Τετάρτη 19 Ιουνίου 2019 - Ώρα 20.00

ΕΚΔΗΛΩΣΗ Ι.Λ.Ε.Ν. ΛΑΣΙΘΙΟΥ με ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΕΤΟΣ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ

Όπως είναι γνωστό το 2019 έχει ανακηρυχθεί ως «Έτος Ερωτόκριτου» από το Υπουργείο Πολιτισμού μετά από σχετική πρόταση της Περιφέρειας Κρήτης. Ο σκοπός σύμφωνα με την απόφαση είναι η διεθνοποίηση των μηνυμάτων του μεγάλου αυτού έργου της Κρητικής Αναγέννησης και του συγγραφέα του Βιτσέντζου Κορνάρου.

Ενδεικτικά αναφέρονται οι τομείς στους οποίους επικεντρώνονται οι επετειακές δράσεις: Εκπαίδευση, Επιστήμες, Τέχνη, Φυσικό Περιβάλλον, Θρησκεία.

Πολιτική, Οικονομία, Επιχειρηματικότητα, Αθλητισμός, Διατροφή, Τουρισμός, Κοινωνία και Ελληνική Παιδεία.

Επιδιώκεται δηλαδή να προβληθούν μέσω των εκδηλώσεων, διαχρονικές αξίες όπως η επιμονή και ο αγώνας, η ευγενής άμιλλα, το θάρρος και η αξιοπρέπεια, το πάθος, η θυσία και η αγάπη.

Σ’ αυτό το πλαίσιο η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό της «Αμάλθεια» διοργανώνουν εκδήλωση την Τετάρτη 19 Ιουνίου στο Επιμελητήριο Λασιθίου, στον Άγιο Νικόλαο, στις 20.00 με ελεύθερη είσοδο.

Η εκδήλωση θα αποτελείται από δυο μέρη.

Στο πρώτο θα γίνει μια σύντομη αναφορά στο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έζησε ο Βιτσέντζος Κορνάρος και δημιούργησε το σπουδαίο έργο του.

Θα γίνει μια αναφορά στις επιδράσεις που έχει δεχθεί και έχει ενσωματώσει στο έργο του ο μεγάλος συγγραφέας από την Ευρωπαϊκή Αναγέννηση καθώς και τη λαϊκή παράδοση της περιοχής της Σητείας, όπου έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του.

Θα γίνουν επίσης αναφορές στην πορεία του Βιτσέντζου Κορνάρου και της σχέση του με τους λόγιους της εποχής του. Θα επισημανθεί η σπουδαιότητα του έργου του το οποίο έχει ήδη ενταχθεί στην εθνική μας κληρονομιά.

«Ο Ερωτόκριτος είναι ένα πολύ μακρύ ποίημα. Και όμως είναι ποίημα χωρίς ρητορεία. (…) Τέτοιες [μορφής] κρίσεις [άλλοτε θα ήταν χωρίς  νόημα για τους αναγνώστες, δεν είναι ] αυτονόητες [όμως] για τον σημερινό αναγνώστη, που διαβάζει γρήγορα ένα βιβλίο κι ύστερα το πετά. Αλλά για τους πρώτους αναγνώστες, το διάβασμα ή το άκουσμα ενός ποιήματος σαν τον Ερωτόκριτο ήτανε μια γοητεία. Και η γοητεία αρέσκεται στην επανάληψη. Είναι η ίδια φύση με τη μαγική επωδό. Μια γοητεία που έπρεπε να κρατήσει πολλές βραδυές, ίσως τις βραδυές ενός ολόκληρου χειμώνα. Όταν τέλειωνε το ποίημα, το ξανάπαιρναν από την αρχή. Στο τέλος το μάθαιναν απέξω. Η επανάληψη, κοιταγμένη από αυτή την πλευρά, μοιάζει να είναι μέσα στη φύση των πραγμάτων. Ήτανε μέσα στην ψυχή του ακροατή ή του αναγνώστη, που την περίμεναν προτού μιλήσει ο ποιητής. Και ο ποιητής την εποχή εκείνη δεν ήταν, όπως οι σημερινοί, χωρισμένος από το κοινό του, ήτανε σύμφωνος με τους άλλους ανθρώπους.
Ο ποιητής του Ερωτόκριτου ξέρει να αφηγηθεί και, όταν χρειάζεται, ξέρει να ξεδιπλώσει τη δύναμη του πάθους. Αλλά ο χαρακτήρας του είναι να μιλά “με γνώση και με τρόπο”. Δεν έχει συμπάθεια για τα “μεγάλα φτερουγίσματα”, όπως συνηθίσαμε να λέμε από την εποχή του ρομαντισμού: Απ’ ό,τι κάλλη έχει άνθρωπος, τα λόγια ‘χουν τη χάρη να κάνουσι κάθε καρδιά παρηγοριά να πάρει, κι οπού κατέχει να μιλεί με γνώση και με τρόπο, κάνει να κλαίσιν και γελού τα μάτια των ανθρώπω» γράφει ο Σεφέρης στις «Δοκιμές» του για το έργο.

Η απήχηση του Ερωτόκριτου από τότε που γράφτηκε μέχρι σήμερα είναι τεράστια. Τόσο στον απλό λαό (αξίζει να αναφέρουμε ότι τα ονόματα Ερωτόκριτος, Αρετούσα, Χαρίδημος, Πολύδωρος έχουν γίνει βαπτιστικά και όχι μόνο στην Κρήτη) αλλά και στις άλλες τέχνες (ποίηση, μουσική, γλυπτική, ζωγραφική, χορό, θέατρο). Όπως εξ’ άλλου γίνεται με όλα τα μεγάλα έργα παράγει στο χρόνο και νέα έργα.

Η μεγάλη του απήχηση στο αναγνωστικό κοινό, ακόμα, επιβεβαιώνεται και από το πλήθος των εκδόσεων που έχουν γίνει για το έργο. Από την πρώτη βενετική έκδοση του1713 μέχρι το τέλος του 18ου αι. έκανε τουλάχιστον 13 εκδόσεις, ενώ τον επόμενο αιώνα το κείμενο διαδόθηκε ακόμη περισσότερο ως λαϊκό βιβλίο, πραγματοποιώντας 45 χρονολογημένες και 5 αχρονολόγητες εκδόσεις μεταξύ των ετών 1802 και 1915, χρονιά κατά την οποία τυπώνεται η έκδοση Ξανθουδίδη.

Αξίζει επίσης να αναφερθεί και το πλήθος των διασκευών του για το θέατρο, για το θέατρο σκιών, τα κόμικς, τα κλασικά εικονογραφημένα κ.ά.

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας θα αποδοθεί μέρος του Ερωτόκριτου υπό μορφή καντάτας σε μια επιλογή κειμένων και στίχων από την φιλόλογο Έφη Μπουκουβάλα το οποίο θα παρουσιαστεί με υποστήριξη πολυμέσων από τους ταλαντούχους ερμηνευτές Ιωάννα Γκουργκούνη, Γιώργο και Γιάννη Λαβδάκη, Σταύρο και Γιάννη Μαστοράκη και Γιώργο Μπαρμπούνη.

Για την ΙΛΕΝ Λασιθίου

Ο Πρόεδρος

Ι. Σταμέλος

Παιδικό Βιβλίο

100 Χρόνια Β. Τσιτσάνης

Μπορεί να μεγαλώσαμε, η γενιά μου, ακούγοντας Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Σαββόπουλο, Beatles … όταν όμως πίναμε κανένα ποτήρι ρετσίνα στα φτηνά τα ταβερνεία και μας πιάνανε τα μεράκια, ρεμπέτικα τραγουδάγαμε και Τσιτσάνη.

Εφέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του Βασίλη Τσιτσάνη. Ενός από τους μεγαλύτερους έλληνες τραγουδοποιούς του 20^ου αιώνα.

Ο Τσιτσάνης γεννήθηκε στα Τρίκαλα το 1915 από γονείς Ηπειρώτες. Από μικρός έδειξε ενδιαφέρον για τη μουσική και πήρε κάποια μαθήματα βιολιού. Ο πατέρας του έπαιζε μαντολίνο και όταν πέθανε ο Βασίλης το μετέτρεψε σε μπουζούκι.

Το φθινόπωρο του 1936 κατεβαίνει από τα Τρίκαλα στην Αθήνα για να σπουδάσει στη Νομική. Γρήγορα όμως την εγκαταλείπει και αφιερώνεται στη λαϊκή μουσική.

Ο τραγουδιστής Δημήτρης Περδικόπουλος τον πηγαίνει στην Odeon όπου ηχογραφεί το πρώτο του τραγούδι: «Σ’ έναν τεκέ μπουκάρανε». Μεταξύ 1937-1940 ηχογραφεί μια σειρά από τα ωραιότερα τραγούδια του, πολλά από τα οποία είχε έτοιμα. Ερμηνευτές τα πρώτα ονόματα του λαϊκού τραγουδιού της εποχής: Περδικόπουλος, Μάρκος, Στράτος και Στελλάκης. Στα πιο πολλά κάνει ο ίδιος τη δεύτερη φωνή.

Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής ο Τσιτσάνης έμεινε στη Θεσσαλονίκη, όπου για ένα μεγάλο διάστημα είχε δικό του μαγαζί, το «Ουζερί ο Τσιτσάνης». Φανατικός υποστηρικτής και κουμπάρος του, ο γνωστός από την υπόθεση Πολκ, αστυνόμος Μουσχουντής.

Το 1946 επιστρέφει οριστικά στην Αθήνα και συνεχίζει να γράφει μεγάλες επιτυχίες, τις οποίες ηχογραφεί με την Μπέλλου, την Γεωργακοπούλου, τη Νίνου και τον Τσαουσάκη.

Μέχρι τον θάνατό του το 1984 ο Τσιτσάνης γράφει τραγούδια και καταξιώνεται ως ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες της εποχής του.

Επιδράσεις - Γνώμες

Αν θελήσει κανείς να κατατάξει και να ομαδοποιήσει τα τραγούδια του Τσιτσάνη ως προς το περιεχόμενο των στίχων θα διαπιστώσει ότι έχει γράψει τραγούδια ερωτικά, κοινωνικού περιεχομένου, φυγής, του γλεντιού, του χωρισμού, αλληγορικά, κοινωνικού προβληματισμού, περιγραφικά της ζωής των ρεμπέτηδων, της ξενιτειάς κ.α.

Ως προς το ρυθμό χοντρικά: ζεϊμπέκικα, χασάπικα, χασαποσέρβικα, σε ρυθμό μπολερό, απτάλικα, οριεντάλ, πάνω σε ρυθμούς δημοτικών τραγουδιών, κ.α.

Είναι ο βάρδος των φτωχών, των πληγωμένων και των ερωτευμένων.

Κατά τον μουσικολόγο Λάμπρο Λιάβα, ο Τσιτσάνης, «έβγαλε το λαϊκό τραγούδι από τα όρια του περιθωρίου και το ενέταξε στην κοινωνική πραγματικότητα της μεταπολεμικής Ελλάδας. Καθιέρωσε νέο ύφος παιξίματος και τραγουδιού με τον εξευρωπαϊσμό-συγκερασμό των κλιμάκων, αρμονίες με δεύτερες και τρίτες φωνές, εμπλουτισμένη ενορχήστρωση και καινοτομίες στην ποιητική δομή. Πρώτος αυτός στο λαϊκό τραγούδι  απομακρύνθηκε από τις παραδοσιακές φόρμες του δίστιχου επισημοποιώντας το ρόλο του ρεφρέν».

Είναι γνωστό ότι ο Σκαλκώτας, της Εθνικής Μουσικής Σχολής μας, έχει ενσωματώσει μοτίβα του Τσιτσάνη (Θα πάω εκεί στην Αραπιά) στο συμφωνικό του έργο.

Ο Μίκης Θεοδωράκης έχει δηλώσει σε ανύποπτο χρόνο: «Θέλω να λογαριάζομαι σαν ένας ταπεινός μαθητής του Βασίλη Τσιτσάνη. Είναι ο Θεόφιλος της λαϊκής μας μουσικής»
Ο Μάνος Χατζιδάκις, επίσης, έχει κατ’ επανάληψη επιλέξει τραγούδια του για να γράψει μπαλέτα (έξι λαϊκές ζωγραφιές) ή άλλα έργα (Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη, Σκληρός Απρίλης του ’41, Πέριξ) κλπ. Μιλώντας, ο ίδιος, για την «Αρχόντισσα» έχει πει ότι είναι «ένας μεγαλοφυής σχεδιασμός […] πάνω στο ερωτικό θέμα, που η δύναμή του και η αλήθεια του μας φέρνει κοντά στον «Ερωτόκριτο» του Κορνάρου μετά από εκατοντάδες χρόνια και κοντά στο «Ματωμέvο Γάμο» του Λόρκα. Η μελωδική του γραμμή αφάνταστη σε περιεκτικότητα και σε λιτότητα πλησιάζει τον Μπαχ».

Ο Ξαρχάκος, πάλι, δουλεύοντας για το έργο του «Τσιτσάνη διάλογοι», γράφει γι’ αυτά που ανακάλυψε μελετώντας τα τραγούδια του: «Ως ύφος και ως συναίσθημα, αλλά και ως αρμονία άρχισε απροσδόκητα να συγκλίνει άλλοτε με μεγάλους ευρωπαίους συνθέτες, κλασικούς δημιουργούς, άλλοτε με το λαϊκό τραγούδι των μακρινών τόπων, όπως το σπιρίτσουαλ και η μουσική της Νέας Ορλεάνης, και άλλοτε με σύγχρονα μουσικά ιδιώματα, όπως π.χ. ο μινιμαλισμός του Φίλιπ Γκλας! Ένα χάσμα τεράστιο ανάμεσα σε έργα διαφορετικών εποχών, τόπων, τεχνοτροπιών, κωδίκων, γεφυρωνόταν αναπάντεχα κάθε τόσο μέσα από τη συγγένεια της μουσικής ψυχής τους, δηλαδή του πυρήνα τους, της ουσίας τους».

Είναι γνωστός ότι ο Τσαρούχης ήταν φανατικός θαυμαστής της μουσικής του Τσιτσάνη. Ακόμα και σε προχωρημένη ηλικία πήγαινε στο «Χάραμα», στην Καισαριανή, για να ακούσει τον φίλο του να τραγουδά και για να χορέψει την ζεϊμπεκιά του.

Ο Τσαρούχης δύσκολα υμνούσε κάποιον. Για τον Τσιτσάνη έλεγε, όταν ζούσε, ότι «είναι η μοναδική ζωντανή απόδειξη ότι έχουμε πολιτισμό».

Ο στιχουργός Λευτέρης Παπαδόπουλος μίλαγε για τον Τσιτσάνη με απεριόριστο θαυμασμό.

Ο Άκης Πάνου, λαϊκός συνθέτης και ο ίδιος, μιλώντας για το σινάφι του υποστήριζε ότι «πολλοί ήταν εκείνοι που έδωσαν όλες τις δυνάμεις τους για ένα καλό ελληνικό τραγούδι […] . Εντυπωσιακά προεξέχει ο Τσιτσάνης».

Ένας άλλος λαϊκός συνθέτης και δεξιοτέχνης του μπουζουκιού, ο Γιώργος Μητσάκης, λέει ότι «Το μπουζούκι το γνωρίσαμε από τον Μάρκο Βαμβακάρη, μάθαμε όμως να παίζουμε μπουζούκι από τον Βασίλη Τσιτσάνη. Ο Τσιτσάνης ήταν ο καλύτερος όλων. Ο Τσιτσάνης ήταν ευφυής. […] Σαν οργανοπαίκτης ήταν ο καλύτερος».

Ο ρεμπέτης και κουμπάρος του Γιάννης Παπαϊωάννου έλεγε για τον Τσιτσάνη ότι ήταν «νερό από πηγή και όχι από την ΟΥΛΕΝ».

Ενώ ο σύγχρονός μας λαϊκός συνθέτης και δεξιοτέχνης Χρήστος Νικολόπουλος, υποστηρίζει ότι «ο Τσιτσάνης καθόρισε το λαϊκό τραγούδι. [από όλους τους άλλους] νομίζω ότι έχει την πρωτοκαθεδρία».

Ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος, ένθερμος φίλος των τραγουδιών του, υποστηρίζει ότι «ο Τσιτσάνης βρήκε ένα τραγούδι χασικλίδικο, μόρτικο, περιφρονημένο, το βρήκε στο στόμα των φυλακισμένων και των κακούργων, στα τσογλάνια της αγοράς και του λιμανιού και το καθάρισε από κάθε πρόστυχο και χαμηλό, πέταξε την αργκό και τους ιδιωματισμούς, έκοψε τα πολλά στριφογυρίσματα και τα τούρκικα μοτίβα, πλούτισε τα θέματά του με κοινωνικά στοιχεία και το 'κανε ν' αγκαλιάσει τα μεράκια και τα ντέρτια της ελληνικής ψυχής».

Ο μεγάλος ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου με τους δικούς του μαγικούς εικαστικούς κόσμους μιλώντας για τη «Συννεφιασμένη Κυριακή», λέει: «θα ‘θελα να είχα κι εγώ ζωγραφίσει μια Κυριακή και να μπει στη ζωή μας, όπως η Κυριακή του Τσιτσάνη, που σφράγισε τις ζωές όλων μας».

Ο Βασιλικός μιλώντας για την ευαισθησία του Τσιτσάνη υποστήριξε ότι ήταν «γεννημένος για να πονά, με το δάκρυ χάντρα, κατάλαβε τη ζωή χωρίς να καταβληθεί. […] Γιατί ο Τσιτσάνης είναι μια παράδοση και ένα μέλλον. Γλυκός, με μια βαθύτερη ανατολίτικη φιλοσοφία, σε κοιτάζει και σ’ αγαπά. Συνώνυμο της αγάπης».

Σήμερα 21 χρόνια από τον φυσικό του θάνατο, ο Τσιτσάνης με τα τραγούδια του, αποτελεί στοιχείο της μουσικής μας παράδοσης. Το ότι με βάση το έργο του σήμερα παράγονται νέα έργα είναι μια τρανή απόδειξη ότι άφησε πίσω του μεγάλη κληρονομιά.

Ι. Σταμέλος

stamelosioa@gmail.com

Μικρό αφιέρωμα στον Γκρέκο - Άγιος Νικόλαος 20 Οκτωβρίου 2014

Το βίντεο οφείλεται στον Θάνο Κορομπύλια, ο οποίος κάλυψε την εκδήλωση για τον Ρ/Σ ΛΑΤΟ και την εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ και τον οποίο ευχαριστούμε

Μνήμη Μάνου Χατζιδάκι

"Ζεϊμπέκικο" Μάνου Χατζιδάκι
15 Ιουνίου 1994 ήταν όταν ο Μάνος μας αποχαιρέτησε
Με την ΚΟΕΜ του Ξαρχάκου στο Γκαζάρτε

Εορταστικό

Ο Θτουρνάραθ!!!

Του Η. Μακρή

Εκδήλωση στην Ιεράπετρα

Είσοδος ελεύθερη

[Διάλεξη - Πολυμέσα - Ντοκιμαντέρ- Θέατρο]

Επιστημονικό Συνέδριο με αφορμή τα 100 χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα με συμμετοχή ερευνητών από το Ν. Λασιθίου

Το 2013 αποτελεί μια ξεχωριστή χρονιά για την Κρήτη, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την ενσωμάτωσής της στον εθνικό κορμό της χώρας μας. «Με την έπαρση της ελληνικής σημαίας στο φρούριο Φιρκά των Χανίων, την 1η Δεκεμβρίου του 1913, ο πόθος πολλών γενεών Κρητικών έβρισκε επιτέλους τη δικαίωσή του. Είχαν προηγηθεί δεκάδες αιματοβαμμένοι αγώνες για την ελευθερία και την ένωση, δεδομένου ότι οι Κρητικοί ποτέ δεν αποδέχθηκαν τη μοίρα του κατακτημένου και πάντοτε βρίσκονταν σε επαναστατική εγρήγορση, παλεύοντας με ηρωισμό για υψηλά ιδανικά», σημειώνει σε σχετικό του μήνυμα ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης.

Στο πλαίσιο των εορτασμών, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, έγιναν και έχουν προγραμματιστεί διάφορες εκδηλώσεις όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Μια από τις πιο σημαντικές είναι και η διοργάνωση από τον Δήμο Ηρακλείου και την Βικελαία Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, Επιστημονικού Συνεδρίου με θέμα «Το Ηράκλειο και η Κρήτη από την τελευταία περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας ως την Ένωση με την Ελλάδα».

Το θέμα είναι αρκετά ευρύ ώστε να δίνει τη δυνατότητα στους ερευνητές και τους Κρητολόγους να εντάξουν μεγάλη γκάμα θεμάτων και να κάνουν σχετικές ανακοινώσεις.

Περιβάλουν με το κύρος τους στην τιμητική επιτροπή, ως συμπρόεδροι, ο Δήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης, ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ειρηναίος, ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Στυλιανός Αλεξίου  και ο επίσης Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Θεοχάρης Δετοράκης.

Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής είναι ο κ. Μανώλης Βασιλάκης και Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου Ανδρέας Νανάκης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του

Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν από 23-26 Οκτωβρίου στο χώρο της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο και θα γίνουν  72 ανακοινώσεις στις εξής ενότητες: Εκπαίδευση, Τύπος, Πληθυσμός, Μαρτυρίες, Λαϊκός Πολιτισμός, Αρχιτεκτονική, Αρχαιολογία, Θρησκεία-Εκκλησία, Πολιτική, Κοινωνία, Υγεία, Οικονομία και Λογοτεχνία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και για το Νομό Λασιθίου το συνέδριο, αφού μεταξύ των ανακοινώσεων και των ερευνητών περιλαμβάνονται και μερικοί Λασιθιώτες. Ειδικότερα:

Ο Σχολικός Σύμβουλος Α/θμιας Εκπ/σης Λασιθίου κ. Γεώργιος Μαμάκης θα μιλήσει με θέμα: «Τυπολογικές εκδοχές του οργανωτικού και διοικητικού

φαινομένου της εκπαίδευσης σε κοινωνίες υπό μετάβαση. Η περίπτωση του

Λασιθίου κατά την περίοδο της ύστερης τουρκοκρατίας και της Κρητικής

Πολιτείας, μέχρι και την Ένωση με την Ελλάδα»

Ο Δ/ντης του Δημοτικού Σχολείου Ελούντας κ. Μανόλης Μακράκης θα μιλήσει με θέμα: «Οι επιπτώσεις των κομματικών παθών στην Εκπαίδευση

των Κρητών. Από τη Σύμβαση της Χαλέπας ως την Ένωση (1878-1913)».

Ο Δ.Δ.Ε Λασιθίου κ. Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος, με θέμα : «Οι Αγώνες του Κρητικού Λαού για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού και η Ένωση με την Ελλάδα, όπως καταγράφονται  στην αρθρογραφία του περιοδικού ‘Αμάλθεια’».

Η εκπαιδευτικός κ. Μαρία Γ. Σεργάκη, με θέμα: «Στυλιανός Μ. Παπαδάκης: Βίος και πολιτεία ενός αγωνιστή, πολιτικού, διανοούμενου» και η

φιλόλογος κ. Μαρία Σώρου, με θέμα: «Μορφές και έκταση εγκληματικότητας στην Κρήτη την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας όπως καταγράφεται στον κρητικό τύπο την αντίστοιχη περίοδο».

Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό.

Ι.Σ.

100 χρόνια Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα

Δόθηκε στη δημοσιότητα το πρόγραμμα των εκδηλώσεων για τον εορτασμό των 100 χρόνων της Ένωσης της Κρήτης με τν Ελλάδα.

Το πρόγραμμα

Η εκδήλωση της Σητείας (22-8-13)

Η βιντεοσκόπιση οφείλεται στο SitiaPress

Έτος Καβάφη

Έτος Καβάφη, του Στέφανου Κασιμάτη στη Καθημερινή:

Εξευτελίσθη πλήρως - για να θυμηθούμε το ποίημα του «Μέρες του 1896». Μετά το τρισάγιο που ετελέσθη στον τάφο του στις 29 Απριλίου (ημέρα των γενεθλίων, αλλά και του θανάτου του) από τον Πάπα και Πατριάρχη Αφρικής Θεόδωρο Β΄, ο τελευταίος εξευτελισμός του Κ. Π. Καβάφη είναι η απεικόνισή του στο Λαϊκό Λαχείο, ιδίως δε όταν βλέπεις τη διαφήμιση του λαχείου να καλύπτει το πίσω μέρος των λεωφορείων, με την αινιγματική μορφή του ποιητή να δεσπόζει. Υποθέτω ότι το γεγονός περιλαμβάνεται στις παρενέργειες του Ετους Καβάφη, διότι θυμίζω ότι φέτος συμπληρώνονται 150 χρόνια από τη γέννησή του και 80 από τον θάνατό του...

Ημέρα της ποίησης (21/3) και ο Καβάφης

Εν Μεγάλη Ελληνική Αποικία, 200 π.Χ.

Ότι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ' ευχήν στην Aποικία

δεν μέν' η ελαχίστη αμφιβολία,

και μ' όλο που οπωσούν τραβούμ' εμπρός,

ίσως, καθώς νομίζουν ουκ ολίγοι, να έφθασε ο καιρός

να φέρουμε Πολιτικό Aναμορφωτή.

Ομως το πρόσκομμα κ' η δυσκολία

είναι που κάμνουνε μια ιστορία

μεγάλη κάθε πράγμα οι Aναμορφωταί

αυτοί. (Ευτύχημα θα ήταν αν ποτέ

δεν τους χρειάζονταν κανείς.) Για κάθε τι,

για το παραμικρό ρωτούνε κ' εξετάζουν,

κ' ευθύς στον νου τους ριζικές μεταρρυθμίσεις βάζουν,

με την απαίτησι να εκτελεσθούν άνευ αναβολής.

Εχουνε και μια κλίσι στες θυσίες.

Παραιτηθείτε από την κτήσιν σας εκείνη·

η κατοχή σας είν' επισφαλής:

η τέτοιες κτήσεις ακριβώς βλάπτουν τες Aποικίες.

Παραιτηθείτε από την πρόσοδον αυτή,

κι από την άλληνα την συναφή,

κι από την τρίτη τούτην: ως συνέπεια φυσική·

είναι μεν ουσιώδεις, αλλά τί να γίνει;

σας δημιουργούν μια επιβλαβή ευθύνη.

Κι όσο στον έλεγχό τους προχωρούνε,

βρίσκουν και βρίσκουν περιττά, και να παυθούν ζητούνε·

πράγματα που όμως δύσκολα τα καταργεί κανείς.

Κι όταν, με το καλό, τελειώσουνε την εργασία,

κι ορίσαντες και περικόψαντες το παν λεπτομερώς,

απέλθουν, παίρνοντας και την δικαία μισθοδοσία,

να δούμε τι απομένει πια, μετά

τόση δεινότητα χειρουργική.

Ισως δεν έφθασεν ακόμη ο καιρός.

Να μη βιαζόμεθα· είν' επικίνδυνον πράγμα η βία.

Τα πρόωρα μέτρα φέρνουν μεταμέλεια.

Εχει άτοπα πολλά, βεβαίως και δυστυχώς, η Aποικία.

Ομως υπάρχει τι το ανθρώπινον χωρίς ατέλεια;

Και τέλος πάντων, να, τραβούμ' εμπρός.

Κ.Π. Καβάφης

Μέρες του '74

Στον Νίκο Γκάτσο

Από την παράσταση του 2ου Γυμνασίου Αγίου Νικολάου

Τρίτη 3 Μαΐου 2011

Στίχοι: Γ. Σταμέλος

Μουσική: Γ. Παπαδάκη

Ερμηνεία: Ξ. Πορφυράκη & Χορωδία 2ου Γυμνασίου

Video: Δ. Φουρνιώτης

Μοντάζ: Ι. Σταμέλος

1η Μαΐου 1976

Στην Ελλάδα σήμερα

 

(…)

Άγιες προσπάθειες ναυαγισμένες

Φωνές ανθρώπων σε προσκαλούν

Σπόρος οργής πέφτει στο χώμα

Μήνυμα πάλης τρέφει φτερά

Σπίθα φεγγίζει[ς] μεσ’ στο σκοτάδι

(…)

Απόσπασμα από ποίημα

του  Αλέκου Παναγούλη που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης και

περιέχεται στα "Τραγούδια του Αγώνα"

Ο Αλέκος Παναγούλης, σύμβολο του αντιδικατορικού αγώνα,

σκοτώθηκε σε τροχαίο στη λεωφόρο Βουλιαγμένης

την 1η Μαΐου 1976.

Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου

Ανακαλύφθηκε και λειτουργεί στη χώρα μας χιλιάδες χρόνια. Είναι και αυτό όπως η δημοκρατία, η φιλοσοφία, η επιστήμη, εφεύρεση των προγόνων μας, η οποία προέκυψε από την καθημερινή ζωή και τους ευρύτερους προβληματισμούς τους. Χρησιμοποιήθηκε για να διδάξει την πόλη. Τα ίχνη θεάτρου στα αρχαία ερείπια και σήμερα αποτελούν ατράνταχτο επιχείρημα για την υψηλή πολιτιστική στάθμη των κατοίκων της.

Το έργο των αρχαίων Ελλήνων θεατρικών συγγραφέων ολοζώντανο και ανυπέρβλητο μέχρι τις μέρες μας. Η κατοπινή παραγωγή, όπως και σε πολλούς άλλους τομείς υποδεέστερη. Δεν είναι κακό που συχνά εισάγουμε σύγχρονα θεατρικά κείμενα για να διδάξουμε στις δικές μας σκηνές. Το κακό είναι ότι η δική μας θεατρική παραγωγή δεν είναι εξαγώγιμη. Φταίει βέβαια και η γλώσσα που δεν είναι ευρέως διαδεδομένη συν το ότι είμαστε έθνος «ανάδελφο». Παλαιότερα ο Κουν με το Θέατρο Τέχνης επέβαλε τους «Όρνιθες» και τους «Αχαρνής» στη μίζερη άρνηση της δική μας διανόησης και της κεντρικής εξουσίας με τους διθυράμβους που εισέπραττε στα θέατρα του κόσμου. Σήμερα μας έχει μείνει η Γιουροβίζιον και η υπέρτατη αρχή «να περνάμε καλά». Η κάθε εποχή κι ο Πολικός Αστέρας της. Η κάθε κοινωνία και οι προσανατολισμοί της.

Η θεατρική πράξη έχει τη μοναδική δύναμη της ζωντανής, της άμεσης επικοινωνίας του συγγραφέα, μέσω των ηθοποιών, με το κοινό. Οι διάλογοι είναι ζωντανοί και όχι εικονικοί, όπως στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Το «ψεύδος» του θεάτρου μεγαλοφυές. Ελάχιστα τα τεχνητά μέσα που χρησιμοποιεί σε σχέση με άλλες τέχνες. Όμως η δύναμη του μηνύματος που εκπέμπεται πολύ πιο καθαρή και ισχυρή ακόμα και από την ίδια την πραγματικότητα. Ποιος δεν θυμάται τον Φρύνιχο που έκανε το θέατρο να πέσει «ες δάκρυα» και τους Αθηναίους να του επιβάλλουν εξοντωτικό πρόστιμο γιατί τους υπενθύμισε οικεία κακά με το έργο του «Μιλήτου άλωσις»; Δεν είναι τυχαίο που οι περισσότεροι ηθοποιοί θεωρούν ότι καταξιώνονται στο σανίδι και όχι στο γυαλί ή το φιλμ.

Από το 1962 η 27^η Μαρτίου έχει καθιερωθεί από το Διεθνές Ινστιτούτου Θεάτρου ως  «Hμέρα του Θεάτρου». Την ημέρα αυτή πριν από τις παραστάσεις στα θέατρα  διαβάζεται το μήνυμα ενός ανθρώπου του θεάτρου στον οποίο το Ινστιτούτο τιμητικά αναθέτει τη σύνθεση. Μέχρι σήμερα σχετικά μηνύματα έχουν γράψει οι Ζαν Κοκτώ, Αρθουρ Μίλλερ, Λόρενς Ολίβιε, Ζαν-Λουί Μπαρώ, Πίτερ Μπρουκ, Πάμπλο Νερούδα, Ευγένιος Ιονέσκο, Λουκίνο Βισκόντι, Μάρτιν Εσλιν, Ιάκωβος Καμπανέλλης, Αριάν Μνουσκίν, Ρομπέρ Λεπάζ, Αουγκούστο Μποάλ, Τζούντιθ Ντεντς. Το φετινό μήνυμα έγραψε η Jessica A. Kaahw, συγγραφέας, ηθοποιός, σκηνοθέτης και πανεπιστημιακός, η οποία είναι ακόμα γνωστή και για το ανθρωπιστικό της έργο.

«Το θέατρο αποτελεί εκείνη την καθολική γλώσσα μέσω της οποίας μπορούμε να προωθήσουμε μηνύματα ειρήνης και συμφιλίωσης. Με την ενεργό συμμετοχή το θέατρο ενώνει πολλούς ανθρώπους που είναι έτοιμοι να αποδομήσουν προηγούμενες αντιλήψεις και, με αυτόν τον τρόπο, δίνει στον καθένα ξεχωριστά την ευκαιρία να ξαναγεννηθεί προκειμένου να πάρει αποφάσεις βασισμένες στην γνώση και στην πραγματικότητα που αποκαλύπτεται εκ νέου μπροστά του. Για να ευημερήσει το θέατρο, ανάμεσα σε άλλες μορφές τέχνης, πρέπει να κάνουμε ένα τολμηρό βήμα προς τα μπρος και να το ενσωματώσουμε στην καθημερινή ζωή, η οποία αντιμετωπίζει κρίσιμα θέματα συγκρούσεων και ειρήνης. Μπορεί να μην είναι η μόνη απάντηση που θα φέρει την ειρήνη, ωστόσο το θέατρο θα μπορούσε να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο στις ειρηνευτικές αποστολές», σημειώνει μεταξύ άλλων στο μήνυμά της.
Οι μαθητές μας στα σχολεία διδάσκονται έργα των Ευριπίδη, Αισχύλου, Σοφοκλή και Αριστοφάνη ως λογοτεχνικά κείμενα. Αρκετές είναι ακόμα και οι παραστάσεις που ανεβαίνουν από μαθητικούς θιάσους με ποικίλο ρεπερτόριο. Το δικό μας 2^ο Γυμνάσιο Αγίου Νικολάου μετέχοντας στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Γκάτσου ετοιμάζει τη φετινή σχολική χρονιά μια πρωτότυπη θεατρική παράσταση που βασίστηκε σε γνωστά και άγνωστα πρόσωπα από αυτά που αναφέρονται στα τραγούδια του ποιητή. Ο τίτλος: «Φύσ’ αεράκι φύσα με». Στην ασφυξία της μίζερης καθημερινότητας που βιώνουμε, τον ζωογόνο αέρα της ποίησης και του θεάτρου τον έχουμε ανάγκη.

I.Σταμέλος

Stamelosioa@gmail.com

Επετειακά

3 του Σεπτέμβρη, που συμβολικά παρέπεμπε στην επανάσταση των Μακρυγιάννη Καλλέργη, ξεκίνησε το παραμύθι. «Ένα παραμύθι που για πρώτη φορά ύστερα από 36 χρόνια έχει και δράκο. (…) [Χθες με την 36η επέτειο και λόγω των σκληρών μέτρων και του ΔΝΤ που πήρε η νυν κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, το πολιτικό] «αίτημα του περιεχομένου της απέκτησε αιφνιδίως νόημα και στέκεται σαν το θηρίο της Αποκάλυψης πάνω από τα κεφάλια αυτών που τη γιόρτασαν» γράφει ο Λακόπουλος στα σημερινά ΝΕΑ.

«Αν η ιστορία ενός κόμματος είναι η ιστορία των προέδρων του", σημειώνει, "ασφαλώς η διαδρομή από Παπανδρέου σε Παπανδρέου είναι αξιοσημείωτη".

"Φυσικά οι καιροί αλλάζουν, άλλαξε και το ΠΑΣΟΚ. Από το κίνημα των γενεών του ΕΑΜ, του 114 και του Πολυτεχνείου, έγινε το κόμμα των γενεών του Γέιλ, του Χάρβαρντ και του LSΕ. (…)

Στο γκρίζο φόντο του Μνημονίου τα γενέθλια συνθήματα «Εθνική Ανεξαρτησία- Λαϊκή Κυριαρχία» και «Η Ελλάδας στους Ελληνες» μοιάζουν φαντάσματα που βγήκαν από τα οστεοφυλάκια και αναζητούν όσους νοσταλγούν την εποχή της ολικής αφήγησης της Ιστορίας, που είχε ήρωες, χαρταετούς και όνειρα. Στο ΠΑΣΟΚ μαζεύτηκαν απλώς για να τιμήσουν την παράδοση. Ετσι όπως την εννοούσε ο Γούντι Αλεν: «Παράδοση είναι η ψευδαίσθηση της συνέχειας μεταξύ των γενεών», καταλήγει ο Λακόπουλος.

Τα λόγια του Προέδρου

Η εκδήλωση για την 36η επέτειο από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, έγινε σήμερα 24-7-2010 σε λιτό ύφος, με τους προσκεκλημένους να προσέρχονται στην μεγάλη αίθουσα του Προεδρικού Μεγάρου και όχι στους κήπους, χωρίς εδέσματα και ζωντανή ορχήστρα.

«Οι δεξιώσεις και οι κοσμικότητες είναι ασυμβίβαστες προς το πνεύμα του αντιδικτατορικού αγώνα, προκαλούν το κοινωνικό αίσθημα και προσβάλλουν το μέτρο που οφείλει να καθορίζει την συμπεριφορά του πολιτικού κόσμου» έχει δηλώσει κατ' επανάληψη ο Κ.Παπούλιας. Σωστά.

Στην ομιλία του ο Πρόεδρος χαρακτήρισε δίκαιη την κριτική που δέχεται το πολιτικό σύστημα της χώρας, με αφορμή την οικονομική κρίση.

«Η Ελλάδα έγινε δημοκρατία, αλλά όχι σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Και για πολλά χρόνια πορεύτηκε με αυτή την αντίφαση. Δεν μπορέσαμε, παρά τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, να φτιάξουμε μία υγιή και ευρεία παραγωγική βάση για τη χώρα. Ούτε δομές διαφανούς διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας. Παρακολουθήσαμε την πορεία των δημοσίων οικονομικών άβουλα» τόνισε.

Και σε άλλο σημείο: «Παρά τη διεθνή συγκυρία, αν είμαστε ειλικρινείς, θα αναγνωρίσουμε ότι η ευθύνη για την ελληνική παρακμή βαραίνει κυρίως την πολιτική τάξη, που έχει την υποχρέωση να καθοδηγεί τις εξελίξεις. Η αποδοκιμασία που δέχεται σήμερα το πολιτικό σύστημα είναι πολλές φορές ακατέργαστη μέσα στη γενίκευσή της, είναι όμως - στον πυρήνα της - δίκαιη» είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας:

«Η κρίση δεν είναι ίδια για όλους. Κάποιοι χάνουν κέρδη, για πολλούς μειώνονται μισθοί και συντάξεις, άλλοι χάνουν τις δουλειές τους, δηλαδή τα πάντα. Η μεσαία τάξη, η οποία ήταν για δεκαετίες ο κοινωνικός χώρος της ελληνικής ευημερίας, κλονίζεται και βιώνει συναισθήματα πρωτοφανούς ανασφάλειας. Οι πιο αδύναμοι φτάνουν στα όρια της επιβίωσης».

(…) «Η διαμαρτυρία είναι δίκαιη και δικαιολογημένη, όχι όμως όταν εκφράζεται με συντεχνιακό αυτισμό και αδιαφορία για την κοινωνική πλειοψηφία» συνέχισε, υπογραμμίζοντας ότι «αυτό που ονομάζουμε κοινωνική συνοχή κινδυνεύει σοβαρά».

(…) «Αν η κοινωνία, οι πολίτες πειστούν ότι το κράτος, ο μέχρι τώρα μεγαλύτερος παραβάτης, εφαρμόζει πρώτα το ίδιο τους νόμους, ότι η ισονομία ισχύει για όλους, χωρίς εξαιρέσεις για τους ισχυρούς, ότι οι προβλέψεις του Συντάγματος δεν είναι κενό γράμμα, ότι τα οικονομικά βάρη κατανέμονται δίκαια, ότι η παιδεία και η υγεία δεν προσφέρονται μόνο στους προνομιούχους, τότε, παρά την κρίση, παρά τη φτώχεια, που αναπόφευκτα πλήττει μεγαλύτερα στρώματα του πληθυσμού, μπορούμε να περιμένουμε διέξοδο».

Δεν μπορείτε να πείτε. Στα λόγια καλά τα πάμε.

Να βοηθήσουμε τα Εξαφανισμένα Παιδιά να επιστρέψουν σπίτι τους

Η αύξηση του αριθμού εξαφανίσεων παιδιών - θυμάτων γονικής αρπαγής σε όλο τον κόσμο αποτελεί το κεντρικό θέμα της διεθνούς καμπάνιας που θα πραγματοποιηθεί στις 25 Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά.

Πολύ έντονα απασχολεί το φαινόμενο της γονικής αρπαγής και της επίδρασης που ασκεί στα παιδιά που έχουν απομακρυνθεί από οτιδήποτε οικείο σε αυτά, από κάποιον άνθρωπο που εμπιστεύονται. Παιδιά - θύματα γονικής αρπαγής αποξενώνονται από το οικογενειακό και φιλικό τους περιβάλλον, χάνουν τη σταθερότητα σε θέματα εκπαίδευσης και σε ακραίες περιπτώσεις ακούνε ψέματα από τον γονέα που τα έχει απομακρύνει, όπως πχ. ότι δεν είναι αγαπητά πλέον στην οικογένεια ή ότι κάποιο μέλος της οικογένειας ή συγγενικό πρόσωπο έχει αποβιώσει.

Το Εθνικό Κέντρο για τα Εξαφανισμένα, Κακοποιημένα και υπό Εκμετάλλευση Παιδιά είναι μία από τις Δράσεις του Εθελοντικού Οργανισμού για τα Παιδιά «Το Χαμόγελο του Παιδιού». το οποίο απαρτίζεται κυρίως από κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους και νομικούς συμβούλους. Στην Ελλάδα, το Εθνικό Κέντρο έχει αναπτύξει στενή συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, την Εισαγγελία Ανηλίκων και τα μέσα ενημέρωσης.

Ειδικότερα, τo 2009, το Εθνικό Κέντρο για τα Εξαφανισμένα, Κακοποιημένα και υπό Εκμετάλλευση Παιδιά έλαβε 263 αιτήματα για βοήθεια σε περιπτώσεις εξαφάνισης παιδιών. Από αυτά, το 28% των περιπτώσεων αφορούσε παιδιά ηλικίας κάτω των 12 ετών και το 65% αφορούσε εξαφανίσεις εφήβων. Σε 50 περιπτώσεις επρόκειτο για γονική αρπαγή, αριθμός που αυξάνεται ολοένα και περισσότερο όταν συνδέεται με γονικές αρπαγές σε διασυνοριακό επίπεδο.

H Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά, 25η Μαίου, είναι ημέρα για να τιμήσουμε τα παιδιά που βρέθηκαν, να θυμόμαστε εκείνα που υπήρξαν θύματα εγκλημάτων και να ενισχύσουμε τις προσπάθειες για εκείνα που δεν έχουν βρεθεί.
--------------
Το Χαμόγελο του Παιδιού είναι Εθελοντικός Οργανισμός μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που έχει ως κύριο μέλημα την προστασία των παιδιών και την προάσπιση των δικαιωμάτων τους. Αποτελεί ενεργό μέλος ΔΣ του Διεθνούς Κέντρου για τα Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά (ICMEC) και της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας για τα Εξαφανισμένα και Σεξουαλικά Κακοποιημένα Παιδιά κλπ Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.hamogelo.gr και για πληροφορίες στα αγγλικά, την ιστοσελίδα www.gr-missingkids.com.

To Διεθνές Κέντρο για τα Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά (ICMEC) είναι ιδιωτικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός, με δράση στον τομέα προστασίας παιδιών - θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης και γονική αρπαγή. Το Παγκόσμιο δίκτυο για τα Εξαφανισμένα Παιδιά αποτελεί πρόγραμμα του ICMEC, αποτελούμενο από 17 ιστοσελίδες και χώρες που τροφοδοτούν μια κεντρική, πολύγλωσση βάση δεδομένων με πληροφορίες για εξαφανισμένα παιδιά και φωτογραφίες. σε διαφορετικές γλώσσες. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.icmec.org.

Φύσα αεράκι φύσα με

Σαν σήμερα 12 Μαΐου 1992 επέστρεψε για πάντα στην Ασέα της Αρκαδίας, όπου γεννήθηκε ο Κύριος Νίκος του νεώτερου έντεχνου ελληνικού τραγουδιού. Ήταν 77 χρονών παλικάρι. Ο ποιητής, όπως τον αποκαλούσε ο Ξαρχάκος.

Αυστηρός και βλοσυρός, σπούδασε φιλολογία στο πανεπιστήμιο Αθηνών και έμαθε ξένες γλώσσες μόνος του.

Πρωτοδημοσίευσε ποιήματά του, μικρά σε έκταση και με κλασικό ύφος, στα περιοδικά Νέα Εστία το 1931 και Ρυθμός το 1933. Την ίδια περίοδο έγραψε κριτικά σημειώματα στα περιοδικά Μακεδονικές Ημέρες, Ρυθμός και Τα Νέα Γράμματα (για τον ποιητή Κωστή Μπαστιά, την ποιήτρια Μυρτιώτισσα και τον Θράσο Καστανάκη αντίστοιχα). Συνδέθηκε με το ρεύμα του ελληνικού υπερρεαλισμού.

Βιβλίο ορόσημο για την μεταπολεμική ποίηση η «Αμοργός» του (1943). Δημοσίευσε τρία ακόμη ποιήματα: το Ελεγείο (1946, Φιλολογικά Χρονικά), το Ο Ιππότης και ο Θάνατος (1947, Μικρό Τετράδιο) και το Τραγούδι του παλιού καιρού (1936, Ο Ταχυδρόμος), αφιερωμένο στον Σεφέρη. Έγραψε επίσης μελέτες και σχόλια πάνω στην ποίηση.

Ο Γκάτσος ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη μετάφραση θεατρικών έργων. Το 1944 μετέφρασε στα Φιλολογικά Χρονικά το ποίημα Νυχτερινό Τραγούδι του Λόρκα. Μετέφρασε επίσης τα εξής έργα: Ματωμένος Γάμος (1948), Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα (1945) του Λόρκα, Ο πατέρας του Στρίνμπεργκ (1962) και Ταξίδι μακριάς ημέρας μέσα στη νύχτα του Ο Νηλ (1965). Όλα τα έργα αυτά ανέβηκαν από το Εθνικό Θέατρο και το Θέατρο Τέχνης. Συνεργάστηκε επίσης με τα περιοδικά Νέα Εστία, Τράμ, Μακεδονικές Ημέρες, Μικρό Τετράδιο, Τα Νέα Γράμματα, Φιλολογικά Χρονικά, Ρυθμός και Καλλιτεχνικά Νέα. Επίσης, σε συνεργασία του με την ελληνική ραδιοφωνία, σκηνοθέτησε διάφορα θεατρικά έργα.

Πάρα πολλά τραγούδια, απ’ αυτά που όλοι τραγουδάμε, είναι συνεργασίες του με τους Θεοδωράκη, Μούτση, Κηλαηδόνη και κυρίως με τους Χατζιδάκι και Ξαρχάκο.

Ο Γκάτσος συνθέτει χρησιμοποιώντας υλικά από το δημοτικό μας τραγούδι, τον Ερωτόκριτο, τη σύγχρονη ποίηση. Περιγράφει ένα κόσμο τρυφερό απ’ τη μια, ανθρώπινο, με καημούς βάσανα και μικροχαρές αλλά και με άδικο πολλή.

Θα αλλάξει κάποτε ο κόσμος αυτός;

Ο κόσμος αυτός δεν θα αλλάξει ποτέ, έβαζε τον Κεμάλ να λέει ο Γκάτσος, στο ομώνυμο τραγούδι του. Ο κόσμος αυτός πρέπει να αλλάξει Κύριε Νίκο.