Βιβλίο σαν … τοπική νεότερη ιστορία, video

Γράφει ο Θ. Κορομπύλιας

(Αναδημοσίευση από το ΦΩΝΗΕΝ και την ΑΝΑΤΟΛΗ)

«Συντάκτης Επικηδείων» όσο μαύρος ή και δυσάρεστος και αν ακούγεται ο τίτλος του νέου βιβλίου, πρώτου μυθιστορήματος του εκπαιδευτικού  Γιάννη Σταμέλου τόσο εύκολο είναι και τόσο ευθυμία προκαλεί στον αναγνώστη κάνοντας το μια ευχάριστη παρέα στην διάρκεια των ημερών του καλοκαιριού που περνάμε.

Η ΑΝΑΤΟΛΗ από τα δημοσιεύματα της οποία έχει εμπνευστεί ο συγγραφέας έχει ήδη γράψει για το βιβλίο αυτό όμως μια νέα κουβέντα με τον ίδιο τον Γιάννη Σταμέλο δημιουργεί πάντα και νέες προοπτικές ακόμα και γα το ίδιο θέμα. Ο επικήδειος λόγος είναι επαινετικός λόγος, άρα στέκεται κατά κύριο λόγο σε θετικά στοιχεία, στα θετικά του μακαρίτη όταν εκφωνείται σε δημόσιο χώρο. Όχι σπάνια δε, διατυπώνονται και υπερβολές, που απέχουν αρκετά από τον βίο του.

Η μορφή του επικήδειου, όμως, μπορεί να αποτελέσει το πρόσχημα για να ζωντανέψει η κουβέντα σε μια παρέα σχετικά με μερικούς χαρακτηριστικούς τύπους μελών της κοινωνίας. Της κάθε κοινωνίας. Όταν μάλιστα αυτό γίνεται προσχηματικά κατά τη διάρκεια μιας οινοποσίας, και από ανθρώπους που έχουν χιούμορ, μπορεί να σκιαγραφήσει τους χαρακτήρες όχι μόνο από τη θετική αλλά και την άλλη πλευρά την πραγματική και όχι την εξιδανικευμένη. Βρισκόμαστε στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα στο Νεόκαστρο. Εκεί ζει και εργάζεται, ο Γιώργης, ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου του Γιάννη Σταμέλου «Συντάκτης επικηδείων». Η περιοχή είναι τουρκοκρατούμενη. Η πόλη είναι νέα. Δημιουργήθηκε από τον τελευταίο πασά, για να φιλοξενήσει την έδρα του και όλες τις υπηρεσίες διοίκησης.

Ο Γιώργης είναι εκδότης της μοναδικής εφημερίδας του Νεοκάστρου, «τα Νέα του Νεοκάστρου». Ο ίδιος τη γράφει, την τυπώνει και τη διακινεί στους συνδρομητές του. Με αφορμή ένα τυχαίο γεγονός ο Γιώργης σκέπτεται να αξιοποιήσει τον επικήδειο λόγο ως ένα νεωτερισμό στη δισέλιδη εφημερίδα του. Συγκεντρώνει γι’ αυτό πληροφορίες και αρχίζει να δοκιμάζει την απήχηση που θα έχουν οι επικήδειοι λόγοι στην παρέα του, που συγκεντρώνεται κάποιες φορές στο χώρο του τυπογραφείο του.

Οι επικήδειοι που γράφει αφορούν ζωντανούς και πεθαμένους και αποτελούν μια καλή αφορμή για την παρέα να προσεγγίσει σουσούμια, εσωτερικά και εξωτερικά, να κάνει σάτιρα, να θέσει φιλοσοφικά ερωτήματα αλλά και να πάρει το νυστέρι για τα κακώς κείμενα της κοινωνίας τους, που τα περισσότερα απ’ αυτά είναι κακώς κείμενα της κοινωνίας γενικώς. Της κάθε κοινωνίας εις τον αιώνα των αιώνων, ο πασάς, ο δεσπότης, η εκδιδόμενη, ο τρελός του χωριού, ο δημόσιος υπάλληλος, ο ήρωας της επανάστασης, ο γιατρός, ο λαϊκός οργανοπαίχτης, τα μέλη της παρέας κ.α..

Το αστείο γίνεται αφορμή να θιγούν πράγματα και καταστάσεις κάθε άλλο παρά αστείες, να τεθούν ακόμα και φιλοσοφικά ερωτήματα (τι είναι αυτό που καταξιώνει τον άνθρωπο, ποιος είναι ο ιδανικός τρόπος θανάτου, το ιδανικό της ελευθερίας, το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης κ.α.), αλλά και να υπογραμμιστεί η ιστορική και πολιτιστική συνέχεια της φυλής μας (γίνονται αναφορές στον Όμηρο και τον Σόλωνα, τον Περικλή και τον Επιτάφιο του Θουκυδίδη, στη λαϊκή παράδοση, στην διατροφική κουλτούρα κ.α.).

Οι περιγραφές είναι ρεαλιστικές και η πλοκή παραπέμπει σε κάποια ιστορικά πρόσωπα χωρίς όμως να περιορίζεται στην συγκεκριμένη περιοχή, η οποία μπορεί να είναι αναγνωρίσιμη, όμως δεν προσδιορίζεται στο βιβλίο, ενώ οι χαρακτήρες των ηρώων του βιβλίου δεν ανταποκρίνονται πιστά στα ιστορικά πρόσωπα, που έδωσαν την αφορμή.

Το νέο αυτό βιβλίο είναι το ενδέκατο του συγγραφέα, ο οποίος διδάσκει Μαθηματικά σε σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Λασιθίου και ζει μόνιμα στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης και δεν αποκλείεται να το δούμε και στο θεατρικό σανίδι από την στιγμή που κάλλιστα μπορεί να αποτελέσει το σενάριο μιας παράστασης ή μιας τηλεοπτικής παραγωγής.  Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Οσελότος» και αποτελείται από 174 σελίδες και μπορούμε να το βρούμε σε όλα τα βιβλιοπωλεία.

Στο "Πάμε Αέρα" για τον "Συντάκτη Επικηδείων"

Τρίτη 12 Ιουλίου ο Γιάννης Σταμέλος συνομιλεί με τον Θάνο Κορομπύλια, στην εκπομπή του "Πάμε Αέρα", στον Ρ/Σ Λατώ FM, για το νέο του βιβλίο "Συντάκτης Επικηδείων" (8-10 π.μ.).

Στον αέρα του πρώτου με την Ιωάννα Ταραμπίκου

Καλησπέρα απο το Α Πρόγραμμα της ΕΡΤ.Από τις 6 και ως τις 8 πολιτισμένες κουβέντες με τον τον Γιάννη Σταμέλο. Κυριακή 10 Ιουλίου 2016. Στο μικρόφωνο η Ιωάννα Ταραμπίκου

Καλοκαιρινά ραντεβού 6 με 8 στο Α Πρόγραμμα της ΕΡΤ. Κυριακή της όμορφης παρέας με τον ηθοποιό Διαμαντή Αδαμαντίδη και την παράσταση "Ονειρο καλοκαιρινής νύχτας",τον συγγραφέα Ιωάννη Σταμέλο και το βιβλίο του 'Συντάκτης επικηδείων", την Κατερίνα Τσιρίδου και το ρεμπέτικο τραγούδι, και τον Παναγιώτη Ρίζο να μας συστήνει το βιβλίο του "Ικετηρία".Πολιτισμένα....με την Ιωάννα Ταραμπίκου.

Στον αέρα του πρώτου με την Ιωάννα Ταραμπίκου

Καλησπέρα απο το Α Πρόγραμμα της ΕΡΤ.Από τις 6 και ως τις 8 πολιτισμένες κουβέντες με τον τον Γιάννη Σταμέλο. Κυριακή 10 Ιουλίου 2016. Στο μικρόφωνο η Ιωάννα Ταραμπίκου

Καλοκαιρινά ραντεβού 6 με 8 στο Α Πρόγραμμα της ΕΡΤ. Κυριακή της όμορφης παρέας με τον ηθοποιό Διαμαντή Αδαμαντίδη και την παράσταση "Ονειρο καλοκαιρινής νύχτας",τον συγγραφέα Ιωάννη Σταμέλο και το βιβλίο του 'Συντάκτης επικηδείων", την Κατερίνα Τσιρίδου και το ρεμπέτικο τραγούδι, και τον Παναγιώτη Ρίζο να μας συστήνει το βιβλίο του "Ικετηρία".Πολιτισμένα....με την Ιωάννα Ταραμπίκου.

Στον αέρα του πρώτου με την Ιωάννα Ταραμπίκου

Καλησπέρα απο το Α Πρόγραμμα της ΕΡΤ.Από τις 6 και ως τις 8 πολιτισμένες κουβέντες με τον τον Γιάννη Σταμέλο. Κυριακή 10 Ιουλίου 2016. Στο μικρόφωνο η Ιωάννα Ταραμπίκου

Γιάννης Καλαμίτσης

Δημοσιογράφος, επιθεωρησιογράφος, ραδιοφωνικός παραγωγός και πολύ καλός στιχουργός ο Γιάννης Καλαμίτσης που μας άφησε σήμερα.
Στο ραδιόφωνο τα σχόλιά του ήταν ευθύβολα και η παρλάτες του απόλαυση.
Γεννήθηκε το 1939 στον Πειραιά και έκανε διάφορες δουλειές στη ζωή του.
Τραγούδια του μελοποίησαν μεταξύ άλλων οι Θεοδωράκης, Σπανός, Γκαϊφύλλιας, Νικολόπουλος, Τουρνάς, Δάντης κ.α.
Έγραψε στίχους για 400 περίπου τραγούδια. Μερικά γνωστά τραγούδια του είναι: Μεσημεριανό φεγγάρι, Υπάρχουν άνθρωποι που ζουν μονάχοι, Θα σ' αγαπώ, Χώμα Ελληνικό, Και δεν μίλησε κανείς, Άννα δεν είναι η βροχή κ.α.

Με αφορμή το Τρίτο Πρόγραμμα

Γράφει ο Τάκης Θεοδωρόπουλους στην Καθημερινή του Σαββάτου, σχετικά με το κλείσιμο του Τρίτου Προγράμματος:" Πρόγραμμα της ελληνικής ραδιοφωνίας ήταν μια περιοχή πολιτισμού στην έρημη χώρα. Χωρίς πολιτική ειδησεογραφία, απαλλαγμένο από την υστερία των πολιτικών εκπομπών, σου θύμιζε ότι υπάρχει και μια ζωή, πιο πραγματική από το καταθλιπτικό κουτσομπολιό του δημόσιου βίου και την οικονομική παράνοια.

Είναι αλήθεια ότι εδώ και πολλά χρόνια είχε μπει στο περιθώριο. Για τους περισσότερους υπήρχε καταναλώνοντας το κεφάλαιο που μάζεψε επί Χατζιδάκι, την ανάμνηση των καυστικών σχολίων του και τον προκλητικό συνδυασμό μετάδοσης κλασικής μουσικής με συνεντεύξεις του Ζαμπέτα ή του Φλωρινιώτη. Οι ακροατές είχαν μείνει λίγοι, ούτε και ξέρω αν έμπαινε καν στις μετρήσεις. Ακόμη λιγότεροι, λόγω «τεχνικών δυσχεριών». Αν και μεταδιδόταν σε δύο συχνότητες, σε ελάχιστα σημεία μπορούσες να το πιάσεις, πάντα συνέβαινε κάτι με τους αναμεταδότες και ακόμη και στα χρόνια της ευφορίας, κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να επενδύσει σε υποδομές. Το life style, ισοπεδωτικό και απολυταρχικό, κατάφερε συντριπτικά κατάγματα σε ό,τι εκπροσωπούσε το Τρίτο Πρόγραμμα, με τους ελάχιστους ακροατές που συμπεριφέρονταν σαν μύστες. Μερικοί παραγωγοί του είχαν υιοθετήσει τη νοοτροπία του περιθωρίου. Ενώ περίμενες να ακούσεις μουσική, κάποιος μουσικολόγος σού την ανέλυε. Χρήσιμο, δεν λέω, χρησιμότερη όμως από τη μουσικολογία είναι η ίδια η μουσική. Υπήρχαν όμως και οι άλλοι που ήξεραν να προλογίζουν το μέρος μιας συμφωνίας με πέντε κουβέντες, όσες χρειάζονταν. Πολλές εκπομπές λόγου σου έδιναν την εντύπωση ότι οι ομιλητές έπασχαν από βαρυτάτης μορφής ανία – καθιερωμένο σύνδρομο των δημοσίων συζητήσεων για τη λογοτεχνία στη χώρα όπου όλοι, λίγο ώς πολύ, αισθάνονται λογοτέχνες. Κι όμως, περίπου ένα μήνα μετά το κατέβασμα του διακόπτη, η απουσία του Τρίτου είναι αισθητή. Λείπει το αίσθημα ότι κάπου, στην ίδια πόλη, υπάρχουν κάποιοι που δεν τους ξέρεις και ακούν Σούμαν όπως εσύ – αυτή είναι η διαφορά του ραδιοφώνου από το cd. Κοινώς το αίσθημα της πολιτισμένης κοινότητας, που ο τόπος σου στερεί βίαια».

Εδώ που ζούμε, όχι τρίτο αλλά ούτε δεύτερο δεν πιάνουμε. Είναι θέμα; Ασφαλώς. Για πολλούς λόγους. Όπως και με την τηλεόραση. Και πληρώνουμε υποχρεωτικά για τα κανάλια και τους κρατικούς σταθμούς και σήμα δεν έχουμε στερούμενοι την άλλη τηλεόραση και το άλλο ράδιο το οποίο είναι μακράν καλύτερο από τη σαβούρα που κατακλύζει τους αιθέρες της επαρχίας.

Και το πιο σοβαρό: Κανείς δεν ενδιαφέρεται για την αναμετάδοση των σημάτων.

Play list

Πέθανε ο Παπάζογλου και τα ραδιόφωνα των Αθηνών δεν έπαιξαν ούτε ένα τραγούδι του, γιατί ήταν Σαββατοκύριακο και οι σταθμοί έπαιζαν τραγούδια που είχαν προγραμματιστεί με το σύστημα του play list. Το είδαμε κι αυτό.