Ο Καραγκιόζης

Διονύσης Σαββόπουλος

Ο καθρέφτης

Δημήτρη Μπαγιαντέρα
Εδώ, τραγουδάει με τον Σαββόπουλο

Ευχαριστίες

Σ' ευχαριστώ, ω Εταιρεία

εν αφθονία μου παρέχεις

στέγη, τροφή και προστασία

Δ. Σαββόπουλος

Σε ποιον άραγε οφείλουμε ευχαριστίες; Είναι ερώτηση αυτή για σοβαρό προβληματισμό; Απλά, ευχαριστούμε τους πάντες και καθαρίζουμε. Ναι, αλλά έτσι μπορεί να θεωρηθούμε κόλακες. Και προς την εξουσία αυλοκόλακες. Και αν αυτό γίνεται δημόσια, ασφαλώς, και δεν μας τιμά.

Μπορεί κανείς να νοιώθει υπερήφανος για την κριτική του ικανότητα, την σώφρονα αντίληψη για τα πράγματα, να νοιώθει σωστός και υπεύθυνος πολίτης όταν συμπεριφέρεται ως «τσάτσος του Βαρδινογιάννη» κατά την χύδην έκφραση; Όταν άκριτα ευχαριστεί δεν θα θεωρηθεί γλείφτης, σάλιαγκας, ιδιοτελής και γελοίος; Το αυγό του Κολόμβου δεν είναι καλή λύση.

Αν μάλιστα ασκείς εξουσία και ακολουθείς τη συνταγή τότε διατρανώνεις τις υποψίες για ανεπάρκεια, χάνεις την αξιοπρέπεια και τη σοβαρότητά σου και αν έχεις δώσει δείγματα πονηρού και ράδιου εισπράττεις και ένα ακόμα χαρακτηρισμό για το βιογραφικό σου: μακιαβελίσκος.

Υπάρχει, βέβαια, η αγγλοσαξωνική αντίληψη για τη χρήση του ευχαριστώ. «Καλημέρα σας, ευχαριστώ», «Γιάννης Αγιάννης ευχαριστώ» κλπ Και όταν πάρουμε αυτό που επιθυμούμε και τις αποστάσεις από τα πρόσωπα μπινελικώνουμε εκ του ασφαλούς. Είναι η διπλωματία της γηραιάς Αλβιόνας και του καθ’ ημάς Βυζαντίου.

Υπάρχει η πραγματικά ευγενική χρήση: «Προσοχή κλπ , ευχαριστώ [που δώσατε προσοχή σ’ αυτά που σας είπα]», «ευχαριστώ για την προσοχή σας», στο τέλος μιας διάλεξης. Για το σεβασμό που δείξατε στα λεγόμενά μου. Ευχαριστώ τον σερβιτόρο για την περιποίηση κλπ

Όμως η άκριτη ευχαριστία προς κάθε κατεύθυνση, και μάλιστα προς την κάθε μορφής εξουσία, δηλώνει δουλοπρέπεια.

«Ευχαρίστησέ τους, δεν χάνεις τίποτα» μούλε κάποτε ένας επιφανής και μαιτρ της ευχαριστίας. Μα έτσι δεν αντιλαμβάνονται ότι κάποια πράγματα απορρέουν από την υποχρέωσή τους πχ να υπηρετούν τους πολίτες και ευχαριστώντας τους θεωρούν ότι κάνουν χάρη. Δεν εννοούμε την τυπική ευγενική ευχαριστία που μπορεί να ειπωθεί κατά τον αποχαιρετισμό αλλά εκείνη που εκφράζεται με δημόσια ανακοίνωση.

Τι θα πει ευχαριστώ τον τάδε γιατί μου έβγαλε ένα πιστοποιητικό γεννήσεως… Το έχει υποχρέωση. Όπως επίσης ότι έστειλε το συνεργείο του Δήμου και άλλαξε μια λάμπα στο δρόμο. Οι πολίτες πληρώνουν γι’ αυτό στο Δήμο. Είναι υποχρέωση του Δήμου και δεν αποτελεί ειδική μεταχείριση και κάτι εν τέλει πέραν των αρμοδιοτήτων του. Το ίδιο με τα σκουπίδια, το ΕΚΑΒ, την πυροσβεστική όταν καλούνται. Ο παπάς που τελεί ένα μυστήριο. Ο δάσκαλος που κάνει τη δουλειά του. Αν όμως οι άνθρωποι αυτοί ενεργούν με αυταπάρνηση τότε μάλιστα! Αν προσφέρουν πέραν των τυπικών τους υποχρεώσεων, τότε μάλιστα! Τους οφείλουμε μεγάλες και δημόσιες ευχαριστίες. Αν όμως πέφτουν οι σοβάδες στα κεφάλια των μαθητών στο σχολείο για το οποίο έχει την ευθύνη ο Δήμος και έρχεται το συνεργείο και αποκαθιστά τις ζημιές οφείλεις δημόσια ευχαριστία; Όταν ή επιτροπή κατανέμει τα ποσά που διαθέτει το κράτος για τη λειτουργία των σχολείων η έκφραση δημοσίως ευχαριστιών δεν θα θεωρηθεί δικαίως «γλείψιμο» και δουλοπρέπεια; Και προσπάθεια λαμογιάς και αβανταδορισμού προς αυτούς που την απευθύνουμε;

Μπορεί να την έχουν ανάγκη θα μου πείτε. Ενδεχομένως να είναι και ο μόνος τρόπος για να δηλώσουν την ύπαρξή τους ορισμένοι. Ας κάνουν, όμως, πράγματα έξω από τις τυπικές τους υποχρεώσεις και ας τις λάβουν δικαίως.

Θα πρέπει όμως να ευχαριστήσω τη μαμά μου επειδή με γέννησε;

Επίσης οι ευχαριστίες δεν επιβάλλονται με κανένα τρόπο.

Αν θεωρείς ότι τις οφείλεις τότε τις προσφέρεις. Αχάριστος αυτός που δεν τις εκφράζει και δίκαιο το παράπονο αλλά αν δεν νομιμοποιείται η προσφορά προς τι η χάρη; Και αν είναι πάλι ιδιοτελής γιατί να μην εισπράξει το αντίτιμο;

Παλιά συνήθεια των βουλευτών και των άλλων παρατρεχάμενων η δια του τύπου έκφραση ευχαριστιών οι οποίες τις περισσότερες φορές λειτουργούν ως μπούμερανγκ αφού μάθαιναν και άλλοι για τις επιλεκτικές συμπεριφορές. Ευνοιοκρατία που όπως  η χαρά της εκδιδόμενης προδίδει τις πονηρές της δραστηριότητες.

Κακές πρακτικές αλλά αναγκαίες για όσους δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς αισθητή την παρουσία τους. Τελετές και ευχαριστίες από παρατρεχάμενους, το έσχατο καταφύγιο την ανικανότητας.

Όμως σύγχρονοι πολίτες έχουν το αντίδοτο στα επιβαλλόμενα ευχαριστήρια. Κοροϊδεύουν και γελούν με τις συμπεριφορές των δήθεν που η τύχη το ’φερε να κληρωθούν στρατηγοί. Που βλέπουνε τον ίσκιο τους και τον περνάνε για μπόι.

Κακή συνήθεια και παλιά σ’ αυτόν τον τόπο που μας έκανε να εφεύρουμε  την κωμωδία. Ας είν’ καλά –τρόπος του λέγειν- ο Αριστοφάνης, ο Ροΐδης, ο Σούτσος, ο Δημητριάδης, ο Μητρόπουλος και χιλιάδες άλλοι που κρατάνε ζωντανή αυτή τη συνήθεια του λαού μας. Και αλλοίμονο σε εκείνους που επισείοντας την απειλή και το φόβο, ιδιοτελώς φερόμενοι, και προσπαθούν να εκβιάσουν δημόσιες ευχαριστίες.

Έβγαλες ουρά και προβοσκίδα

"Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη, τι θα πάει να πει στην δικαιοσύνη

να το δικαστήριο υψώνεται από δω

όχι μοναχά για το στιλπνό σου το φτερό

αλλά και για την προβοσκίδα σου θαρρώ"

 Δ. Σαββόπουλος

(Για τα παιδιά που 'ναι στο κόμμα)

 

Αναδημοσιεύουμε από το BHMAMEN, (τεύχος 59, σελ. 29, Φεβρουάριος 2011) μια μικρή αναφορά στον Διονύση Σαββόπουλο του Θοδωρή Σκριβάνου με αφορμή μια συνομιλία του με το γιο του Διονύση, Ρωμανό. Ο τίτλος τα λέει όλα: "Ο γιος του Διονύση αφηγείται πως είναι να μεγαλώνεις στο 'περιβόλι του τρελού'".

-Ισως ακούγεται κοινότοπο, αλλά ο πατέρας μου είναι όντως ξεχωριστός. Το πρωτοϋποψιάστηκα γύρω στα έξι μου. Ο πατέρας μου είχε φωνάξει εμάς και τους φίλους του για να μας παίξει ένα καινούργιο τραγούδι του, το οποίο ξεκινούσε: «Εβγαλες ουρά και προβοσκίδα…» και συνέχιζε «… λευκέ, γαλάζιε ποντικέ μου…». Ολοι ενθουσιάστηκαν, ενώ εγώ προσπαθούσα απεγνωσμένα να τους πω ότι με αυτό το τραγούδι θα γίνουμε όλοι ρεζίλι. 

- Από μικρός λοιπόν είχα αυτήν την αίσθηση ότι δεν ήταν σαν τους άλλους, αλλά όταν πια μεγάλωσα, τότε σιγουρεύτηκα. Δεν είναι τόσο η δημοσιότητα ή το ταλέντο, είναι περισσότερο που όποτε τον ρωτήσεις κάτι θα σου δώσει μια απάντηση απρόσμενη, που δεν έχει καμία σχέση με τις απαντήσεις που ακούς, είναι σίγουρα πιο ποιητική, πιο γοητευτική και τελικά στέκεται καλύτερα. 

- Σε αντίθεση με άλλους μπαμπάδες που έλειπαν στη δουλειά, ο δικός μου ήταν πάντα σπίτι, σε δύο αγαπημένες στάσεις: Είτε ξαπλωτός στο κρεβάτι του να διαβάζει ένα βιβλίο είτε καθιστός στο γραφείο του να γράφει. Από μετακινήσεις περιοριζόταν στις ελάχιστες: καφές, τσιγάρα, νερό, τασάκι και αναπτήρας ήταν ό,τι χρειαζόταν και του τα παρείχαμε εμείς. Οταν καμιά φορά έμπαινα ξαφνικά στο γραφείο του θυμάμαι να μου χαμογελάει με ένα έκπληκτο βλέμμα, κάτι μεταξύ «καλώς τον» και «πώς βρέθηκες εδώ;», κάτι που μου επιβεβαίωνε πως ήμουν ευπρόσδεκτος. 

- Δεν ξέρω αν το όνομα μού έπεσε βαρύ. Πολλές φορές μού δίνουν συγχαρητήρια τα οποία πραγματικά δεν ξέρω τι να τα κάνω και πολλές φορές πρέπει να απαντάω στην αυτονόητη για πολλούς, αλλά αδιανόητη για μένα ερώτηση γιατί δεν έγινα μουσικός. Μια-δυο φορές χρειάστηκε να απαντήσω και στο «αν το Διονύσης Σαββόπουλος είναι καλλιτεχνικό ψευδώνυμο». 

- Τώρα είμαι και εγώ μπαμπάς δύο αγοριών και είναι πολύ πιο εύκολο να εκτιμήσω τις προσπάθειες της γενιάς των γονιών μου. Οπως και ότι σε αυτήν την ελάχιστη διαδρομή μεταξύ κρεβατιού και γραφείου ο πατέρας μου κατάφερνε πράγματα για τα οποία εμείς σήμερα χρειάζεται να τρέχουμε όλη μέρα.