Και λοιπόν;...

Στη σημερινή Καθημερινή (8-12-09) με τη γνωστή ευθυβολία και το θάρρος της γνώμης που δεν χαϊδεύει αυτιά ο Μανδραβέλης κλείνοντας το άρθρο του με τίτλο "Τα μυστήρια των διαδηλώσεων" σημειώνει:

"Ο «γνωστός-άγνωστος» είναι μια από τις ιδεότυπες φιγούρες της μεταπολίτευσης, κάτι σαν τον «αυθαίρετο οικιστή» ή τον «εισφοροφυγά». Χρειάζεται εκεί έξω για να μην αλλάζει τίποτε. Είναι πάντα «αόρατος» για να έχουμε κάποιον να ελεεινολογούμε, είτε για την οικιστική καταστροφή είτε για τα χάλια των ταμείων είτε για τις καταστροφές στις διαδηλώσεις. Μόλις αποκτήσει πρόσωπο, μόλις δηλαδή κατηγορηθεί κάποιος, ανακλαστικά σχεδόν όλοι σπεύδουν να τον αθωώσουν: «αυτόν με το χαμόσπιτο βρήκαν;», «τι να σου κάνει ο μικρομεσαίος με τους πέντε εργαζόμενους;», «το παιδί απλώς περνούσε από τον τόπο του συμβάντος». Δεν ισχυρίζομαι ότι όλοι όσοι κατηγορούνται είναι ένοχοι, απλώς είναι εντυπωσιακή η πρεμούρα αθώωσης πριν από τη δίκη, σαν να μη θέλουμε ποτέ να αποκτήσει πρόσωπο η κάθε τύπου αυθαιρεσία.

Το άλλο στερεότυπο που ανακυκλώνεται έπειτα από κάθε διαδήλωση είναι τα κοινωνικά προβλήματα πίσω από τις ταραχές. Αυτά είναι υπαρκτά: η βία στους δρόμους είναι το σύμπτωμα των πολλαπλών ελλειμμάτων στην κοινωνία. Υπάρχουν παιδιά που δεν βλέπουν στον ήλιο μοίρα, υπάρχουν ελλείμματα παιδείας, υπάρχουν αδικίες στους εργασιακούς χώρους και αστυνομική αυθαιρεσία που δημιουργεί οργή. Αυτά είναι προβλήματα που η κοινωνία μας πρέπει να αντιμετωπίσει. Δεν μπορεί όμως να χρησιμοποιούνται ως δικαιολόγηση της ανομίας, διότι έτσι γίνεται διπλό το κακό· και οι διεκδικήσεις αμαυρώνονται και η παρανομία δικαιολογείται. Εστω υπογείως. Τα άγουρα μυαλά κάνουν περίεργους συνειρμούς που καταλήγουν σε όλο και πιο βίαιες πράξεις".

Ποιος ακούει όμως ...

Σχετικό άρθρο μπορείτε να δείτε και στο blog του Προκόπη Δούκα: "Η άλλη όψη..."

Μην εγγίζετε

Όποια πέτρα και να σηκώσεις σ’ αυτόν τον τόπο θα βρεις ιστορία. Αυτό είναι καλό γιατί έτσι ενισχύεται η ιστορική συνείδηση, η συνοχή του έθνους, η ιστορική μας ταυτότητα, η συνέχεια, αναπτύσσεται τεχνογνωσία στις συναφείς δραστηριότητες, απασχόληση κ.α. Όταν οι χώροι διδάσκουν ιστορία η πόλη είναι ένα σχολείο. Όμως αυτό είναι και κακό όμως γιατί δεν μπορεί κανείς να ακουμπήσει τίποτα. Πολλές φορές περνάνε δεκαετίες για να δημιουργηθούν στοιχειώδεις υποδομές αναγκαίες για τη λειτουργία των σύγχρονων κοινωνιών.

Τα πάρα πολλά μνημεία δημιουργούν και προβλήματα συντήρησης σ’ ένα κράτος που παραπαίει οικονομικά και κινδυνεύει με οικονομική κατάρρευση. Άλλα σχετικά προβλήματα, που τελικά καταλήγουν και αυτά στο οικονομικό, είναι αυτά της αξιοποίησης των μνημείων. Γιατί η σπουδαιότητα τους τα κάνει και αξιοθέατα κλπ κλπ

Αλλά και εδώ η υπερβολή ζει και βασιλεύει. Θυμάμαι μια φορά κάπου στην Κοκκινιά ένα κύμα διαμαρτυριών για την κατάργηση μιας ανισόπεδης διάβασης πεζών και ένας από τους κύριους λόγους που προβάλλονταν για τη μη κατάργηση, ήταν ότι από ’κει πέρναγε ο Ανέστης Δελιάς… Ή στο άλλο άκρο εντειχίζεται υπερμεγέθης αναμνηστική πλάκα για να υπενθυμίζει στους περαστικούς ότι η ογκώδης πολυκατοικία που βλέπουν χτίστηκε πάνω στο χώρο όπου υπήρχε η ταπεινή κατοικία του Κ. Κανάρη.

Το θέμα ανακίνησε ο Μανδραβέλης (Καθημερινή 10-7-09) με αφορμή την αποκάλυψη του τάφου του αδελφού της μεγάλης Ρωσίδας ποιήτριας Άννας Αχμάτοβα στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών. Και σωστά παρατηρεί: η Αχμάτοβα είναι αυτό που είναι, ο αδελφός της γιατί διακρίθηκε;

Είναι αλήθεια ότι όταν ολόκληρη η χώρα παρουσιάζεται σαν μουσείο θα έπρεπε παντού να υπάρχουν πινακίδες «Μην εγγίζετε», γράφει ο Μανδραβέλης, και επεξηγηματικές πινακίδες, όπως για παράδειγμα «εδώ περπάτησε ο Σωκράτης, εκεί τραγούδησε ο Μπιθικώτσης, παραπέρα έπινε τον καφέ του ο Ελύτης» κλπ κλπ

Σε κάθε κατάσταση υπάρχουν δυο όψεις. Οι ευφυείς τις αρνητικές τις κάνουν θετικές.

Βανδαλισμοί

Βανδαλισμός, κατά την Βικιπαίδεια, είναι η συστηματική μερική η ολική καταστροφή έργων τέχνης και πολιτισμού. Ο όρος προήλθε από το Γερμανικό φύλο των Βανδάλων, οι οποίοι συνήθιζαν κατά τις εκστρατείες τους να καταστρέφουν έργα τέχνης στους τόπους που κατακτούσαν. Κατέστρεφαν κυρίως αγάλματα αφαιρώντας συνήθως τις μύτες και τα αυτιά των προσώπων. Η επιλεκτική καταστροφή είχε την αιτία της σε μια προκατάληψη σύμφωνα με την οποία τα αγάλματα είχαν ψυχή και με την συγκεκριμένη πράξη τους πίστευαν ότι αφαιρούσαν τη δυνατότητα να εισέρχεται και να εξέρχεται η ψυχή στο άγαλμα. Όμως δεν σταματούσαν εκεί προχωρούσαν και σε καταστροφές άλλων μορφών τέχνης.
Στις μέρες μας ο όρος βανδαλισμός έχει λάβει μια ευρύτερη διάσταση μη περιοριζόμενος στην καταστροφή έργων τέχνης, αλλά στην καταστροφή γενικότερα ιδιωτικής ή δημόσιας περιουσίας, κατά την Βικιπαίδεια.
Αυτό το βιολί με την αναγραφή συνθημάτων στην Ακαδημία, στο Πανεπιστήμιο, στη Βιβλιοθήκη κ.α. , όπως παλαιότερα το κάψιμο του Πολυτεχνείου, του Πανεπιστημίου κλπ., τα σπρέι χρωμάτων στα αγάλματα, τι φανερώνουν; Μη μου πείτε ελλειπή μέτρα φύλαξης, αυτά είναι αστεία και ημίμετρα. Περισσότερο έλλειψη σεβασμού στο έργο τέχνης. Γιατί δεν μπορεί να εκτιμηθεί η αξία του. Ίσως μένος για κάθε τι που θεωρείται δημόσια περιουσία, ίσως πράξη ανθρώπων που χρειάζονται ψυχιατρική αγωγή –θυμάστε με την Πιετά στη Ρώμη τον μανιακό με το σφυρί. Ίσως το ότι δεν αποδόθηκαν ευθύνες ποτέ σε κανέναν, ίσως και όλα αυτά μαζί.
Όμως η ρίζα του βανδαλισμού στις μέρες μας στην Ελλάδα κατά τη γνώμη μας είναι στο σχολείο που δεν δίδαξε αξίες, δεν δίδαξε σεβασμό, δεν δίδαξε αγάπη στην τέχνη. Και πώς να τα διδάξει αφού είναι δομημένο κατά το πρότυπο της Βαβέλ, τη μέθοδο «κου του ρου» και στελεχωμένο όπως και η υπόλοιπη ελληνική πραγματικότητα;
Ο Δ. Ρηγόπουλος στην Καθημερινή σε άρθρο του «Βανδαλισμοί στην Ακαδημία» (6-7-09) γράφει αυτά που γράφει περιγράφοντας τους τελευταίους βανδαλισμούς στο κτήριο και καταλήγει στο τι θα πουν οι ξένοι για το πρόβλημα. Λες και αν δεν τα δουν οι ξένοι παύει το πρόβλημα. Αυτό ειλικρινά δεν μπορώ να το χωνέψω. Δηλαδή θα πρέπει να είναι καθαρή οι Αθήνα μόνο όταν έχουμε Ολυμπιακούς Αγώνες ή η τάδε τουριστική πόλη μόνο την περίοδο του τουρισμού;

Θουκυδίδου ξυγγραφή

Η αρχιτεκτονική κληρονομιά είναι ζωντανή και ανεκτίμητη μαρτυρία της ιστορικής μας μνήμης και περιλαμβάνει «μεμονωμένα μνημεία» , αρχιτεκτονικά σύνολα αστικών ή αγροτικών οικισμών , «τόπους» , έργα του ανθρώπου και της φύσης , σημαντικά λόγω αρχιτεκτονικού , καλλιτεχνικού , επιστημονικού , κοινωνικού , τεχνικού ενδιαφέροντος.
Η Αθήνα είναι ίσως η πιο σημαντική πόλη για να διαβάσει κανείς την ιστορία της μέσα από τα μνημεία και τα κτήριά της. Όμως και πολλές άλλες πόλεις μπορούν να μας διδάξουν την ιστορία τους μέσα από τα μνημεία τους.
Υπάρχουν τρία είδη ιστορικών μνημείων: Το μεμονωμένο (εξωτερικό) μνημείο είναι ιδιοκτησία, κτήριο ή αντικείμενο που έχει κριθεί διατηρητέο -αποκαλείται επίσης εξωτερικό μνημείο, γιατί ο χαρακτηρισμός του αναφέρεται μόνο σε εξωτερικά χαρακτηριστικά. Το εσωτερικό μνημείο είναι εσωτερικός χώρος που παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και είναι προσβάσιμο στο κοινό. Το φυσικό μνημείο είναι χαρακτηριστικό φυσικό τοπίο ή σύνολο χαρακτηριστικών σε ιδιοκτησία που ανήκει στον πόλη.
Η πόλη διδάσκει μέσα από την αισθητική και τη λειτουργικότητα των μνημείων της αλλά και με τις όλες της καθημερινές λειτουργίες, ως ζωντανός οργανισμός.
Μεγάλα σουξέ τελευταία ο Θουκυδίδης. Ποιος μαθητής δεν διδάχθηκε από τον φιλόλογό του «Φιλοκαλούμεν τε γαρ μετ’ ευτελείας και φιλοσοφούμεν άνευ μαλακίας» (Αγαπούμε-είμαστε φίλοι-του ωραίου, αλλά με απλότητα, και αγαπούμε την πνευματική ενασχόληση αλλά χωρίς μαλθακότητα -χωρίς να χάνουμε τον ανδρισμό μας) και δεν έδειξε όλο το ταλέντο του στην παπαγαλία; Πόσοι δεν γνωρίζουν τον Θουκυδίδη, δυστυχώς, μόνο από αυτό το απόσπασμα;
Με τις πρόσφατες Ευρωεκλογές, πάλι, και μετά την πρωτοφανή αποχή των ψηφοφόρων ο Πάγκαλος μας απείλησε με ένα άλλο απόσπασμα του πατέρα της επιστημονικής Ιστορίας: «Μόνοι γαρ τον τε μηδέν των δε μετέχοντα ουκ απράγμονα, αλλ' αχρείον νομίζουμε» (Θεωρούμε αχρείο κι όχι απράγμονα όποιον δεν μετέχει στα κοινά), ότι δεν θέλει για ψηφοφόρους του όσους δεν ψήφισαν στις εκλογές αυτές.
Ο Επιτάφιος του Περικλή, όπως τον διέσωσε ο Θουκυδίδης, το κορυφαίο πολιτικό κείμενο όλων των εποχών, αποτελεί αστείρευτη πηγή και αναφορά για κάθε οπαδό της δημοκρατίας, για κάθε πολίτη.
Τώρα, με τα εγκαίνια του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης θυμηθήκαμε ένα άλλο απόσπασμα από τον Επιτάφιο: «ανακεφαλαιώνοντας λοιπόν τα παραπάνω τονίζω, ότι η όλη πόλη είναι σχολείο της Ελλάδας και ότι, κατά τη γνώμη μου, ο καθένας από εμάς έχει την ικανότητα να προσαρμοστεί προς τις πλέον διαφορετικές μορφές δράσεως με την μεγαλύτερη ευστροφία και χάρη».
Η κάθε πόλη σήμερα είναι ένα σχολείο για τους κατοίκους της και κατά κύριο λόγο αυτοί που έχουν την ευθύνη της λειτουργίας της είναι οι δάσκαλοι τους. Με μόνη τη διαφορά ότι τους δασκάλους αυτούς τους διαλέγουν οι ίδιοι οι πολίτες.
Που γράφεται η ιστορία της πόλης; Πώς μπορεί κανείς να διαβάσει την ιστορία της; Προφανώς στα μνημεία της. Στους δημόσιους χώρους και τα δημόσια κτίρια. Και ενώ για την Αθήνα ένα είναι το κορυφαίο μνημείο, παρά το ότι υπάρχουν εκατοντάδες άλλα σημαντικά, ο Παρθενώνας, για τις άλλες πόλεις η ιστορία τους είναι γραμμένη σε κάστρα, κρήνες, λιμάνια, κενοτάφια, ανδριάντες, εκκλησίες, γλυπτά, γέφυρες κλπ
Δυστυχώς για τους σημερινούς υπευθύνους η ιστορία γράφεται καθημερινά και στη λειτουργία της. Και η λειτουργία των περισσοτέρων πόλεων σήμερα έχει τα χαρακτηριστικά του μέσου ελληνικού σχολείου: είναι κακό σχολείο. Και ξανά δυστυχώς, "τo της όλης πόλεως ήθος ομοιούται τοις άρχουσι", όπως λέει και ο Ισοκράτης.

Πάντα τέτοια

Σήμερα (20-6-2009) πραγματοποιούνται τα εγκαίνια του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Πες μου τι γράφεις να σου πω ποιος είσαι. Πώς αντιμετωπίζει ο τύπος στα πρωτοσέλιδα το γεγονός;

Από τα πρωτοσέλιδα των σημερινών (20-6-2009) εφημερίδων πανελλήνιας κυκλοφορίας:

"ΤΟ ΒΗΜΑ": "Το όνειρο έγινε μουσείο"

"ΤΑ ΝΕΑ": "Τα ναι και τα οχι του Νέου Μουσείου" ΣΗΜΕΡΑ ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ [Το Νέο Μουσείο Ακρόπολης είναι ο νέος πρωταγωνιστής; Το κτίσμα είναι σημαντικό λόγω του περιεχομένου ή εξαιτίας της αρχιτεκτονικής του μορφής; Είναι αντίθετο στο ύφος της περιοχής Μακρυγιάννη που έχασε το χρώμα της γειτονιάς ή ανοίγει διάλογο με το μνημείο του Παρθενώνα;]

"CITY PRESS": "ΝΕΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ Ένα οικουμενικό κόσμημα ιστορίας και πολιτισμού"

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ: "Ο Πολιτισμός επιστρέφει στο λίκνο του". [Όλα τα φώτα των διεθνών ΜΜΕ θα είναι στραμμένα το Σάββατο στην Αθήνα, όπου αναμένονται με αγωνία τα εγκαίνια του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, το λίκνο του δυτικού πολιτισμού. Πολιτισμική ανάταση, σε «καμβά» αρχαιοελληνικό.]

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ: "Το ΚΚΕ για το Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Πολιορκητικός κριός για την επιβολή των νόμων του κέρδους"

ESPRESSO: -

ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ: -

ΕΘΝΟΣ: "Σήμερα η μεγάλη ώρα για το Μουσείο Ακρόπολης"

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ: "Απόψε τα λαμπερά εγκαίνια με "δώρο" πάνω από 800 νέα εκθέματα. Οι σταρ του νέου μουσείου".

ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ: "Στιγμιαίο φως από μια Ελλάδα που ξεχάσαμε..." [Το παγκόσμιο ενδιαφέρον στραμμένο στο νέο Μουσείο Ακρόπολης]

ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ: "Η καρδιά του κόσμου χρυπά σήμερα στην Αθήνα" [Διεθνείς προσωπικότητες στα εγκαίνια του Μουσείου]

ΑΔΕΣΜΕΥΤΟΣ ΤΥΠΟΣ: "Παγκόσμιο γεγονός το Μουσείο Ακροπόλεως" [Σήμερα τα μεγαλοπρεπή εγκαίνια]

ΑΥΓΗ: -

ΗΜΕΡΗΣΙΑ: "Παγκόσμια στέγη πολιτισμού το Μουσείο της Ακρόπολης" [Σήμερα τα εγκαίνια] [Ετούτα εδώ τα μάρμαρα θα συνομιλούν πλέον με τα μνημεία στο βράχο της Ακρόπολης και με όλο τον κόσμο]

ΙΣΟΤΙΜΙΑ: -

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΠΕΝΔΥΤΗ: "Η οικουμένη υποκλίνεται στα αρχαία Μάρμαρα" [Ντοκουμέντο: Η διπλή συνηγορία του Κ.Π.Καβάφη για την επιστροφή των "Ελγινείων"]

Η ΑΞΙΑ: -

Ο ΜΕΤΟΧΟΣ: -

Απόψεις

Ο επαρχιακός τύπος έχει αναδείξει μεγάλες πένες στο παρελθόν. Και σήμερα σε πολλές επαρχιακές εφημερίδες δημοσιεύονται άρθρα διαμάντια. Δυστυχώς όμως και πολλές ανοησίες, άκρατος τοπικισμός, χρηστομάθεια, σκοταδιστικά σημειώματα που παραπέμπουν σε εποχές αλήστου μνήμης. Στις μικρές επαρχιακές κοινότητες, στις οποίες οι κάτοικοι γνωρίζονται με τα μικρά τους ονόματα, επικαλούνται συχνά τον Βολτέρο, αλλά η κατάθεση της άλλης άποψης πολλές φορές καταντά πράξη γενναίων. Σε αρκετές περιπτώσεις η διαφορετική άποψη, από αυτήν που εκφράζει η τοπική εξουσία, δεν δημοσιοποιείται.
Πώς μας ήρθαν στο νου όλα αυτά; Από το άρθρο που διαβάσαμε σε τοπική εφημερίδα. Γράφει ο συντάκτης: «Μιλώντας με την υπεύθυνη εκδρομών έμαθα ότι ‘ενώ τους αρέσει [αναφέρει το όνομα της πόλης] [στους τουρίστες εννοεί], πολύ περισσότερο από το Ηράκλειο, ‘πρόβλημα’ για την πόλη σας είναι η … Κνωσός. Οι περισσότεροι ζητούν επίσκεψη και στην Κνωσό και αυτό παίρνει χρόνο, που είναι σε βάρος της παραμονής [τους στην πόλη σας].
Πρότεινα [γράφει ο συντάκτης του άρθρου] να αναδείξουμε και να υποκαταστήσουμε την επίσκεψη στην Κνωσό, με τη Λατώ, τη Σπιναλόγκα και την Παναγία Κερά» και εκεί κλείνει το άρθρο.
Τι να πει κανείς; Την αντίληψη της υπεύθυνης; Αυτή είναι η αντίληψη των ανθρώπων στους οποίους έχουμε εμπιστευτεί τον τουρισμό στη χώρα μας. Τους ελεεινούς και τρισάθλιους ξένους που έρχονται στον τόπο μας και ζητούν να δουν την Κνωσό, σε βάρος της παραμονής τους στους άλλους προορισμούς!... Ντροπή τους!
Ευτυχώς για τους ξένους φίλους της χώρας μας, αυτοί δεν έρχονται ούτε για τα μούτρα τα δικά μου, ούτε και για εκείνα της «υπευθύνου». Οι ξένοι που έρχονται στη χώρα μας γνωρίζουν πολύ περισσότερα από μας, που χτυπιόμαστε τις περισσότερες φορές δήθεν, για το μινωικό πολιτισμό, τον Αριστοτέλη και τους άλλους προγόνους μας, και γνωρίζουν καλύτερα από πολλούς δικούς μας να αξιολογούν τα εκθέματα, την ιστορικότητα και τη σημασία του κάθε χώρου. Πόσο δίκιο είχε, δεν θυμάμαι ποιος, που έλεγε ότι περισσότερο αυτή τη χώρα την αγαπούν οι φιλέλληνες...
Ο άλλος, ο μέγας συντάκτης, που θέλει να υποκαταστήσει (sic) την επίσκεψη στην Κνωσό;… Ουαί σε όποιον δε θεωρεί τη Λατώ, την Κερά και τη Σπιναλόγκα ισότιμα αξιοθέατα με την Κνωσό!
Θυμάμαι παλιά κάτι φίλους καθηγητές που δίδασκαν σε επαρχιακά σχολεία και την Παρασκευή το μεσημέρι που επιχειρούσαν να φύγουν από το χωριό οι χωριαταραίοι τους έκλειναν το δρόμο με τα τρακτέρ. Απλά... το καταθέτω σαν ιδέα.