Κυριακή 13 Νοεμβρίου 2011
Η άλλη αισθητική
Πέμπτη 9 Σεπτεμβρίου 2010
Άλλο πρόβλημα
Το περιστατικό με τον Σιούφα πολλοί πιστεύουν ότι είναι η αρχή. Η ουσία είναι ότι παρατηρείται μια ατολμία γενικώς στις δημόσιες εμφανίσεις των παραπάνω κατηγοριών τελευταία στη χώρα μας.
Δευτέρα 21 Ιουνίου 2010
Ο Κλήδονας θα ήταν μια κάποια λύση
Τα ηλιοστάσια και οι ισημερίες συνδέονται με τις εποχές του έτους. Οι ισημερίες (ίση μέρα και νύχτα) είναι η 21η Μαρτίου (πρώτη μέρα της Άνοιξης) και η 21η Σεπτεμβρίου και τα ηλιοστάσια: το θερινό -21 Ιουνίου- και το χειμερινό -21 Δεκεμβρίου. Τα ηλιοστάσια οφείλουν το όνομά τους στο ότι ο ήλιος φαίνεται να «στέκει» στο ίδιο σημείο του ζωδιακού κύκλου. Το φαινόμενο είναι ερμηνεύσιμο από τους νόμους του Κέπλερ.
Οι εποχές του χρόνου οφείλονται στην «λόξωση της εκλειπτικής» δηλαδή της γωνίας (περίπου 23ο ) που σχηματίζει ο άξονας περιστροφής της Γης με το επίπεδο περιστροφής της γύρω από τον Ήλιο (εκλειπτική).
Κατά το θερινό ηλιοστάσιο ο ήλιος είναι στο πιο κοντινό σημείο, χοντρικά, για το βόρειο ημισφαίριο της Γης και ο άξονας περιστροφής της Γης «γέρνει» από την βόρεια μεριά προς τον ήλιο. Έτσι η ημέρα αυτή για το βόρειο ημισφαίριο έχει την μεγαλύτερη διάρκεια και είμαστε στην «καρδιά» του καλοκαιριού.
Τα ηλιοστάσια είναι συνδεδεμένα με γιορτές και δοξασίες σε όλο τον κόσμο. Οι Ρωμαίοι γιόρταζαν τα Σατουρνάλια από 17 έως 23 Δεκεμβρίου, ενώ και τα δικά μας τα Χριστούγεννα είναι, επίσης, κοντά στην ημερομηνία του χειμερινού ηλιοστασίου. Αν κάποιος ψάξει θα βρει και σε άλλους λαούς μεγάλες γιορτές κοντά στην ημερομηνία αυτή (Δες Βικιπαίδεια, «Ιστορία του εορτασμού των Χριστουγέννων»).
Οι τρεις μεγαλύτερες συνιστώσες του Χριστιανισμού (Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Προτεστάντες) για το θερινό ηλιοστάσιο γιορτάζουν τη γέννηση του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή (23 ή 24 Ιουνίου).
Ο λαογράφος Γ. Μέγας έγραψε (Καθημερινή 22/6/1958) ότι την 24η Ιουνίου, κατά τους ανθρώπους τους λαού, αρχίζει μια νέα εποχή. Και στους περισσότερους πολιτισμούς όμως τα ηλιοστάσια και οι ισημερίες ορίζουν τα μέσα (ή την αρχή) των 4 εποχών του έτους. Συχνά δε αναφέρεται ότι η 21η Ιουνίου είναι η «αστρονομική» έναρξη του Θέρους και η 21η Δεκεμβρίου η έναρξη του χειμώνα.
Τα μονοκοτυλήδονα / και τα δικοτυλήδονα / ανθίζανε στον κάμπο
σου το ’χαν πει στον κλήδονα / και σμίξαμε φιλήδονα / τα χείλη μας, Μαλάμω!
Έγραψε στο «Δημοτικό τραγούδι» του ο Σεφέρης. Και ο Παπαδόπουλος με τον Σπανό διαιώνισαν τις θύμισες από την παλιά Αριστοτέλους, με το χώμα και το φως της ασετιλίνης, στο ομώνυμο όμορφο τραγούδι τους με τις «…φωτιές [που] ανάβανε στους μεγάλους δρόμους, τ’ Άι Γιάννη θα ’τανε θαρρώ…».
Βοηθούσε τους δημιουργούς και το όλο κλίμα τότε που τιμούσαν το φως με τις φωτιές καίγοντας το μαγιάτικο στεφάνι και που μετρούσανε τον χρόνο με την κίνηση των μεγάλων μετεώρων καθότι τα microchips δεν είχαν εφευρεθεί.
Ο Κλήδονας ήταν ένα από τα πιο προσφιλή έθιμα του λαού μας. Το βράδυ της 23ης Ιουνίου τα σταυροδρόμια στα χωριά λαμπάδιαζαν από τις φωτιές τ’ Αι Γιάννη και γέμιζαν με κόσμο. Οι κοπελιές περίμεναν με λαχτάρα τη μέρα, γιατί με τα «κληδονικά», τα μαντικά τραγούδια και τα έθιμα, θα μάθαιναν τον εκλεκτό με τον οποίο θα συνέδεαν τις τύχες τους.
Κατά την παράδοση τη νύχτα αυτή άνοιγε στιγμιαία ο ουρανός και πραγματοποιούσε τις επιθυμίες όσων προλάβαιναν να τις διατυπώσουν. Είναι η νύχτα κατά την οποία άνθρωποι και ξωτικά μπερδεύονται και ξυπνούν το πρωί ευτυχισμένοι, όπως στο «Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας» που ο Σαίξπηρ έγραψε με βάση τους μύθους αυτούς και τις δοξασίες.
Αλλάξανε οι εποχές, αλλάξαμε και εμείς. Που να βρεις φωτιές τ’ Αι Γιάννη και τι να ζητήσεις; 300 δις για την ελληνική οικονομία; Ούτε στον Κλήδονα…
Δευτέρα 2 Μαρτίου 2009
Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ
ΤΑ ΝΕΑ 28/2/2009
Ας φανταστούμε ότι όλη η ευφυΐα του κόσμου ήταν συγκεντρωμένη όχι στους ανθρώπους, αλλά σε κάποιες απομονωμένες μέδουσες στον βυθό του Ειρηνικού Ωκεανού. Τα μόνα ερεθίσματα που δέχονται αυτά τα μαλάκια είναι η πίεση του νερού, η κίνησή του, η αλλαγή της θερμοκρασίας του. Δύσκολα λοιπόν θα μπορούσαν να εφεύρουν τους φυσικούς αριθμούς, το 1, το 2, το 3. Το πιθανότερο είναι ότι θα επινοούσαν ένα άλλο είδος μαθηματικών, που δεν θα χαρακτηριζόταν από διακριτά ψηφία, αλλά από μια συνέχεια.
Πρώτο συμπέρασμα: τα μαθηματικά αποτελούν μια ανθρώπινη εφεύρεση. Γιατί οι αρχαίοι Βαβυλώνιοι και οι αρχαίοι Έλληνες ξεκίνησαν με την αριθμητική και τη γεωμετρία; Εξαιτίας του συστήματος με το οποίο αντιλαμβάνονταν τον κόσμο, λέει στην Μπόστον Γκλόουμπ ο Αμερικανός αστροφυσικός Μάριο Λίβιο, από το Ινστιτούτο Διαστημικών Επιστημών της Βαλτιμόρης. Στην αρχή, οι θετικοί αριθμοί ήταν αρκετοί. Ύστερα χρειάστηκε να εφευρεθούν οι αρνητικοί αριθμοί. Έπειτα προστέθηκαν οι φανταστικοί αριθμοί, τους οποίους μπορεί να μη συναντάμε στην καθημερινή μας ζωή, χρειάζονται όμως σε πολλούς κλάδους της μηχανικής και της φυσικής. Κάποια στιγμή ούτε αυτοί ήταν αρκετοί: για να εξηγηθούν πράγματα όπως η αναπαραγωγή του DΝΑ διατυπώθηκε η θεωρία των κόμβων, μέρος της οποίας είναι και η γνωστότερη θεωρία των χορδών.
«Είναι ο Θεός μαθηματικός;». Αυτός είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου του Λίβιο, που προσπαθεί και αυτός- όπως τόσοι και τόσοι άλλοι σύγχρονοι στοχαστές- να κατανοήσει αυτό που ο Νομπελίστας Γιουτζίν Βίγκνερ έχει αποκαλέσει «παράλογη αποτελεσματικότητα των μαθηματικών». Κάποια στιγμή ένας μαθηματικός διατυπώνει μια θεωρία που δεν έχει καμιά απολύτως εφαρμογή στην πράξη. Και μερικές δεκαετίες, αν όχι αιώνες αργότερα, ένας φυσικός χρησιμοποιεί ακριβώς εκείνη τη θεωρία για να παρουσιάσει μια αναπαράσταση του Σύμπαντος. Να η θεμελιώδης διαφορά των μαθηματικών από άλλες ανθρώπινες εφευρέσεις, όπως η τέχνη: η απίστευτη μακροβιότητά τους. Αυτό που ίσχυε κάποτε θα ισχύει για πάντα. Η επιφάνεια του κύκλου που ανακάλυψε ο Αρχιμήδης πριν από περίπου 2.000 χρόνια εξακολουθεί να περιγράφεται από την ίδια εξίσωση. Η φυσική του Αριστοτέλη, αντίθετα, δεν ισχύει πια. Στις μέρες μας δεν έχουμε την ίδια θεωρία του Σύμπαντος που είχαν ο Αριστοτέλης ή ο Πυθαγόρας. Ούτε τραγουδάμε την ίδια μουσική με τους αρχαίους Έλληνες.
Η θρησκεία, η πολιτική, η αξιολόγηση ενός έργου τέχνης έδιναν και δίνουν τροφή για ατέλειωτες συζητήσεις. Αλλά δύο και δύο θα κάνουν πάντα τέσσερα. Τα μαθηματικά είναι η γλώσσα του Σύμπαντος, καταλήγει ο Λίβιο. Και όταν κάποιο αξίωμα διαπιστώνεται ότι δεν ισχύει, υπάρχει μια λέξη για να το περιγράψει: το αποκαλούμε λάθος.
LΙΝΚ:
http://diastaseis.blogspot.com

