Βραβευμένα τετράστιχα για τον Καζαντζάκη

Βραβευμένα από τον διαγωνισμό της ΑΜΑΛΘΕΙΑΣ τετράστιχα (2017) για τον Καζαντζάκη.

Τετάρτη 19 Ιουνίου 2019 - Ώρα 20.00

ΕΚΔΗΛΩΣΗ Ι.Λ.Ε.Ν. ΛΑΣΙΘΙΟΥ με ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΕΤΟΣ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ

Όπως είναι γνωστό το 2019 έχει ανακηρυχθεί ως «Έτος Ερωτόκριτου» από το Υπουργείο Πολιτισμού μετά από σχετική πρόταση της Περιφέρειας Κρήτης. Ο σκοπός σύμφωνα με την απόφαση είναι η διεθνοποίηση των μηνυμάτων του μεγάλου αυτού έργου της Κρητικής Αναγέννησης και του συγγραφέα του Βιτσέντζου Κορνάρου.

Ενδεικτικά αναφέρονται οι τομείς στους οποίους επικεντρώνονται οι επετειακές δράσεις: Εκπαίδευση, Επιστήμες, Τέχνη, Φυσικό Περιβάλλον, Θρησκεία.

Πολιτική, Οικονομία, Επιχειρηματικότητα, Αθλητισμός, Διατροφή, Τουρισμός, Κοινωνία και Ελληνική Παιδεία.

Επιδιώκεται δηλαδή να προβληθούν μέσω των εκδηλώσεων, διαχρονικές αξίες όπως η επιμονή και ο αγώνας, η ευγενής άμιλλα, το θάρρος και η αξιοπρέπεια, το πάθος, η θυσία και η αγάπη.

Σ’ αυτό το πλαίσιο η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό της «Αμάλθεια» διοργανώνουν εκδήλωση την Τετάρτη 19 Ιουνίου στο Επιμελητήριο Λασιθίου, στον Άγιο Νικόλαο, στις 20.00 με ελεύθερη είσοδο.

Η εκδήλωση θα αποτελείται από δυο μέρη.

Στο πρώτο θα γίνει μια σύντομη αναφορά στο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έζησε ο Βιτσέντζος Κορνάρος και δημιούργησε το σπουδαίο έργο του.

Θα γίνει μια αναφορά στις επιδράσεις που έχει δεχθεί και έχει ενσωματώσει στο έργο του ο μεγάλος συγγραφέας από την Ευρωπαϊκή Αναγέννηση καθώς και τη λαϊκή παράδοση της περιοχής της Σητείας, όπου έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του.

Θα γίνουν επίσης αναφορές στην πορεία του Βιτσέντζου Κορνάρου και της σχέση του με τους λόγιους της εποχής του. Θα επισημανθεί η σπουδαιότητα του έργου του το οποίο έχει ήδη ενταχθεί στην εθνική μας κληρονομιά.

«Ο Ερωτόκριτος είναι ένα πολύ μακρύ ποίημα. Και όμως είναι ποίημα χωρίς ρητορεία. (…) Τέτοιες [μορφής] κρίσεις [άλλοτε θα ήταν χωρίς  νόημα για τους αναγνώστες, δεν είναι ] αυτονόητες [όμως] για τον σημερινό αναγνώστη, που διαβάζει γρήγορα ένα βιβλίο κι ύστερα το πετά. Αλλά για τους πρώτους αναγνώστες, το διάβασμα ή το άκουσμα ενός ποιήματος σαν τον Ερωτόκριτο ήτανε μια γοητεία. Και η γοητεία αρέσκεται στην επανάληψη. Είναι η ίδια φύση με τη μαγική επωδό. Μια γοητεία που έπρεπε να κρατήσει πολλές βραδυές, ίσως τις βραδυές ενός ολόκληρου χειμώνα. Όταν τέλειωνε το ποίημα, το ξανάπαιρναν από την αρχή. Στο τέλος το μάθαιναν απέξω. Η επανάληψη, κοιταγμένη από αυτή την πλευρά, μοιάζει να είναι μέσα στη φύση των πραγμάτων. Ήτανε μέσα στην ψυχή του ακροατή ή του αναγνώστη, που την περίμεναν προτού μιλήσει ο ποιητής. Και ο ποιητής την εποχή εκείνη δεν ήταν, όπως οι σημερινοί, χωρισμένος από το κοινό του, ήτανε σύμφωνος με τους άλλους ανθρώπους.
Ο ποιητής του Ερωτόκριτου ξέρει να αφηγηθεί και, όταν χρειάζεται, ξέρει να ξεδιπλώσει τη δύναμη του πάθους. Αλλά ο χαρακτήρας του είναι να μιλά “με γνώση και με τρόπο”. Δεν έχει συμπάθεια για τα “μεγάλα φτερουγίσματα”, όπως συνηθίσαμε να λέμε από την εποχή του ρομαντισμού: Απ’ ό,τι κάλλη έχει άνθρωπος, τα λόγια ‘χουν τη χάρη να κάνουσι κάθε καρδιά παρηγοριά να πάρει, κι οπού κατέχει να μιλεί με γνώση και με τρόπο, κάνει να κλαίσιν και γελού τα μάτια των ανθρώπω» γράφει ο Σεφέρης στις «Δοκιμές» του για το έργο.

Η απήχηση του Ερωτόκριτου από τότε που γράφτηκε μέχρι σήμερα είναι τεράστια. Τόσο στον απλό λαό (αξίζει να αναφέρουμε ότι τα ονόματα Ερωτόκριτος, Αρετούσα, Χαρίδημος, Πολύδωρος έχουν γίνει βαπτιστικά και όχι μόνο στην Κρήτη) αλλά και στις άλλες τέχνες (ποίηση, μουσική, γλυπτική, ζωγραφική, χορό, θέατρο). Όπως εξ’ άλλου γίνεται με όλα τα μεγάλα έργα παράγει στο χρόνο και νέα έργα.

Η μεγάλη του απήχηση στο αναγνωστικό κοινό, ακόμα, επιβεβαιώνεται και από το πλήθος των εκδόσεων που έχουν γίνει για το έργο. Από την πρώτη βενετική έκδοση του1713 μέχρι το τέλος του 18ου αι. έκανε τουλάχιστον 13 εκδόσεις, ενώ τον επόμενο αιώνα το κείμενο διαδόθηκε ακόμη περισσότερο ως λαϊκό βιβλίο, πραγματοποιώντας 45 χρονολογημένες και 5 αχρονολόγητες εκδόσεις μεταξύ των ετών 1802 και 1915, χρονιά κατά την οποία τυπώνεται η έκδοση Ξανθουδίδη.

Αξίζει επίσης να αναφερθεί και το πλήθος των διασκευών του για το θέατρο, για το θέατρο σκιών, τα κόμικς, τα κλασικά εικονογραφημένα κ.ά.

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας θα αποδοθεί μέρος του Ερωτόκριτου υπό μορφή καντάτας σε μια επιλογή κειμένων και στίχων από την φιλόλογο Έφη Μπουκουβάλα το οποίο θα παρουσιαστεί με υποστήριξη πολυμέσων από τους ταλαντούχους ερμηνευτές Ιωάννα Γκουργκούνη, Γιώργο και Γιάννη Λαβδάκη, Σταύρο και Γιάννη Μαστοράκη και Γιώργο Μπαρμπούνη.

Για την ΙΛΕΝ Λασιθίου

Ο Πρόεδρος

Ι. Σταμέλος

Μαντινάδες - Βραβεία

Διαγωνισμός Μαντινάδας 2018

Χόρτα, βότανα και αρωματικά φυτά

Σε μια εποχή που αργά αλλά σταθερά εξαφανίζονται προαιώνιες παραδόσεις στη χώρα μας και στην περιοχή μας ειδικότερα, η αναφορά ακόμα και με τη μορφή της δίστιχης μαντινάδας στα χόρτα, τα βότανα και τα αρωματικά φυτά της Κρήτης, θεωρούμε ότι μπορεί να αποτελέσει ένα μικρό ανάχωμα, μια μικρή συμβολή στο φρενάρισμα αυτής της πορείας.

Η ανάδειξη, έστω και με αυτό, τον συντομότατο, τρόπο, της συμβολής τους στη διατροφή, τη λαϊκή ιατρική, τη ζωή, τη λαογραφία και τον πολιτισμό της Κρήτης εν γένει, αποτελεί ελάχιστη συνεισφορά προς την κατεύθυνση αυτή.

Από την άλλη αποτελεί ένα εξαιρετικό θέμα για να αναδείξουν οι μαντιναδόροι τις ικανότητές τους και να αγωνιστούν σε ένα ευγενές αγώνισμα συμβάλλοντας έτσι τόσο στην ανάδειξη των στοιχείων του θέματος όσο και στην δημιουργία νέων μαντινάδων. Στην ανάδειξη και διατήρηση δυο σημαντικών στοιχείων που σχετίζονται στενά με τον πολιτισμό της Κρήτης.

Η σχετική προκήρυξη για τον διαγωνισμό δημοσιεύτηκε 11-10-2018 και οι συμμετοχές (μέχρι επτά μαντινάδες) θα έπρεπε να ταχυδρομηθούν με ψευδώνυμο μέχρι την Παρασκευή 9 Νοεμβρίου 2018.

Η Κριτική Επιτροπή, την οποία αποτέλεσαν οι φιλόλογοι Γιάννης Χρονάκης, Μαρίνα Τουτουδάκη και Ανθή Ρουμπελάκη, αφού έλαβε υπόψη τις συμμετοχές και την προκήρυξη, αποφάσισε την βράβευση των παρακάτω μαντινάδων (η σειρά δεν είναι αξιολογική):

Έπαινοι

Βασιλικός κι ανέ κοπεί τη μυρωδιά την έχει

Κι αγάπη μου στη ξενιτιά την έγνοια μου την έχει.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Δασκαφούρνη

Δεν είχα τρόπο να γροικώ τη μυρωδιά σου μάνα

Και γέμισα το σπίτι μου γλάστρες με μαντζουράνα

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Νυχτολούλουδο

Βασιλικό κι αγιόκλημα μέντα μυρθιά δυόσμο

Στον ερχομό σου γέμισες αγάπη μου τον κόσμο.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Νυχτολούλουδο

Κάποτε δάφνες και μυρτιές στολίζαν το κρεβάτι,

Μα ’δα που εγεράσαμε, ασπάλαθοι και βάτοι.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Βερενίκη

Αφήνει ο έρωτας πληγές κι ο χρόνος τσι γλυκαίνει,

Μα τσι πληγές π’ αιμορραγούν «ο έρωντας» τσι ’γιαίνει.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Περαστικός

Ξεροκαμπίτη «κρίνε» μου, που φύτρωσες στον άμμο,

Να σε μυρίσω χαίρομαι κι ας γονατίζω χάμω.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Περαστικός

Ωσάν το λαγουδόχορτο που φύτρωσε στο δέτη,

Ερίζωσ’ η αγάπη σου στον εδικό μου μπέτη.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Μαδαρίτης

Ανέ παινάσαι δίχταμε για τ’ άρωμα που βγάνεις

Είναι που ζεις στσι δέτες σου και τσι πετροβυζάνεις.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Ο Μαδαρίτης Αετός

Το δίκταμο στ’ απόκρημνα βουνά τση Κρήτης βγαίνει,

Τ’ αγρίμια που ’χουνε πληγές το τρώνε και τα γιαίνει.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Αγράμπελη

Γύρισες πάλι κι άνθισαν μες στο μπαξέ τα κρίνα,

Κι εδά στο καταχείμωνο θωρώ το Μάη μήνα.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Αροδαμός

Στον διαγωνισμό κατατέθηκαν 27 συμμετοχές. Από τις υπόλοιπες μαντινάδες η επιτροπή έκρινε ότι αξίζουν ιδιαίτερης αναφοράς και οι επόμενες δέκα, οι οποίες τιμητικά δημοσιεύονται στο περιοδικό μας.

Ωσά και εσένα δίχταμε βοτάνι δεν ειν’ άλλο

Κι ας τράβηξα του έρωντα τα πάθη να σε βγάλω.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Ste.xa

Τότες απού ’φτιαξεν ο Θιός, τα βότανα του κόσμου

Από την Κρήτη μυρωδιά, εγροίκανε του δυόσμου.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Jonny cool

Φασκομηλιά κομπόχορτο αρίγανη θυμάρι

Χαράς τονε απού ’πιενε  ’νεκατερό βραστάρι.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Νυχτολούλουδο

Σαν έχεις γρίπη, πες μου το κι εγώ θα σε γιατρέψω,

Στον εγκρεμό θα κρεμαστώ δίχταμο να μαζέψω.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Μαδαρίτης

Χίλια και βάλε Κρήτη μου τα μυροβότανά σου

Με αρχηγό το δίχταμο στ’ αγριοφάραγγά σου.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Ο Μαδαρίτης Αετός

Με μέντα και μ’ αρμπόριζα ήλουσε τα μαλλιά τζης

Κι επόμεινε αξέχαστο σ’ όλους το πέρασμά τζης.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Βρέχος

Λεβάντα εμοσχομύρισε την ώρα που περνούσες,

Άχι και να ’μουνε εγώ αυτός που καρτερούσες.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Βρέχος

Ο «έρωντας» που πότιζε ολόδροσος τα χείλη

Εγίνηκε στα γερατειά δίχταμος-χαμομήλι.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Βερενίκη

Με το χιράμι το φαντό τ’ άλογο θα στολίσω

Και στο αυτί βασιλικό να ’ρθώ να σε ζητήσω.

Κατατέθηκε με το ψευδώνυμο: Ενενηντάρης

Αφιέρωμα στην Κρητική Μαντινάδα

Αφιέρωμα στην Κρητική Μαντινάδα

Μπορεί η μαντινάδα να προέρχεται από το βενετσιάνικο matinada, που είναι το πρωινό ερωτικό τραγούδι, όμως η σημερινή της μορφή στην Κρήτη έχει έννοια που δε συνάδει προς αυτή της βενετσιάνικης λέξης, αφού η μαντινάδα εδώ δε λέγεται μόνο το πρωί ή μόνο με κιθάρα, αλλά όλες τις ώρες της ημέρας και σε όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις και μπορεί να συνοδεύεται, επίσης, με όλα τα άλλα μουσικά όργανα.

Το μεγάλο ενδιαφέρον, όμως, για τις κρητικές μαντινάδες έγκειται στο ότι είναι ένα σύγχρονο παράδειγμα λαϊκής δημιουργίας, το οποίο δεν τραγουδιέται μόνο, αλλά αποτελεί ακόμα και στοιχείο καθημερινής επικοινωνίας και όχι μόνο για ανταλλαγή ερωτικών μηνυμάτων, συχνά με υπονοούμενα και κώδικα.

Η μαντινάδα δεν περιορίζεται βέβαια μόνο στις ερωτικές εκφράσεις και στη γλώσσα της καρδιάς, αλλά είναι συνυφασμένη με όλες τις δραστηριότητες του καθημερινού βίου των Κρητικών. Το ρεπερτόριό της καλύπτει όλο το φάσμα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Οι Κρητικές μαντινάδες είναι γάργαρο νερό και λουλούδι της λαϊκής ψυχής, λαϊκό λεκτικό κέντημα μέσα στο οποίο αντικατοπτρίζεται ολοκάθαρα ο πολιτισμός των δημιουργών της. Αποτελεί δε αντιπροσωπευτικό δείγμα αυτού του λαϊκού πολιτισμού και του στοχασμού που τη δημιούργησε, με δυνατά σημεία της την γνησιότητα της έμπνευσης, την ανεπιτήδευτη έκφραση και την αυθόρμητη διάθεση.

Παλαιότερα αναδεικνύονταν οι καλές μαντινάδες κυρίως στα γλέντια και διαδίδονταν με αυτόν τον τρόπο. Σήμερα κυκλοφορούν ακόμα τόσο στα πάσης φύσεως έντυπα, τις ραδιοφωνικές και τις τηλεοπτικές εκπομπές, αλλά και κατά κόρον στο διαδίκτυο.

Στη λαϊκή της εκδοχή αποτελεί μέσο αυθόρμητης έκφρασης, υπόδειγμα ευρηματικότητας, δροσιάς, έκφρασης λυρισμού, ψυχικής και εκφραστικής ευγένειας, όπως επίσης και κατάθεση συναισθηματικού πλούτου. Παράλληλα, λειτουργεί και σαν μέσο αισθητικής καλλιέργειας του κρητικού λαού, με δομικά υλικά τον στοχασμό και το όνειρο.

Η μαντινάδα η κρητική δε χτίζεται όπως λάχει.

Πέτρα και χώμα και νερό τσης Κρήτης πρέπει νάχει.

Όπως υποστηρίζει ο Κωστής Φραγκούλης

Ειδικότερα, η κρητική μαντινάδα διακρίνεται, ακόμα, για την ιδιάζουσα έκφραση, τη μεστότητα στα εκφραστικά μέσα και αντανακλά τα αισθήματα, τη σκέψη και τη ζωή του κρητικού λαού.

Η θεματολογία της αντλεί από όλους σχεδόν τους τομείς των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, όπως προαναφέρθηκε. Μια αδρή ταξινόμηση μπορεί να τις κατατάξει σε σκωπτικές-σατιρικές-δηκτικές, ερωτικές, θυμοσοφικές-φιλοσοφικές, λαογραφικές, επικαιρικές, χρονογραφικά σχόλια, ιστορικές-πατριωτικές, ευκαιριακές (ευχετήριες, επαινετικές, παραπόνων, μισεμού, επικήδειες κ.α).

«Είναι κέντημα αισθητικής στην ενατένιση της ομορφιάς της ζωής, και φλογερό βέλος στο ερωτικό πύρωμα της καρδιάς. Και όταν κάνει ερωτική σάτιρα, δημιουργεί επιγράμματα γεμάτα από χιούμορ πηγαίο, ολότελα κρητικό, όπου ο έμφυτος ερωτισμός του τόπου σκεπάζεται από μιαν αριστοκρατική αντίληψη της έκφρασης, που δεν τη βρίσκεις σε κανέναν άλλο ελληνικό τόπο. Μερικά απ’ αυτά τα δίστιχα είναι καλύτερα από τα πιο ωραία σατιρικά ερωτικά των αρχαίων (…)

Ήμουνα κράχτης πετεινός κ’ εδά στα γεραθιά μου

Να με τσιμπούν οι γιόρνιθες, δεν το βαστά η καρδιά μου», υποστηρίζει ο Στρατής Μυριβίλης.

Η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό «Αμάλθεια» διοργανώνουν αφιέρωμα στην Κρητική Μαντινάδα την Τετάρτη 23 Νοεμβρίου 2016 στο Επιμελητήριο Λασιθίου στον Άγιο Νικόλαο.

Στην εκδήλωση θα ανακοινωθούν τα βραβεία του διαγωνισμού με θέμα τους Κρητικούς μαντιναδολόγους και τον τόπο καταγωγής τους, που έχει προκηρύξει η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία. Η φιλόλογος Ανθή Ρουμπελάκη θα μιλήσει με θέμα την Κρητική Μαντινάδα, ο φιλόλογος Γιάννης Χρονάκης θα αναφερθεί στη μαντινάδα του Γιάννη Βάρδα και ο υπογράφων θα αναπτύξει το θέμα «Προσεγγίζοντας την Κρητική μαντινάδα και σκιαγραφώντας το πορτραίτο του κρητικού λαϊκού μαντιναδολόγου».

Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν δίνοντας χαρακτηριστικά δείγματα παραδοσιακής μουσικής και μαντινάδων οι μουσικοί Βαγγέλης Βαρδάκης με το βιολί του, Γιάννης Βάρδας με τη λύρα του, στα κρουστά θα είναι ο Μανώλης Κλώντζας, κιθάρα ο Νίκος Μαστοράκης, ασκομαντούρα, θιαμπόλι και λύρα ο Γιάννης Σφακιανός, μαντολίνο ο Μιχάλης Υγειονομάκης και λαούτο οι Μανώλης Βάρδας και Δαμιανός Μαυράκης.

Η εκδήλωση θα αρχίσει 19.00 και η είσοδος θα είναι ελεύθερη.

Ο Πρόεδρος της Ι.Λ.Ε.Ν. Λασιθίου

      Ι. Σταμέλος

Αφιέρωμα στην Κρητική Μαντινάδα

Διαγωνισμός Μαντινάδας

Προκήρυξη Διαγωνισμού Μαντινάδας

από το περιοδικό «Αμάλθεια»

Στο πλαίσιο αφιερώματος της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και του περιοδικού «Αμάλθεια», στην Κρητική Μαντινάδα, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου τον Νοέμβριο του 2016 προκηρύσσουμε διαγωνισμό τετράστιχου ή δύο δίστιχων μαντινάδων με θέμα «Κρητικοί μαντιναδολόγοι» και προσκαλούμε τους ενδιαφερομένους να συμμετάσχουν καταθέτοντας τις εργασίες τους με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Όροι συμμετοχής

1) Τα ποιήματα θα πρέπει να είναι πρωτότυπα, αδημοσίευτα και υποχρεωτικά θα πρέπει να περιέχουν το όνομα του τιμώμενου μαντιναδολόγου και τον τόπο καταγωγής του.

2) Στον όρο «μαντιναδολόγος» περιλαμβάνεται και οποιοσδήποτε μουσικός που έχει γράψει και μελοποιήσει μαντινάδες δικές του, οι οποίες κυκλοφορούν σε δίσκο, ασχέτως αν δεν τις δημοσίευσε σε έντυπη μορφή. Επίσης με τον όρο «δημοσίευση» νοείται η έντυπη μορφή: βιβλίο, άρθρο, εφημερίδα, περιοδικό, διαγωνισμός ποίησης. Από τις δημοσιεύσεις εξαιρείται το διαδίκτυο. Έτσι δεν θα γίνονται αποδεκτά ποιήματα που αναφέρονται σε μαντιναδολόγους που έχουν αναρτήσει μαντινάδες μόνο στο διαδίκτυο.

3) Στον διαγωνισμό μπορεί να συμμετάσχει οποιοσδήποτε -εκτός από τα μέλη της κριτικής επιτροπής- χωρίς περιορισμό ενώ οι εργασίες που θα κατατεθούν δεν επιστρέφονται.

4) Κάθε δημιουργός μπορεί να συμμετάσχει με το πολύ πέντε (5) ποιήματα, όπως ορίστηκαν παραπάνω. Καταληκτική ημερομηνία υποβολής ορίζεται η Παρασκευή 11 Νοεμβρίου 2016.

Οδηγίες αποστολής

Οι συμμετέχοντες θα πρέπει να στείλουν έναν φάκελο στην διεύθυνση:

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΑΜΑΛΘΕΙΑ»
ΕΜΜ ΣΚΥΒΑΛΟΥ 1
72100 ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ – ΚΡΗΤΗ
(Για τον Διαγωνισμό τετράστιχου)

Στον φάκελο αυτό θα πρέπει να περιέχονται:

α) Τα ποιήματα σε τέσσερα δακτυλογραφημένα (ή καθαρογραμμένα) αντίγραφα τα οποία θα υπογράφονται στο τέλος με το ψευδώνυμο του συμμετέχοντος χωρίς καμία άλλη ένδειξη.

β) Ένας μικρότερος φάκελος όπου εξωτερικά θα αναγράφεται το ψευδώνυμο ενώ στο εσωτερικό του τα ακόλουθα στοιχεία:
Ψευδώνυμο, όνομα, επώνυμο, επάγγελμα, διεύθυνση κατοικίας, τηλέφωνο, e-mail (αν υπάρχει).

Βραβεία-Κριτική Επιτροπή

Οι δημιουργοί των δέκα καλύτερων ποιημάτων, κατά την κρίση της επιτροπής, θα τιμηθούν με έπαινο σε ειδική εκδήλωση με θέμα τη μαντινάδα και οι μαντινάδες τους αυτές θα δημοσιευτούν στο περιοδικό «Αμάλθεια», της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου. Θα λάβουν ακόμα και τρία τεύχη του περιοδικού «Αμάλθεια» και δυο τεύχη του περιοδικού που θα τις δημοσιεύσει.

γ) Η κριτική επιτροπή θα αποτελείται από 3 διακεκριμένους φιλολόγους.

Για πρόσθετες πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στο τηλέφωνο 6977192004 ή στο e-mail  stamelosioa@gmail.com

Ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Κώστας Βίρβος

Έγραψε ο Π. Μπουκάλας μεταξύ άλλων για τον Κ. Βίρβο (Καθημερινή 8-8-15):
... Ο Βίρβος έγραψε πάνω από 2.000 τραγούδια, ερωτικά, κοινωνικά, πολιτικά, αδιάφορα για διακρίσεις του είδους λαϊκό/έντεχνο, στιχουργός/ποιητής. Οταν τον τραγουδάμε, όταν ψιθυρίζουμε το «Κουρασμένο βήμα μου», το «Μια στενοχώρια που έχω απόψε», τον «Απόκληρο», το «Λίγα ψίχουλα αγάπης σού γυρεύω», τη «Ζαΐρα», τις «Φάμπρικες της Γερμανίας», το «Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια» και το «Της γερακίνας γιος», σπανίως, σπανιότατα θυμόμαστε τον στιχουργό. Στην καλύτερη περίπτωση θυμόμαστε τον συνθέτη, ιδίως αν είναι ο Τσιτσάνης, και πιστώνουμε σ’ αυτόν και τους στίχους. Αν τραγουδάει ο Καζαντζίδης, του αποδίδουμε συνήθως το τραγούδι στο σύνολό του. Αλλά ένα λαϊκό τραγούδι έτσι δείχνει πόσο άξιο είναι: όταν το λεκτικό και η εικονοποιία του τού δίνουν τη δύναμη ώστε να γίνει με τον χρόνο οιονεί δημοτικό, ένα ανώνυμο κοινό κτήμα. Τέτοια τραγούδια έγραψε πολλά ο Κώστας Βίρβος.
Ο Κώστας Βίρβος μας άφησε προχθές.

Κροκοδείλια

Οι Ρεθυμνιώτες έχουνε τον Σήφη για καμάρι

αυτός είναι που έκανε πασίγνωστο τ' Αμάρι.

Τόσο καλή διαφήμιση δε μπόρεσε να κάνει

ούτ' η υπουργός του Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη.

Μέχρι και πίτσα φτιάξανε για να τον-ε τιμήσουν,

σ' αυτούς τους δύσκολους καιρούς χρήματα να κερδίσουν.

Από την πέννα της Μαρίας

Ο εαυτός μου

Γ. Νταλάρας
(Μουσική & στίχοι Α. Πάνου)

Ο Παλαμάς και τα ευρωψηφοδέλτια

1908 και για άλλη μια φορά η Ελλάδα ταπεινωμένη. Μετά την πτώχευση του Τρικούπη και τη Μελούνα, οι δανειστές ελέγχουν την πολιτική και οικονομική ζωή της χώρας-καλή ώρα. Ίντριγκες, ψέμματα, φόροι και χαράτσια. Και το ψωμί ψωμάκι για το λαό. Όχι όπως σήμερα, αλλά σαφώς χειρότερα, όπως διαβάζουμε στον Τύπο της εποχής. Δεν υπάρχει καμία αισιοδοξία. Αν κάναμε την Ιστορία όπως θα έπρεπε στα σχολεία, ίσως και να θυμόμασταν τίποτα από τότε. Ο Κωστής Παλαμάς γράφει το ποίημα «Γύριζε». Με ποιητική ακρίβεια, μιλάει ευθέως για «την πόρνη Ρωμιοσύνη, τον περίγελο των Ευρωπαίων, τους στέρφους μανταρίνους και το ρωμιό που ξανάσκυψε να γίνει σκλάβος».

Διαβάστε το παρακάτω και βγάλτε μόνοι σας συμπεράσματα. Κρίμα που δεν τα διαβάσαμε στα λεωφορεία, όπως έγινε με τον Καβάφη το 2013, με αφορμή τα 150 χρόνια από τη γέννησή του... 

Γύριζε  Γύριζε, μη σταθείς ποτέ, ρίξε μας πέτρα μαύρη

ο ψεύτης είδωλο είναι εδώ, το προσκυνά η πλεμπάγια

η Αλήθεια τόπο να σταθή για μια στιγμή δε θάβρη.

Αλάργα. Νέκρα της ψυχής της χώρας τα μουράγια.

Η Πολιτεία λωλάθηκε, κι απόπαιδα τα κάνει

το Νου, το Λόγο, την Καρδιά, τον Ψάλτη, τον Προφήτη

κάθε σπαθί κάθε φτερό, κάθε χλωρό στεφάνι

στη λάσπη. Σταύλος ο ναός, μπουντρούμι και το σπίτι.

Από θαμπούς δερβίσηδες και στέρφους μαναταρίνους,

κι από τους χαλκοπράσινους η Πολιτεία πατιέται.

Χαρά στους χασομέρήδες! Χαρά στους Αρλεκίνους!

Σκλάβος ξανάσκυψε ο ρωμιός και δασκαλοκρατιέται.

Δεν έχεις, Όλυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Όσσα

ραγιάδες έχεις, μάνα γη, σκυφτούς για το χαράτσι

κούφιοι και οκνοί καταφρονούν τη θεία τραχιά σου γλώσσα

των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι.

Και δημοκόποι Κλέωνες και λογοκόποι Ζωίλοι

και Μαμμωνάδες βάρβαροι και χαύνοι λεβαντίνοι

λύκοι, κοπάδια, οι πιστικοί και ψωριασμένοι οι σκύλοι

και οι χαροκόποι αδιάντροποι, και πόρνη η Ρωμιοσύνη... 

Κ. Παλαμάς

Αφιερωμένο σε όσους υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη περνάει κρίση και κατεβάζουν ευρωψηφοδέλτια με μπαλαρίνες, ηθοποιούς, τραγουδιστές, ποδοσφαιριστές, γελωτοποιούς, πυροβολημένους και άλλα τερπνά και ωφέλιμα φρούτα προκειμένου να … την βγάλουν από αυτήν.

Παρά τα όσα περάσαμε τα πράγματα δείχνουν ότι πορευόμαστε πραγματικά σε μια σταδιακή ομαλοποίηση. Αργά αλλά σταθερά να ξαναβρίσκουμε την «Ελλάδα που ξέρουμε». Την χώρα της διασκέδασης, της χαλαρότητας, της σοβαροφάνειας, του δήθεν και του φαίνεσθαι. Αργά μαθαίνουν οι Φρύγες που λέγανε και οι αρχαίοι… Αν μάθουν ποτέ…

Ελληνικοί στίχοι στο μετρό του Λονδίνου

Στίχοι από ελληνικά ποιήματα της Σαπφούς, του Καβάφη και του Γκάτσου θα κοσμούν τα βαγόνια του μετρό του Λονδίνου από τις 24 Φεβρουαρίου και για 6 εβδομάδες.

Οι συρμοί θα «στολιστούν» με τους ελληνικούς στίχους και εκατομμύρια επιβάτες θα έχουν τη δυνατότητα να τους διαβάσουν στα αγγλικά.

Η κίνηση είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας ελληνικής πρεσβείας - οργάνωσης Poems on the Underground.

Έτσι, οι στίχοι από την Σαπφώ, τον Καβάφη και τον Γκάτσο αλλά και ξένοι ποιητές που με τα ποιήματά τους υμνούν την Ελλάδα, μεταξύ τους και ο λόρδος Βύρων, θα δώσουν την ευκαρία στους επιβάτες του βρετανικού μετρού να ταξιδέψουν νοερά στη χώρα μας.

Οι αφίσες με ποιήματα παρουσιάστηκαν χθες σε μια μεγαλοπρεπή τελετή στο Keats House στο Χάμστετ του Λονδίνου. Κεντρικός καλεσμένος και τιμώμενος ποιητής ήταν ο Theo Dorgan, ενώ η συμμετοχή του κοινού ήταν θεαματική. Είναι ενδεικτικό, ότι παρά το γεγονός ότι η είσοδος δεν ήταν ελεύθερη, όλα τα εισιτήρια είχαν προπωληθεί.

Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ

Έλα και πες μου για που πας

Ζαμπέτας-Χριστοδούλου-Μοσχολιού-Τζανετής

Ξημερώματα

Ζαμπέτας-Χριστοδούλου-Μοσχολιού

Το όνειρο

Σολωμός, Χατζιδάκις, Δημήτρης Ψαριανός
Από τον "Μεγάλο Ερωτικό", του Χατζιδάκι

Του παγωτατζή το καροτσάκι

Ποίηση: Γιάννης Ρίτσος

Μουσική: Σπήλιος Μεντής

Ερμηνεία: Αφροδίτη Μάνου

Ημέρα της ποίησης (21/3) και ο Καβάφης

Εν Μεγάλη Ελληνική Αποικία, 200 π.Χ.

Ότι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ' ευχήν στην Aποικία

δεν μέν' η ελαχίστη αμφιβολία,

και μ' όλο που οπωσούν τραβούμ' εμπρός,

ίσως, καθώς νομίζουν ουκ ολίγοι, να έφθασε ο καιρός

να φέρουμε Πολιτικό Aναμορφωτή.

Ομως το πρόσκομμα κ' η δυσκολία

είναι που κάμνουνε μια ιστορία

μεγάλη κάθε πράγμα οι Aναμορφωταί

αυτοί. (Ευτύχημα θα ήταν αν ποτέ

δεν τους χρειάζονταν κανείς.) Για κάθε τι,

για το παραμικρό ρωτούνε κ' εξετάζουν,

κ' ευθύς στον νου τους ριζικές μεταρρυθμίσεις βάζουν,

με την απαίτησι να εκτελεσθούν άνευ αναβολής.

Εχουνε και μια κλίσι στες θυσίες.

Παραιτηθείτε από την κτήσιν σας εκείνη·

η κατοχή σας είν' επισφαλής:

η τέτοιες κτήσεις ακριβώς βλάπτουν τες Aποικίες.

Παραιτηθείτε από την πρόσοδον αυτή,

κι από την άλληνα την συναφή,

κι από την τρίτη τούτην: ως συνέπεια φυσική·

είναι μεν ουσιώδεις, αλλά τί να γίνει;

σας δημιουργούν μια επιβλαβή ευθύνη.

Κι όσο στον έλεγχό τους προχωρούνε,

βρίσκουν και βρίσκουν περιττά, και να παυθούν ζητούνε·

πράγματα που όμως δύσκολα τα καταργεί κανείς.

Κι όταν, με το καλό, τελειώσουνε την εργασία,

κι ορίσαντες και περικόψαντες το παν λεπτομερώς,

απέλθουν, παίρνοντας και την δικαία μισθοδοσία,

να δούμε τι απομένει πια, μετά

τόση δεινότητα χειρουργική.

Ισως δεν έφθασεν ακόμη ο καιρός.

Να μη βιαζόμεθα· είν' επικίνδυνον πράγμα η βία.

Τα πρόωρα μέτρα φέρνουν μεταμέλεια.

Εχει άτοπα πολλά, βεβαίως και δυστυχώς, η Aποικία.

Ομως υπάρχει τι το ανθρώπινον χωρίς ατέλεια;

Και τέλος πάντων, να, τραβούμ' εμπρός.

Κ.Π. Καβάφης

Εμπειρίκος καταγγέλλων

H Μικέλα Χαρτουλάρη στο Βιβλιοδρόμιο των ΝΕΩΝ 8-9/12/12 μας θυμίζει την κρυμμένη ιστορία της Ζεμφύρας του Εμπειρίκου από την οποία η ακόλουθη καταγγελία κατά όλων εκείνων που κρύβουν την παθητική στάση τους στα πράγματα πίσω από ένα μποέμικο στυλ.

«Τους κυνικούς, τους πτωχοπρόδρομους, τους παρακοιμώμενους της κάθε ανθρώπινης ανεπαρκείας, τους υπερμάχους της κάθε ηττοπαθείας, τους ευνουχισμένους χριστιανούς και νεοχριστιανούς, τους ποικιλώνυμους μικροαπατεώνας, τους κιβδηλοποιούς του έρωτα και των αρμάτων, τους πάσης φύσεως προαγωγούς των γυναικών, της τέχνης και της πολιτικής, τους δήθεν μεσσιανικούς ψευδοπροφήτας, τους εμπαθείς ψευδοεπαναστάτας, τους αργόσχολους αισθητικούς, τους αιωνίους κριτάς και επικριτάς, τους ψευδοκαλλιτέχνας, τους ψευδοφιλοσόφους, ηθικολόγους και ανηθικολόγους, τους πάσης φύσεως βρωμερούς και σκατολόγους, με μιαν λέξιν την φαντασμένην, μοχθηράν και παθητικήν αυτήν κόπρον της υλικής και πνευματικής ζωής, που αποτελεί μόνον έν επί πλέον λίπασμα των χωμάτων από όπου αναπηδά, αργά και πού, μια πραγματική ιδιοφυΐα».

39 χρόνια πίσω

Μίκη Θεοδωράκη-Μάνου Ελευθερίου

Από τα "Τραγούδια του Αγώνα"

Άλλος για τη βάρκα μας!

Τι μούρη πρώτη είν’ αυτή,

τι σώμα ντελικάτο

λένε πως ήταν αρχηγός

είχε καπετανάτο.

Γιατί να κάνουνε ουρά,

γιατί παρακαλάνε;

μήπως ζητούν αυτόγραφα

ή γι’ άλλο του κολλάνε;

Καλά το καταλάβατε,

φτιάχνουν τους καταλόγους

απ’ τα πανεπιστήμια

που του ζητάνε λόγους.

Προφητικός ο "Καφεπώλης" του 1892

Τα γερόντια

Ποίηση: Νίκος Γκάτσος

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος

Ερμηνεία: Ν. Μαραγκόπουλος

(Πρώτη εκτέλεση στοδίσκο "Κατά Μάρκον")