Κοινωνική Προσφορά στον Νομό Λασιθίου

Τελετή απονομής επαίνων και βραβεία Τιμής και Ευγνωμοσύνης 2018 της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου

Το Δ.Σ. της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου στη συνεδρίαση της

16^ης Ιανουαρίου 2019 απεφάσισε ομόφωνα να διοργανώσει, ειδική τελετή στις 25 Ιανουαρίου 2019 για την κοπή της παραδοσιακής Αγιοβασιλόπιτας και ταυτόχρονα:

Α. Να απονείμει  τους επαίνους στους διακριθέντες, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της επιτροπής, στον διαγωνισμό μαντινάδας που είχε προκηρύξει η Εταιρεία με θέμα «Χόρτα, Βότανα και Αρωματικά φυτά της Κρήτης». Έπαινος σύμφωνα με τα αποτελέσματα της κριτικής επιτροπής θα απονεμηθεί στους:

Γουλιέλμου Κατερίνα, από  την Σητεία

Καρτέρη-Σιγανού Μαρία, από τον Άγιο Νικόλαο Κρήτης

Κουτουλάκη Ειρήνη του Ιωάννη, από το Καστέλλι Αγίου Νικολάου

Περάκη Γεώργιο, από το Καστέλλι Φουρνής

      Περάκη Σοφία, από τον Άγιο Νικόλαο Κρήτης

Πλατανάκη Γεώργιο, από την Κάτω Ζάκρο

Μπρόκο Εμμανουήλ, από την Νεάπολη Λασιθίου και

Πιτυκάκη Μιχαήλ από την Αθήνα.

Β. Να απονείμει δίπλωμα «Τιμής και Ευγνωμοσύνης 2018» στους:

      Κατερίνη Λεωνίδα, από το Οροπέδιο Λασιθίου

      Μαμαντόπουλο Ανδρέα, από την Ιεράπετρα

      Παχυγιαννάκη Ευάγγελο, από τον Άγιο Νικόλαο και

      Σταματελάτου Αικατερίνη, από την Σητεία

      για την κοινωνική τους προσφορά και την εν γένει  συμβολή τους στην    πνευματική και κοινωνική ανάπτυξη του Νομού Λασιθίου.

Γ. Η τελετή θα ολοκληρωθεί με την κοπή της παραδοσιακής Αγιοβασιλόπιτας.

Η εκδήλωση, όπως προαναφέρθηκε, θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 25 Ιανουαρίου στις 18.30, στο χώρο του Επιμελητηρίου Λασιθίου στον Άγιο Νικόλαο και η είσοδος θα είναι ελεύθερη.

Για την Ι.Λ.Ε. Νομού Λασιθίου

Ο Πρόεδρος

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Εκδήλωση περιοδικού "Αμάλθεια"

Διαγωνισμός Μαντινάδας

Προκήρυξη Διαγωνισμού Μαντινάδας

από το περιοδικό «Αμάλθεια»

Στο πλαίσιο της ανάδειξης της σπουδαιότητας της Κρητικής χλωρίδας, ως στοιχείο της ζωής και του πολιτισμού, η Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και το περιοδικό «Αμάλθεια», προκηρύσσουν διαγωνισμό στην Κρητική Μαντινάδα, με θέμα «Χόρτα, βότανα και αρωματικά φυτά της Κρητικής χλωρίδας».

Ο διαγωνισμός θα πραγματοποιηθεί στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου τον Νοέμβριο του 2018 και για τον σκοπό αυτόν προσκαλούμε τους ενδιαφερομένους να συμμετάσχουν καταθέτοντας τις εργασίες τους με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Όροι συμμετοχής

1) Οι μαντινάδες θα πρέπει να είναι πρωτότυπες, αδημοσίευτες και υποχρεωτικά θα πρέπει να περιέχουν το όνομα τουλάχιστον ενός χόρτου, βότανου ή αρωματικού φυτού της Κρητικής χλωρίδας.

2) Στον διαγωνισμό μπορεί να συμμετάσχει οποιοσδήποτε -εκτός από τα μέλη της κριτικής επιτροπής- χωρίς περιορισμό ενώ οι εργασίες που θα κατατεθούν δεν επιστρέφονται.

3) Κάθε δημιουργός μπορεί να συμμετάσχει με το πολύ επτά  (7) μαντινάδες, όπως ορίστηκαν παραπάνω. Καταληκτική ημερομηνία υποβολής ορίζεται η Παρασκευή 9 Νοεμβρίου 2018.

Οδηγίες αποστολής

Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να στείλουν έναν φάκελο στην διεύθυνση:

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΑΜΑΛΘΕΙΑ»
ΕΜΜ ΣΚΥΒΑΛΟΥ 1
72100 ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ – ΚΡΗΤΗ
(Για τον Διαγωνισμό Μαντινάδας)

Στον φάκελο αυτό θα πρέπει να περιέχονται:

α) Οι μαντινάδες σε τέσσερα δακτυλογραφημένα (ή καθαρογραμμένα) αντίγραφα τα οποία θα υπογράφονται στο τέλος με το ψευδώνυμο του συμμετέχοντος χωρίς καμία άλλη ένδειξη.

β) Ένας μικρότερος φάκελος όπου εξωτερικά θα αναγράφεται το ψευδώνυμο ενώ στο εσωτερικό του τα ακόλουθα στοιχεία:
Ψευδώνυμο, όνομα, επώνυμο, επάγγελμα, διεύθυνση κατοικίας, τηλέφωνο, e-mail (αν υπάρχει).

Βραβεία-Κριτική Επιτροπή

Οι δημιουργοί των δέκα καλύτερων μαντινάδων, κατά την κρίση της επιτροπής, θα τιμηθούν με έπαινο σε ειδική εκδήλωση και οι μαντινάδες τους αυτές θα δημοσιευτούν στο περιοδικό «Αμάλθεια», της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου. Θα λάβουν ακόμα και τρία τεύχη του περιοδικού «Αμάλθεια» και δυο τεύχη του περιοδικού που θα τις δημοσιεύσει.

γ) Η κριτική επιτροπή θα αποτελείται από 3 διακεκριμένους φιλολόγους.

Για πρόσθετες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο τηλέφωνο 6977192004 ή στο e-mail  stamelosioa@gmail.com

Ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Ένα νέο βιβλίο του Γιάννη Σταμέλου: «Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής» (Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ 30-9-17)

Δε σταματά να γράφει και να εκδίδει βιβλία ο Πρόεδρος της Ιστορικής – Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και υπεύθυνος έκδοσης του περιοδικού «Αμάλθεια», Μαθηματικός Γιάννης Σταμέλος. Την επόμενη εβδομάδα θα έχει στα χέρια του, τυπωμένο, το 14ο βιβλίο του, με τίτλο «Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής».Το ερέθισμα και η αφορμή για το ξεδίπλωμα της πλοκής του βιβλίου δίνει ένα περιστατικό ενδοσχολικής βίας,  σε βάρος μιας μαθήτριας με ασιατικά χαρακτηριστικά, το οποίο φαίνεται ότι ο διευθυντής του σχολείου δεν το χειρίζεται σωστά, επειδή στην υπόθεση εμπλέκονται μαθητές – τέκνα «επωνύμων» γονέων στην περιοχή. Οι μαθητές του σχολείου αντιλαμβάνονται ότι με το χειρισμό αυτό δεν αποδίδεται δικαιοσύνη και εξοργίζονται. Αυτό οδηγεί σε αναστάτωση τη μαθητική κοινότητα και καταλήψεις. Η έφηβη μαθήτρια – ηρωίδα του βιβλίου επιστρέφει στο σπίτι της και βγάζει θυμό… Δεν εμπλέκεται άμεσα στο περιστατικό «μπούλινγκ» αλλά ως έφηβη εξωτερικεύει την αίσθηση της αδικίας που νιώθει, με θυμό έναντι των γονέων της.Όπως επισημαίνει ο Γιάννης Σταμέλος, «τα σχολεία μας πλέον είναι πολυπολιτισμικά. Μια από τις αιτίες ενδοσχολικής βίας που παρουσιάζεται τα τελευταία χρόνια είναι και η μορφή αυτή, η σύσταση δηλαδή, των μαθητών με διαφορετικά χαρακτηριστικά ή πολιτισμικές καταβολές. Το βιβλίο παίρνει για αφορμή ένα φαινόμενο ενδοσχολικής βίας σε βάρος μιας μαθήτριας με ασιατικά χαρακτηριστικά, το οποίο αντιμετωπίζεται άδικα από τον διευθυντή του σχολείου. Η ηρωίδα είναι έφηβη. Έχει στη συμπεριφορά της όλα τα χαρακτηριστικά του ψυχισμού που συνήθως δημιουργεί η εφηβεία. Οι γονείς της θέλουν να της μιλήσουν για τη Δικαιοσύνη, αλλά ξέρουν ότι θα αντιδράσει σε κάθε προσπάθεια τους να ανοίξουν κάποιον σχετικό διάλογο και δεν θα τον δεχτεί αντιδρώντας στο ”δασκαλίκι”. Εφευρίσκουν έτσι τη μέθοδο του “τρίτου γονιού”. Καταφεύγουν δηλαδή στην αποστολή ανώνυμων επιστολών»…

Έτσι εξελίσσεται η πλοκή του βιβλίου, των 150 περίπου σελίδων, με την ηρωίδα να προσπαθεί να διερμηνεύσει το περιεχόμενο κάθε φορά της επιστολής που λαμβάνει, προσπαθώντας παράλληλα να ανακαλύψει τον αποστολέα και το σκοπό του. Έτσι χωρίς να το συνειδητοποιεί, ανοίγει διάλογο με τους γονείς της για το θέμα. Όχι μόνο μέσα από τις επιστολές αλλά και δια ζώσης, σχολιάζοντας μαζί τους τις επιστολές. Αποκαθίσταται με τον τρόπο αυτό μια ουσιαστική επικοινωνία παιδιού και γονέων, που ήταν και η πρωταρχική επιδίωξη των γονέων.

Όπως εξηγεί ο συγγραφέας, «το πράγμα περιπλέκεται ακόμα περισσότερο γιατί την ίδια περίοδο στο σχολείο ο μαθηματικός συζητά σε ένα κύκλο ελεύθερων μαθημάτων που διοργανώνει θέματα δικαιοσύνης και Μαθηματικών».

Μέσα στο βιβλίο θίγονται μια σειρά από θέματα και ζητήματα που αφορούν το σημερινό σχολείο και τους μαθητές της εποχής μας. Αυτά είναι: Η  αργκό των μαθητών, πώς δημιουργείται και γιατί; Tι συμβαίνει όταν προκαλείται το περί δικαίου αίσθημα των ανθρώπων. Κάνει αναφορά στην ανάγκη δημιουργίας κανόνων δικαίου. Επεξηγεί ότι δεν διαιρούνται όλα τα πράγματα των ανθρώπων και οι πράξεις σε δύο μεγάλες κατηγορίες: δίκαιες και άδικες. Και διερμηνεύεται το γεγονός ότι σε πάρα πολλές περιπτώσεις μιλάμε μεταφορικά για αδικίες εκφράζοντας τις προσωπικές μας επιθυμίες. Για παράδειγμα: «Ο Μάρκος ακούει μόνο ροκ μουσική».

«Συχνά μιλούμε επίσης για “άδικο”, περιγράφοντας κάτι που δεν μας αρέσει. “Δεν αρρωσταίνω ποτέ όταν έχουμε σχολείο”. Θίγεται το θέμα της “αμεροληψίας” και τα μαθηματικά της πίτας [το τυχαίο ως πράξη αμερόληπτης δηλαδή δίκαιης συμπεριφοράς]. Η μεροληψία και η απάτη. Το σύμβολο της δικαιοσύνης και η σημασία του. Το ποια είναι η αίσθηση που μας δημιουργείται από την καθημερινή πραγματικότητα σχετικά με την εφαρμογή της δικαιοσύνης στην κοινωνία. Τι κοινό υπάρχει μεταξύ της δικαιοσύνης, του έρωτα και του πλούτου ως μυθικές προσωπικότητες. Ποιος είναι ο λόγος. Τι είναι τα παιχνίδια μηδενικού αθροίσματος και γιατί είναι δίκαια. Ποια πραγματικά είναι η έννοια του δικαίου στη διεθνή πολιτική και πώς μπορούμε γνωρίζοντας να σχεδιάσουμε άδικες στρατηγικές στη διεθνή πολιτική. Τι είναι τα παγκόσμια δικαιώματα του ανθρώπου και πώς η ανθρωπότητα προχώρησε στη σύνταξη ενός σχετικού χάρτη δικαιωμάτων. Πώς η ανάγκη για περισσότερη δικαιοσύνη στις ανθρώπινες κοινότητες δημιούργησε τα μαθηματικά των κλασμάτων και των δεκαδικών. Πώς σχετίζονται οι έννοιες των αρνητικών αριθμών με τις πράξεις δικαιοσύνης. Πώς η ισότητα επιβάλει δικαιοσύνη και πώς αυτή επιβάλει άδικες πράξεις. Τι είναι η αναλογικότητα και γιατί είναι δίκαιη πράξη. Γιατί η ισότητα που αποκλείει τις επιλογές δεν είναι δίκαιη πράξη. Τι σημαίνει άριστη λύση και τι βέλτιστη. Πώς επιβάλλεται το δίκαιο στις δυο περιπτώσεις. Πώς αξιοποιείται στη λύση πραγματικών προβλημάτων. Όπως είναι η επιλογή χώρου για αεροδρόμιο, γέφυρα, σκουπιδότοπου, στον αναδασμό κ.α. Πώς ένας υποθετικός αριθμός, ο μέσος όρος, μας οδηγεί σε πολλές περιπτώσεις σε δίκαιες επιλογές.

Η ζωή επιβραβεύει τον κόπο και τον μόχθο. Αποδίδει δικαιοσύνη όταν κάποιοι ευνοούνται από το φυσικό τους ταλέντο σε σχέση με κάποιους που αποδεδειγμένα προσφέρουν πολύ σημαντικό έργο στην κοινωνία και τον πολιτισμό; [π.χ. ένας ποδοσφαιριστής ή ένας δεξιοτέχνης ενός μουσικού οργάνου σε σχέση με έναν γιατρό ή μια δασκάλα]» τονίζει ο κ. Σταμέλος και καταλήγει ότι στο ερώτημα, για το βιβλίο, αν θα ανακαλύψει η ηρωίδα τον αποστολέα και το σκοπό του και αν τελικά θα της αποκαλύψουν από μόνοι τους οι γονείς της ότι εκείνοι της έστελναν τις επιστολές, δεν είναι η ουσία. Είναι εύρημα, που φέρει όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα. Λειτουργεί και για την πλοκή του βιβλίου αλλά και για την αποκατάσταση της επικοινωνίας των γονέων με το παιδί τους στη δύσκολη περίοδο της εφηβείας.

Εν τέλει, τα Μαθηματικά προσφέρουν την άριστη «λύση», προσφέροντας στους ανθρώπους το μέσον για να ανακαλύψουν την βέλτιστη επιλογή, λύση, απάντηση, στα προβλήματα, τις περισσότερες φορές (αν όχι πάντα) και την πιο δίκαιη, πιστεύει ο συγγραφέας.

Το βιβλίο απευθύνεται στους έφηβους, στους μαθητές των δύο τελευταίων τάξεων του Δημοτικού και στους μαθητές του Γυμνασίου μέχρι και των πρώτων τάξεων του Λυκείου. Απευθύνεται σε ένα βαθμό και σε γονείς.

Είναι ένα βιβλίο – συμβολή στην ελληνική «Μαθηματική Λογοτεχνία», η οποία είναι πολύ φτωχή στην Ελλάδα, υποστηρίζει ο κ. Σταμέλος.

ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΝΑΤΟΛΗ

Εκδήλωση Τιμής 18 Ιανουαρίου

Βραβεία Τιμής και Ευγνωμοσύνης 2016

της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου

Το Δ.Σ. της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου στη συνεδρίαση της 23ης Δεκεμβρίου 2016 απεφάσισε ομόφωνα να διοργανώσει, με τον νέο χρόνο 2017, τελετή για την κοπή της παραδοσιακής Βασιλόπιτας και ταυτόχρονα να απονείμει δίπλωμα «Τιμής και Ευγνωμοσύνης 2016» σε πρόσωπα και θεσμικούς φορείς που συνέβαλαν με το έργο τους στη ανάδειξη του πολιτισμού, των Γραμμάτων και της Τέχνης στο Νομό Λασιθίου.

Για την απονομή των τιμητικών διακρίσεων  στα πρόσωπα και τους θεσμικούς φορείς ελήφθησαν υπόψη το έργο και τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:

Το έργο των τιμώμενων θα έπρεπε:

1. Να αφορά την ανάδειξη και την προαγωγή του πολιτισμού του Νομού Λασιθίου, την Ιστορία του και τη συμβολή του στη δημιουργία κοινωνικής συνοχής.

2. Να μην σχετίζεται με δογματικές θέσεις.

3. Να μην υποδαυλίζει τοπικιστικές αντιλήψεις.

4. Ο φορέας να είναι ενεργός και το πρόσωπο να βρίσκεται εν ζωή.

5. Τα πρόσωπα και οι σκοποί των φορέων να είναι σύμφωνοι με τις αρχές και αξίες της δημοκρατίας, της ελευθερίας της έκφρασης και του πλουραλισμού των απόψεων.

6. Τα πρόσωπα και οι φορείς να μην έχουν καταδικαστεί για ενέργειες, δημοσιεύματα ή πράξεις που έρχονται σε αντίθεση με τις παραπάνω αρχές.

Με τα κριτήρια αυτά αποφασίστηκε να αποδοθεί δίπλωμα «Τιμής και Ευγνωμοσύνης 2016» στα παρακάτω:

Α. Πρόσωπα

1. Κωστή Δαβάρα, αρχαιολόγο, Επίτιμο Έφορο Αρχαιοτήτων Ανατολικής Κρήτης, Ομότιμο Καθηγητή Πανεπιστημίου Αθηνών, για τη συμβολή του στην ανάδειξη του Πολιτισμού της Ανατολικής Κρήτης

2. Μορίς Μπορν (Maurice Born) για τη συμβολή του στην ανάδειξη της ιστορίας της Σπιναλόγκας και των θεμάτων κοινωνικού αποκλεισμού.

3. Γεώργιο Μαρκάκη, γιατρό, συγγραφέα και ιδρυτή του μουσείου «Λυχνοστάτης» για τη συμβολή του στα Γράμματα και την ανάδειξη του πολιτισμού της Ανατολικής Κρήτης.

4. Μιχάλη Γεροντή, φιλόλογο, συγγραφέα, για τη συμβολή του στην ανάδειξη της Τοπικής Ιστορίας και του Πολιτισμού του Νομού Λασιθίου.

5. Γιάννη Βάρδα, λαϊκό μουσικό, μαντιναδολόγο και ποιητή από τον Κρούστα, για τη συμβολή του στην ανάδειξη και εξέλιξη του λαϊκού πολιτισμού του Νομού Λασιθίου.

Β. Θεσμικούς φορείς

1. Εταιρεία Γραμμάτων και Τεχνών Ανατολικής Κρήτης για τη συμβολή της στην ανάδειξη του Πολιτισμού και της Τοπικής Ιστορίας του Νομού Λασιθίου.

2. Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Ιεράπετρας για τη συμβολή του στην ανάπτυξη της Τέχνης στο Νομό Λασιθίου.

3. Πανελλήνιο Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου Ιεράπετρας για τη συμβολή του στην ανάπτυξη της Τέχνης και των Γραμμάτων στο Νομό Λασιθίου.

4. Ιερά Μονή Τοπλού για τη συμβολή της στην ανάδειξη των Γραμμάτων, της Τεχνης και της Αριστείας στο Νομό Λασιθίου.

Η τελετή κοψίματος της Βασιλόπιτας και η τιμητική εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 18 Ιανουαρίου 2017, στις 19.00, στο χώρο του Επιμελητηρίου Λασιθίου στον Άγιο Νικόλαο.

Η είσοδος θα είναι ελεύθερη.

Για την Ι.Λ.Ε. Νομού Λασιθίου

Ο Πρόεδρος

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Νέα ΑΜΑΛΘΕΙΑ

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού ΑΜΑΛΘΕΙΑ, το οποίο εκδίδει η  Ιστορική-Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου. Το τεύχος είναι τετραπλό και έχει αριθμό 184-187. Το περιοδικό διανύει το 47ο έτος συνεχούς κυκλοφορίας.

Στις «επισημάνσεις», όπως πάντα, περιλάβαμε νέους αλλά και καταξιωμένους ποιητές: Ζέρβας, Μαρκάκης, Λαζαρόπουλος αλλά και Σουρής, Σκόκος, Κ. Δημουλά, Ελύτης, Πολέμης κ.α. Επίσης «επισημάναμε» αρκετά μικρά σχόλια από  ειδήσεις θετικού προσανατολισμού, οι οποίες συνήθως περνάνε απαρατήρητές στον κυκεώνα των ειδήσεων της υπερβολής και των σκοπιμοτήτων.

Στις συνεντεύξεις του τεύχους φιλοξενούμε τον κορυφαίο σήμερα βιολάτορα της Ανατολικής Κρήτης Βαγγέλη Βαρδάκη και τον αείμνηστο μαντιναδολόγο Κωστή Καμινάκη σε μια συνέντευξη που είχαμε πάρει παλιά.

Στις «βιβλιοδιαδρομές» παρουσιάζονται τα βιβλία: «Ο Νομός Λασιθίου και η Ιστορία του», της Εταιρείας Γραμμάτων και Τεχνών Ανατολικής Κρήτης, «Η εκπαίδευση στην Επαρχία Λασιθίου», των Μιχάλη Κασσωτάκη και Ιωάννη Καραβαλάκη και «Το χρονικό του εν Νεαπόλει Μεραμπέλλου Μητροπολιτικού Μεγάρου 1929-2015» της Μαρίας Γ. Σεργάκη.

Η υπόλοιπη αρθρογραφία περιλαμβάνει μια σειρά άρθρων σε ένα αφιέρωμα στην Κρητική Μαντινάδα της Ανθής Ρουμπελάκη, του υπογράφοντα και του Γιάννη Χρονάκη. Ο Βαγγέλης Βαρδάκης γράφει για το βιολί στην παραδοσιακή μουσική της Κρήτης. Ο Γιάννης Χρονάκης αναφέρεται στον λογοτέχνη Γιάννη Σφακιανάκη από τη Νεάπολη. Η Καθηγήτρια του ΑΠΘ Μαρία Αρακαδάκη γράφει για το έσχατο προπύργιο της Βενετικής Θαλασσοκρατορίας, τη Σπιναλόγκα, η Μαρία Καρτέρη-Σιγανού για το Κρητικό λεξιλόγιο, η αρχαιολόγος Μαρία Μαρή για το Καθολικό της Ιεράς Μονής Παναγίας Φανερωμένης, στη Σκοπή Σητείας, ο Εφέτης Ι. Μ. Μαρκάκης «περί της μαρτυρουμένης από τον Αριστοτέλη ελλείψεως λήμματος των κόσμων της Δωρικής Κρήτης». Ο υπογράφων, τέλος, για τα ονόματα των περιοχών που αναφέρονται σε χάρτες της Κρήτης του 16ου, 17ου, 18ου και 19ου αιώνα.

Στο τεύχος αυτό δημοσιεύονται, ακόμα, τα αποτελέσματα του διαγωνισμού τετράστιχου που προκήρυξε η Ι.Λ.Ε.Ν. Λασιθίου και το περιοδικό μας με τα βραβευμένα ποιήματα.

Ειδικά για το τεύχος αυτό φιλοτέχνησαν θαυμάσιες συνθέσεις οι φίλοι μας εικαστικοί Ανεζίνα Μπλαζογιαννάκη, Κατερίνα Μεσίγκου και Αγγελική Σβορώνου.

Ευχαριστίες οφείλουμε, επίσης, σε όλους τους φίλους και συνεργάτες και τα μέσα ενημέρωσης που με ανιδιοτέλεια συμπαρίστανται με κάθε τρόπο στην έκδοση, την κυκλοφορία και την προβολή της «Αμάλθειας». Στους πολύ δύσκολους καιρούς που περνάμε το περιοδικό έχει ανάγκη την κάθε προσφορά.

Το περιοδικό είναι συνδρομητικό –15 € ετήσια συνδρομή- και όποιος ενδιαφέρεται για περισσότερες πληροφορίες μπορεί να απευθυνθεί στα τηλέφωνα (28410).24.789 - 6977192004 ή στο e-mail: stamelosioa@gmail.com

Για την Ιστορική-Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου

Ο Πρόεδρος

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Στην εκπομπή του Θάνου Κορομπύλια

Παρουσίαση του βιβλίου

"Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ"

Παιδικό Βιβλίο

Επανάληψη εκδήλωσης

Σητεία 19-12-15

Βιβλιοπαρουσίαση

Σητεία 19 Δεκεμβρίου 2015, ώρα 18.30

Πολύκεντρο, διοργάνωση ΔΟΚΑΣ

Στο βιβλίο «Λασίθι, οι άνθρωποι και ο τόπος», ο συγγραφέας Γιάννης Σταμέλος, με αφορμή 153 πρόσω

πα, κάνει μερικά ταξίδια στο χώρο και το χρόνο, επιδιώκοντας να σκιαγραφήσει τους ανθρώπους και το ανατολικό άκρο της Κρήτης, αυτό που σήμερα αποτελεί το νομό Λασιθίου.

Μικρά βιογραφικά πορτραίτα, αφορμές, στιγμιότυπα και συνεντεύξεις, πραγματικές ή φανταστικές, αποτελούν τα κύρια δομικά στοιχεία του βιβλίου. Μέσα από το υλικό αυτό προσπαθεί να αναδείξει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ανθρώπων και τον πολιτισμός τους.

Τα βιβλίο προσφέρει πλήρη τεκμηρίωση και διατρέχει όλο τον ιστορικό ορίζοντα από τα μινωικά χρόνια μέχρι τις μέρες μας.

Αποτελεί μια άλλη ματιά, και προσέγγιση, σε γνωστά και άγνωστα στοιχεία από τον διαχρονικό πολιτισμό του νομού Λασιθίου.

Ο συγγραφέας κατοικεί μόνιμα στον Άγιο Νικόλαο από το 1989. Είναι μαθηματικός και υπηρετεί στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Έχει γράψει συνολικά εννέα βιβλία. Έχει διατελέσει πρόεδρος του Παραρτήματος Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας και από το 2007 είναι πρόεδρος της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και υπεύθυνος έκδοσης του περιοδικού «Αμάλθεια».

Στην παρουσίαση που θα γίνει στο Πολύκεντρο Σητείας, το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου και ώρα 18.30, θα συντονίσει η Κατερίνα Γουλιέλμου και εκτός από τον συγγραφέα θα μιλήσουν και θα διαβάσουν αποσπάσματα οι Νίκος Τσαντάκης, Φανή Παφύτα και Μιχάλης Περάκης.

Την εκδήλωση διοργανώνει ο ΔΟΚΑΣ.

ΑΜΑΛΘΕΙΑ νέο τεύχος

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού ΑΜΑΛΘΕΙΑ, το οποίο εκδίδει η  Ιστορική-Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου. Το τεύχος είναι τετραπλό και έχει αριθμό 176-179. Το περιοδικό διανύει το 45ο έτος συνεχούς κυκλοφορίας.

Στις «επισημάνσεις» περιλάβαμε ποίηση των Γκανά, Χριστιανόπουλου, Παλατινή Ανθλογία, Μόντη, Σεφέρη, Ουράνη, Ελύτη, Γκάτσου και Ελευθερίου, καθώς και μικρά σχόλια σε ειδήσεις θετικού προσανατολισμού που συνήθως περνάνε απαρατήρητές στον κυκεώνα των ειδήσεων της υπερβολής και των σκοπιμοτήτων.

Το 2014 έχει ανακηρυχθεί έτος Κώστα Μόντη, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 100 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου Κύπριου ποιητή. Ο Μόντης δεν έδινε συνεντεύξεις. Μια από τις ελάχιστες που είχε παραχωρήσει ήταν στον δημοσιογράφο Νίκο Τραντά. Με μεγάλη μας χαρά φιλοξενούμε στο τεύχος τη συνέντευξη αυτή, η οποία δημοσιεύεται για πρώτη φορά.

 Φιλοξενούμε ακόμα μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη της Καθηγήτριας στο Πανεπιστήμιο του Σαλέντο Χρύσας Δαμιανάκη.

Στις «βιβλιοδιαδρομές» παρουσιάζονται τα βιβλία: «Σύντομος Ιστορία της Πόλεως Αγίου Νικολάου και των Εκκλησιών αυτής», του π. Ε. Παχυγιαννάκη, «Λασίθι, οι άνθρωποι και ο τόπος», του Ι. Σταμέλου, τα «Κρητικά Χρονικά, τόμος ΑΓ’, 2013», το «1ο Γυμνάσιο Σητείας, η ιστορία του σχολείου», «Δημήτρης Σαριδάκης (1912-1977)», της Ντενίζ-Χλόης Αλεβίζου, το «Κεντρί, το χωριό των Σταμνάδων», του Γ. Μανιαδάκη, «Άγνωστες σελίδες από την Κρητική Βενετοκρατία & Τουρκοκρατία», του Μ. Γεροντή, «Ο Κρης Στυλιανός Μ. Παπαδάκης», της Μ. Σεργάκη, «Το εποπτικό υλικό που χρησιμοποίησα στην Ειδική Αγωγή», του Γ. Χρονάκη, «Κρητών Παιδεία», του Μ. Μακράκη, «Στα χρόνια της νιότης μου», του Ε. Φρουδάκη, «Η πόλη του Ηρακλείου και οι δημοτικοί της άρχοντες, Ιστορικές αναδρομές και διαδρομές», του Δ. Σάββα και το «Ερωτο-κρι(η)τολογικά», του Μ. Παπαδάκη.

Η υπόλοιπη αρθρογραφία περιλαμβάνει ένα άρθρο αφιερωμένο στην «Γιορτή της Μητέρας», ένα άρθρο της Μ. Καρτέρη-Σιγανού σχετικό με τα «Παρατσούκλια των Αγιονικολιωτών», η Άρτεμις Μπλαζογιαννάκη γράφει για «Την Κρήτη πριν την κατοικήσει ο άνθρωπος», ο υπογράφων για την «Εφημερίδα του Νομού Λασιθίου ΑΝΑΤΟΛΗ». Ο Ιωάννης Μαρκάκης στο άρθρο του αναφέρεται στο δίκαιο της δωρικής Κρήτης και τέλος μια σειρά άρθρων της Μ. Χατζηπαναγιώτη, Μ. Καρτέρη, Α. Ρουμπελάκη και του υπογράφοντος είναι αφιερωμένα στον Δομίνικο Θεοτοκόπουλο, με αφορμή τα 400 χρόνια από το θάνατό του.

Ειδικά για το τεύχος αυτό φιλοτέχνησαν θαυμάσιες συνθέσεις οι φίλοι μας εικαστικοί Νίκη Δούκα, Μανώλης Σαριδάκης και Γιώργος Ψαραδέλης.

Ευχαριστίες οφείλουμε, επίσης, σε όλους τους φίλους και συνεργάτες και τα μέσα ενημέρωσης που με ανιδιοτέλεια συμπαρίστανται με κάθε τρόπο στην έκδοση, την κυκλοφορία και την προβολή της «Αμάλθειας». Στους πολύ δύσκολους καιρούς που περνάμε το περιοδικό έχει ανάγκη την κάθε προσφορά.

Το περιοδικό είναι συνδρομητικό –15 € ετήσια συνδρομή- και όποιος ενδιαφέρεται για περισσότερες πληροφορίες μπορεί να απευθυνθεί στα τηλέφωνα (28410).24.789 - 6977192004 ή στο e-mail: stamelosioa@gmail.com

Για την Ιστορική-Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου

Ο Πρόεδρος

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Το Λασίθι μέσα από τα μνημεία του

Γράφει η Α. Αναγνωστάκη

Με αφορμή το βιβλίο του Γιάννη Σταμέλου «Φαντασία και μαθηματικά»

Της Άρτεμης Αναγωστάκη, φιλολόγου

Ίσως να φαίνεται λίγο παράταιρο: μια φιλόλογος καλείται να μιλήσει για τα Μαθηματικά. Με ποια εχέγγυα; Σίγουρα δεν έχω την εξειδικευμένη γνώση. Είχα βέβαια την καλή τύχη να διδαχθώ αυτήν την επιστήμη από εξαιρετικούς δασκάλους στο Γενικό Λύκειο Σητείας, που παρά την εξαρχής δεδομένη επιλογή μου των θεωρητικών σπουδών, και δη της Φιλολογίας, με έμαθαν να αγαπήσω τη μαθηματική λογική και να διακρίνω από νωρίς τη σύζευξη της Γλώσσας με τα Μαθηματικά.

Επιτρέψτε μου την αναφορά: Ο ένας μαθηματικός μου, δυστυχώς δεν είναι ανάμεσά μας. Λείπει ο Γιώργος Κοψαχείλης. Μου δίνεται όμως η ευκαιρία να πω ευχαριστώ στον άλλο μαθηματικό μου, τον Αντώνη το Μακρή.

Είναι αλήθεια ότι όλοι μας ίσως δεν έχουμε σταλάξει μέσα μας στέρεες βεβαιώσεις για τη σημαντική των Μαθηματικών. Συνήθως τα θεωρούμε καταφύγιο επαγγελματικής αποκατάστασης ή τα συρρικνώνουμε σε μέσο οικονομικών συναλλαγών. Αν διαβάσετε όμως το βιβλίο του κ. Σταμέλου, θα καταλάβετε ότι όλα αυτά δεν καθρεφτίζουν αυτό που είναι στην ουσία τα Μαθματικά: μια επιστήμη που διατρέχει οριζοντίως και καθέτως όλες τις εκφάνσεις της ζωής του ανθρώπου, των ζώων και των φυτών. Με το νέο βιβλίο του μαθηματικού Γιάννη Σταμέλου «Φαντασία και Μαθηματικά», φωτίζεται περισσότερο αυτή η πολυδιάστατη λειτουργία των μαθηματικών στη ζωή μας.

Προσπάθησα να αναζητήσω τα υλικά με τα οποία οικοδομεί ο συγγραφέας το νέο του βιβλίο:

-Πρώτη ύλη του εκτιμώ ότι είναι οι στέρεες βάσεις και ο άριστες θεωρητικός του οπλισμός από την επιστήμη των μαθηματικών. Γνωρίζει πολύ καλά το αντικείμενό του. Το χειρίζεται και τοπλάθει εύκολα στα χέρια του, προσφέροντάς το για εύκολη πέψη και στον πλέον αδαή αναγνώστη.

-Το δεύτερο θεμελιώδες στοιχείο είναι το απόσταγμα της πολύχρονης διδακτικής του εμπειρίας, που μαζί με την παιδαγωγική του κατάρτιση προβάλλονται ως πρότυπα συμπεριφοράς για κάθε εκπαιδευτικό.

-Και, τρίτο δομικό υλικό είναι η παράλληλη τάση του να ερευνά και να καλλιεργεί την ελληνική γλώσσα και την ποίηση.

Εξάλλου είναι γνωστό ότι ένας καλός μαθηματικός πρέπει να είναι πολύ καλός γνώστης και της ελληνικής γλώσσας. Και αυτό φαίνεται να είναι έγνοια του συγγραφέα.

Ο αναγνώστης από την πρώτη σελίδα απολαμβάνει την αμεσότητα της αφήγησης καθώς μετέχει αβίαστα στο ταξίδι της γνώσης, έτσι όπως οδηγεί σ’ αυτήν τον μικρό Αλέκο ο παιδαγωγός/ενήλικος, το πρόσωπο του οποίου εναλλάσσεται και μας κάνει να αναρωτηθούμε. Ποιος είναι τελικά ο συγγραφέας; Είναι ο μικρός Αλέκος με το φιλέρευνο πνεύμα ή ο πατέρας (ή ο θείος) που εφορεύει και διδάσκοντας οδηγεί, χαράζει και διευρύνει τους ορίζοντες;

Αυτά είναι τα κύρια υλικά δόμησης του βιβλίου. Όμως το όλον περιεχόμενο διατρέχει σμήνος ιδεών, κατευθυντήριων γραμμών, παραινέσεων και προτροπών, που δεν μπορώ να συμπεριλάβω και να αναλύσω στο πλαίσιο ενός άρθρου. Κι όλα αυτά συνιστούν τις αρετές του βιβλίου.

Παρενθετικά μόνο να τονίσω εδώ την πρότυπη δομή της οικογένειας, έτσι όπως παρουσιάζεται από το συγγραφέα στο κείμενο. Μια άριστα συγκροτημένη οικογένεια, με καθαρά παραδοσιακούς ρόλους, μήπως πιστεύει ο κ. Σταμέλος ότι συνιστά το εφαλτήριο της γνώσης που καθορίζει τη μετέπειτα πορεία της σκέψης και της ακαδημαϊκής επιτυχίας ενός παιδιού; Γι’ αυτό δίνει τόσο εξέχοντα ρόλο στο γονιό-δάσκαλο, που διδάσκει ότι η γνώση και η σοφία αποκτιέται σιγά σιγά στη ζωή του ανθρώπου μέσα από τη διερεύνηση, την ανάφλεξη αποριών που αφυπνίζουν και δυναμώνουν την κριτική σκέψη του παιδιού και το οδηγούν στην πραγματική γνώση. Η κριτική σκέψη για το δάσκαλο Σταμέλο είναι η πεμπτουσία της γνώσης και μέσα από τη φυσική ροή της κατάκτησης της γνώσης, ασκεί εύστοχη κριτική στη στείρα απομνημόνευση, που παραπέμπει σε ένα από τα τρωτά σημεία της ελληνικής εκπαίδευσης και μας κάνει να στοχαστούμε και να οραματιστούμε πως θα έπρεπε να είναι το ιδανικό σχολείο.

Φαίνεται, κατά την άποψη του κ. Σταμέλου, ότι ολοκληρωμένος δάσκαλος δεν είναι αυτός που μονοσήμαντα υπηρετεί μια επιστήμη. Γι’ αυτό κι εκείνος προσμετρά στην επιστήμη του κι άλλες συνιστώσες. Απαραίτητη θεωρεί για την κατανόηση της γνώσης, την έρευνα της πολυσημίας των λέξεων και γι’ αυτό μέσα στο βιβλίο του ωθεί το μικρό Αλέκο στη δημιουργική χρήση του μέσου γλωσσικής αποθησαύρισης, που είναι το Λεξικό. Εξίσου σημαντική κρίνεται και η σύζευξη του παραδοσιακού τρόπου μάθησης με τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα, αφού το «ψαχτήρι» από το διαδίκτυο έρχεται να συμπληρώσει τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για το ψηφιδωτό της γνώσης.

Επιπλέον, διαπιστώνουμε την πολυμάθεια και την ευρύτητα της σκέψης του συγγραφέα, τη διεπιστημονική προσέγγιση με την οποία συμπληρώνει τη θετική σκέψη του με την ανθρωπιστική, καθώς όλο το βιβλίο είναι διάστικτο από μυθολογικές αναφορές, από ιστορικά πρόσωπα της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής Γραμματείας.

Όμως εκείνο που εμένα, ως φιλόλογο, ξαφνιάζει ευχάριστα είναι η διαπίστωσή μου πως ο μαθηματικός Σταμέλος τεκμηριώνει τα γραφόμενά του μόνο δια της Ποίησης. Πώς ένα μαθηματικό μυαλό που στηρίζεται στη μαθηματική απόδειξη και επαλήθευση των δεδομένων, καταφεύγει στην επίκληση της ποίησης, που εκτιμάται ως υποκειμενική γνώση, για να επιβεβαιώσει τη μαθηματική σκέψη; Προσδίδει ιδιαίτερη γοητεία στο έργο του και μας κάνει να σκεφτούμε ότι τελικά στη γνώση μπορούμε να καταλήξουμε και μέσα από εξονυχιστική έρευνα των δεδομένων αλλά και μέσα από την έκφραση της ψυχής και του συναισθήματος του βαθύτερου είναι του ανθρώπου. Αυτά όμως είναι δώρα της ποίησης, που τα έχει δοκιμάσει και απολαύσει ο συγγραφέας Σταμέλος και μας τα προσφέρει αντίδωρο σήμερα μέσα από το βιβλίο του.

Και με όλη αυτήν την προσπάθεια ο Γιάννης Σταμέλος μπολιάζει και σπέρνει διαρκώς σπόρο δημιουργίας, ξυπνά και γαλβανίζει συνειδήσεις νέων ανθρώπων. Νυχθημερόν εφημερεύων, με τόσες έννοιες,με τόσες φροντίδες και από τη θέση του προϊσταμένου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ορίζει ως στόχο του να αναπλάσει τα μαθηματικά, όπως του υπαγορεύει η δική του οξύτατη οπτική, η δική του ευαισθησία, ο δικός του Λόγος.

Στήνει θεμέλια γερά με το νέο του πόνημα. Και είναι αλήθεια ότι ιδιαίτερα σήμερα αναζητούνται θεμέλια για μια νέα θάλλουσα πατρίδα. Αναζητούνται πρότυπα κι ένα νέο χρηματιστήριο ιδεών που θα μας οδηγήσει σε ξέφωτο. Απαιτείται επιτυχημένη αντίδραση δρώντων προσώπων.

Από την ελληνική ιστορία γνωρίζουμε ότι σε τόπους άγριους, χέρσους ή απειλούμενους ανθεί ο πολιτισμός. Στην άγονη Αττική κορυφώθηκε το ελληνικό πνεύμα και όχι στην εύφορη Βοιωτία. Στην απομακρυσμένη ανατολική άκρη του Λασιθίου οι δυσκολίες είναι πολλαπλάσιες και όμως αντί να λυγίσουν τον Άνθρωπο Σταμέλο, τον κάνουν να ανατείνεται στο φως του πολιτισμού. Γιατί πολιτισμός είναι και η διακίνηση ιδεών μέσα από τα βιβλία του. 

Κωστής Παπαγιώργης

Στις 21 Μαρτίου του 2014 απεβίωσε ο  Κωστής Παπαγιώργης, σε ηλικία 67 ετών.

Ο σπουδαίος δοκιμιογράφος γεννήθηκε το 1947 στο Nεοχώρι Yπάτης όπου εργαζόταν ως δάσκαλος ο πατέρας του. Στη συνέχεια έζησε στην Παραλία της Kύμης (1951-1960) και τέλος στο Xαλάνδρι όπου και διέμενε  μέχρι και σήμερα.

Από το 1975 επιδίδεται στη μετάφραση φιλοσοφικών έργων αλλά και τη συγγραφή δοκιμιακών κειμένων όπως και βιβλίων. Έχει εκδώσει το θεωρητικό περιοδικό «Χώρα». Έχει επίσης συνεργαστεί με εφημερίδες και περιοδικά, διατηρώντας κατά καιρούς στήλες στην εφημερίδα Επενδυτής, στο περιοδικό Αθηνόραμα, και στην εφημερίδα Lifo.

Το 2002 τιμήθηκε με το κρατικό λογοτεχνικό βραβείο μαρτυρίας - χρονικού για τον "Κανέλλο Δεληγιάννη". Ήταν παντρεμένος με τη Ράνια Σταθοπούλου.

Ο Κωστής Παπαγιώργης, ένας συγγραφέας λαμπρών έργων με έντονο αυτοβιογραφικό χαρακτήρα και κέντρο τα ανθρώπινα πάθη σε συνέντευξή του με αφορμή το συγγραφικό του έργο ανέφερε πως τον είχε απασχολήσει η έννοια του θανάτου και η «αρχάριά» του σχέση με αυτόν και τη ζωή. «Όλα τα κειμενάκια που έχω κάνει έχουν πίσω τους ένα τράνταγμα – θάνατο, ζήλια, μισανθρωπιά, αλκοόλ… Σαν να τρως ένα χαστούκι και να λες: Τώρα, με βάση τον πόνο, να προλάβω να γράψω…».

Ελληνικοί στίχοι στο μετρό του Λονδίνου

Στίχοι από ελληνικά ποιήματα της Σαπφούς, του Καβάφη και του Γκάτσου θα κοσμούν τα βαγόνια του μετρό του Λονδίνου από τις 24 Φεβρουαρίου και για 6 εβδομάδες.

Οι συρμοί θα «στολιστούν» με τους ελληνικούς στίχους και εκατομμύρια επιβάτες θα έχουν τη δυνατότητα να τους διαβάσουν στα αγγλικά.

Η κίνηση είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας ελληνικής πρεσβείας - οργάνωσης Poems on the Underground.

Έτσι, οι στίχοι από την Σαπφώ, τον Καβάφη και τον Γκάτσο αλλά και ξένοι ποιητές που με τα ποιήματά τους υμνούν την Ελλάδα, μεταξύ τους και ο λόρδος Βύρων, θα δώσουν την ευκαρία στους επιβάτες του βρετανικού μετρού να ταξιδέψουν νοερά στη χώρα μας.

Οι αφίσες με ποιήματα παρουσιάστηκαν χθες σε μια μεγαλοπρεπή τελετή στο Keats House στο Χάμστετ του Λονδίνου. Κεντρικός καλεσμένος και τιμώμενος ποιητής ήταν ο Theo Dorgan, ενώ η συμμετοχή του κοινού ήταν θεαματική. Είναι ενδεικτικό, ότι παρά το γεγονός ότι η είσοδος δεν ήταν ελεύθερη, όλα τα εισιτήρια είχαν προπωληθεί.

Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ

Η ψησταριά και το αντικολλητικό τηγάνι «εφευρέσεις του Μυκηναϊκού Πολιτισμού»

Nέα Υόρκη

Η άρχουσα τάξη του Μυκηναϊκού Πολιτισμού απολάμβανε σουβλάκια ψημένα σε φορητές ψησταριές καθώς και ψωμί που ετοιμαζόταν σε τηγάνια αντικολλητικής τεχνολογίας, υποστηρίζουν αμερικανοί ερευνητές.

Η Δρ Τζούλι Χρούμπι του Πανεπιστημίου του Ντάρτμουθ ήταν περίεργη να μάθει πώς χρησιμοποιούνταν τα μαγειρικά σκεύη που έχουν βρεθεί σε ανασκαφές. Τα πήλινα σκεύη βρέθηκαν σε κέντρα του Μυκηναϊκού Πολιτισμού, ο οποίος άκμασε την ύστερη Εποχή του Χαλκού μέχρι το 1200 π.Χ., οπότε εξαφανίστηκε μυστηριωδώς.

Τα ευρήματα περιλαμβάνουν ένα στρογγυλό πήλινο ταψί που χρησιμοποιούνταν πιθανώς για την παρασκευή ψωμιού. Η μια επιφάνεια του ταψιού είναι επίπεδη, ενώ η άλλη είναι διάστικτη με τρύπες, και οι αρχαιολόγοι δεν γνώριζαν ποια από τις δύο ακουμπούσε στη φωτιά.

Ένα άλλο ενδιαφέρον σκεύος είναι ένας πήλινος ορθογώνιος δίσκος, τον οποίο οι ερευνητές ονομάζουν «δίσκο για σουβλάκια». Οι αρχαιολόγοι δεν ήταν σίγουροι αν το σκεύος τοποθετούνταν πάνω στην φωτιά, με το λίπος από το κρέας να στάζει μέσα στο δίσκο, ή αν λειτουργούσε ως υποδοχή για κάρβουνα.

Η Χρούμπι προσπάθησε να εξακριβώσει ποιες ήταν οι μαγειρικές τεχνικές των Μυκηναίων κατασκευάζοντας δύο ταψιά και δύο δίσκους για σουβλάκια από πηλούς που μοιάζουν με τον άργιλο των ευρημάτων.

Όπως έδειξαν τα πειράματα, οι πήλινοι δίσκοι είχαν υπερβολικά μεγάλο πάχος για να επιτρέπουν τη μεταφορά θερμότητας -σε αυτή την περίπτωση, τα χοιρινά σουβλάκια της μελέτης έμεναν άψητα. Η τοποθέτηση αναμμένων κάρβουνων μέσα στο δίσκο έδινε καλύτερα αποτελέσματα.

«Θα φανταζόμασταν αυτά τα αγγεία ως φορητές συσκευές ψησίματος -ίσως χρησιμοποιούνταν στα μυκηναϊκά πικνίκ» αναφέρει η Δρ Χρούμπι στο LiveScience, το οποίο παρακολούθησε την παρουσίαση της μελέτης στο συνέδριο του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αμερικής.

Όσον αφορά το στρογγυλό ταψί, ή τηγάνι, τα πειράματα έδειξαν ότι η ζύμη του ψωμιού κολλούσε πιο εύκολα στην επίπεδη πλευρά. Οι τρύπες στην άλλη επιφάνεια του τηγανιού πρέπει να ήταν μια αντικολλητική τεχνολογία, η οποία επίσης εξασφάλιζε την ομοιόμορφη κατανομή του λαδιού πάνω στο τηγάνι.

Ποιοι ήταν όμως οι τυχεροί που απολάμβαναν αυτές τις μαγειρικές τεχνολογίες; «Προέρχονταν από την άρχουσα τάξη, αν και αμφιβάλλω ότι οι εκπρόσωποι της ελίτ μαγείρευαν μόνοι τους» λέει η Χρούμπι.

«Στο αρχείο της Γραμμικής Β' [της γλώσσας των Μυκηναίων] υπάρχουν αναφορές για επαγγελματίες μάγειρες» επισημαίνει.

Newsroom ΔΟΛ

Πηγή: http://news.in.gr/science-technology/article/?aid=1231286255

Λεύκωμα Αγωνιστών της Ένωσης από το Ν. Λασιθίου

Μεγάλο το τόλμημα της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου για τη δημιουργία και την έκδοση του Λευκώματος «Αγωνιστές της Ένωσης από το Νομό Λασιθίου».

Δύσκολο να συγκεντρώσει κανείς μέσα σε τόσο λίγες σελίδες ζωές ολόκληρες, βιογραφικά πολυτάραχα, ψυχές αδούλωτες κι ελεύθερες, μορφές χωρίς όρια και σκέψεις απέραντες.

Ήρωες που αγωνίστηκαν για την Ελευθερία και την Ένωση της Κρήτης, για να μπει το Νησί ξανά στη μητρική αγκαλιά, να γαληνέψει και να δημιουργήσει, για να νοιώσουν χαρά παντοτινή τα παιδιά των παιδιών τους, οι γενεές των γενεών.

Σήμερα, εκατό χρόνια μετά την Ένωση, όλο το Νησί μας, όλοι οι Κρήτες, πρέπει να «ψηλώσουμε» στο ανάλογο ύψος για να νοιώσουμε το νόημα και τις θυσίες των προγόνων μας για την ελευθερία και την Ένωση και να τις φωτίσουμε για να τις εκτιμήσουν οι νέοι μας.

Η Περιφέρεια Κρήτης, οι Δήμοι, οι Πολιτιστικοί Φορείς συνεργάζονται φέτος σ’  αυτή την κατεύθυνση.

Θερμά συγχαρητήρια στον Πρόεδρο της ΙΛΕΝ κ. Γιάννη Σταμέλο για την ιδέα, την οργάνωση, την έρευνα και τα κείμενα.

Άπειρες ευχαριστίες στους καλλιτέχνες που με τον καλύτερο τρόπο μας δίνουν μια ολοκληρωμένη εικόνα η οποία δεν είναι απλά «χίλιες λέξεις» αλλά «χίλιες σελίδες ιστορίας» με χιλιάδες πρόσωπα και γεγονότα.

Σας συγχαίρω όλους γιατί μ’ αυτό το λεύκωμα δημιουργείτε μια μνημειώδη παρακαταθήκη, με αφορμή τη συμπλήρωση των εκατό χρόνων από τη Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, και παραδίνετε στους νέους μια ακόμη πηγή ιστορικής γνώσης για την καλλιέργεια της ιστορικής μας συνείδησης.

Άγιος Νικόλαος, Ιούνιος 2013

Νίκος Καστρινάκης

Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου

Βιβλιοπαρουσίαση

Τετάρτη 20 Νοεμβρίου 2013

Επιμελητήριο Λασιθίου

Άγιος Νικόλαος

Ώρα 7.00 μ.μ.

Παρουσιάζουν το βιβλίο:

Έφη Μπουκουβάλα-Κλώντζα

Μαρία Μαυρικάκη

Ι. Σταμέλος

Συμμετέχουν:
 Μιχαλάκης Κλώντζας [Πρόζα]

Γωγώ Ζερβού [Απαγγελία]

Οι μουσικοί

Γιάννα Παπαδάκη

Πάτρα Φαρσάρη

Μανώλης Κλώντζας

Κωστής Κλώντζας

Βασίλης Τράνακας

και

Η "Αυτοσχέδιος Χορωδία"

Επιστημονικό Συνέδριο με αφορμή τα 100 χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα με συμμετοχή ερευνητών από το Ν. Λασιθίου

Το 2013 αποτελεί μια ξεχωριστή χρονιά για την Κρήτη, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την ενσωμάτωσής της στον εθνικό κορμό της χώρας μας. «Με την έπαρση της ελληνικής σημαίας στο φρούριο Φιρκά των Χανίων, την 1η Δεκεμβρίου του 1913, ο πόθος πολλών γενεών Κρητικών έβρισκε επιτέλους τη δικαίωσή του. Είχαν προηγηθεί δεκάδες αιματοβαμμένοι αγώνες για την ελευθερία και την ένωση, δεδομένου ότι οι Κρητικοί ποτέ δεν αποδέχθηκαν τη μοίρα του κατακτημένου και πάντοτε βρίσκονταν σε επαναστατική εγρήγορση, παλεύοντας με ηρωισμό για υψηλά ιδανικά», σημειώνει σε σχετικό του μήνυμα ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης.

Στο πλαίσιο των εορτασμών, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, έγιναν και έχουν προγραμματιστεί διάφορες εκδηλώσεις όχι μόνο στην Κρήτη, αλλά και σε όλο τον κόσμο. Μια από τις πιο σημαντικές είναι και η διοργάνωση από τον Δήμο Ηρακλείου και την Βικελαία Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, Επιστημονικού Συνεδρίου με θέμα «Το Ηράκλειο και η Κρήτη από την τελευταία περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας ως την Ένωση με την Ελλάδα».

Το θέμα είναι αρκετά ευρύ ώστε να δίνει τη δυνατότητα στους ερευνητές και τους Κρητολόγους να εντάξουν μεγάλη γκάμα θεμάτων και να κάνουν σχετικές ανακοινώσεις.

Περιβάλουν με το κύρος τους στην τιμητική επιτροπή, ως συμπρόεδροι, ο Δήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης, ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ειρηναίος, ο Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Στυλιανός Αλεξίου  και ο επίσης Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Θεοχάρης Δετοράκης.

Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής είναι ο κ. Μανώλης Βασιλάκης και Πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου Ανδρέας Νανάκης, Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του

Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Οι εργασίες του συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν από 23-26 Οκτωβρίου στο χώρο της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου στο Ηράκλειο και θα γίνουν  72 ανακοινώσεις στις εξής ενότητες: Εκπαίδευση, Τύπος, Πληθυσμός, Μαρτυρίες, Λαϊκός Πολιτισμός, Αρχιτεκτονική, Αρχαιολογία, Θρησκεία-Εκκλησία, Πολιτική, Κοινωνία, Υγεία, Οικονομία και Λογοτεχνία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και για το Νομό Λασιθίου το συνέδριο, αφού μεταξύ των ανακοινώσεων και των ερευνητών περιλαμβάνονται και μερικοί Λασιθιώτες. Ειδικότερα:

Ο Σχολικός Σύμβουλος Α/θμιας Εκπ/σης Λασιθίου κ. Γεώργιος Μαμάκης θα μιλήσει με θέμα: «Τυπολογικές εκδοχές του οργανωτικού και διοικητικού

φαινομένου της εκπαίδευσης σε κοινωνίες υπό μετάβαση. Η περίπτωση του

Λασιθίου κατά την περίοδο της ύστερης τουρκοκρατίας και της Κρητικής

Πολιτείας, μέχρι και την Ένωση με την Ελλάδα»

Ο Δ/ντης του Δημοτικού Σχολείου Ελούντας κ. Μανόλης Μακράκης θα μιλήσει με θέμα: «Οι επιπτώσεις των κομματικών παθών στην Εκπαίδευση

των Κρητών. Από τη Σύμβαση της Χαλέπας ως την Ένωση (1878-1913)».

Ο Δ.Δ.Ε Λασιθίου κ. Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος, με θέμα : «Οι Αγώνες του Κρητικού Λαού για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού και η Ένωση με την Ελλάδα, όπως καταγράφονται  στην αρθρογραφία του περιοδικού ‘Αμάλθεια’».

Η εκπαιδευτικός κ. Μαρία Γ. Σεργάκη, με θέμα: «Στυλιανός Μ. Παπαδάκης: Βίος και πολιτεία ενός αγωνιστή, πολιτικού, διανοούμενου» και η

φιλόλογος κ. Μαρία Σώρου, με θέμα: «Μορφές και έκταση εγκληματικότητας στην Κρήτη την περίοδο της Κρητικής Πολιτείας όπως καταγράφεται στον κρητικό τύπο την αντίστοιχη περίοδο».

Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό.

Ι.Σ.

Η εκδήλωση της Σητείας (22-8-13)

Η βιντεοσκόπιση οφείλεται στο SitiaPress