε της επανάστασης στην επαρχία Ιεράπετρας. Έλαβε μέρος στη μάχη των Αρχανών. Μετά την απελευθέρωση διετέλεσε υπουργός Παιδείας παραιτηθείς ως φίλος του Βενιζέλου μετά τη διαφωνία του με τον πρίγκιπα Γεώργιο. Διετέλεσε Εισαγγελέας Εφετών Κρήτης και Αναπληρωτής Γενικός Διοικητής Κρήτης.
Όλα αυτά, τα 700 χρόνια της κατοχής, και παρά τα φοβερά δεινά που υπέστη ο Κρητικός λαός όχι μόνο δεν εγκατέλειψε τη γλώσσα, τις παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμά του αλλά έκανε πολλούς επιφανείς Ενετούς να εξελληνιστούν και Τούρκους να μιλούν μόνο ελληνικά. Το έχουμε πει και άλλοτε: τα έθνη και οι λαοί επιβιώνουν κυρίως με τις πολιτιστικές τους παραδόσεις και αξίες. Η εθνική συνείδηση είναι πολιτιστική συνείδηση. Η Ελλάδα υφίσταται σήμερα, μετά από τα τόσα δεινά που έχει υποστεί ο χώρος της, επειδή ακριβώς υπάρχει έντονη αυτή η πολιτιστική συνείδηση. Γι’ αυτό και η Κρήτη μπορεί και παίζει το ρόλο του χωνευτηριού των πολιτισμών, επειδή έχει πλούσια και ισχυρή πολιτιστική παράδοση, την οποία θα πρέπει ασφαλώς να διαφυλάξει και να επεκτείνει με κάθε τρόπο. Όχι βέβαια ως τουριστική ατραξιόν και ενταγμένη μόνο σε ένα τέτοιο πλαίσιο.
Το βιβλίο του αειμνήστου Μιχάλη Κοζύρη «Το Λασίθι εις τον Αγώνα» αποτελείται από 144 σελίδες και είναι πολύ καλά τεκμηριωμένο με αρκετά εκτεταμένη βιβλιογραφία και χωρίς αυθαίρετα συμπεράσματα. Ο συγγραφέας, μεγάλος μάστορας της πένας, έχει πετύχει να δώσει αφηγηματική ροή στη γραφή του και έτσι το βιβλίο διαβάζεται πολύ ευχάριστα. Είναι βιβλίο γραμμένο από συγγραφέα που ήξερε την τοπική Ιστορία και ήξερε και να γράφει. Κρίμα που είναι εξαντλημένο. Νομίζω τα εγγόνια του κάτι πρέπει να σκεφτούν και να το επανεκδώσουν.