Το νέο βιβλίο του Γιάννη Σταμέλου, στον αέρα, audio (ΦΩΝΗΕΝ-Θ.ΚΟΡΟΜΠΥΛΙΑ)

Από αυτούς που διαβάζουν, άλλοι διαβάζουν εφημερίδες, άλλοι λογοτεχνία, ποίηση, αστρονομία, ζωολογία, φυτολογία, Ιστορία, εφευρέσεις. Άλλοι πάλι ασχολούνται με την τηλεόραση ή με το διαδίκτυο.

«Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής»

Το νέο βιβλίο του Γιάννη Σταμέλου

Οι άνθρωποι έχουν διάφορα χόμπι. Μαζεύουν γραμματόσημα, νομίσματα, ασχολούνται με τη χειροτεχνία, τις κατασκευές, τον αθλητισμό, το διάβασμα και άλλα.

Και, ασφαλώς, δεν είναι λογικό οι μεν να κατηγορούν τους δε. Οι φυσιολογικοί άνθρωποι συμβιβάζονται με την ιδέα πως αυτό που ενδιαφέρει τους ίδιους δεν είναι υποχρεωτικό να ενδιαφέρει και όλους τους υπόλοιπους.

Το ερώτημα, βέβαια, είναι: Υπάρχουν πράγματα που θα πρέπει να ενδιαφέρουν όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως; Η ελευθερία, η αγάπη, ο έρωτας, η Τέχνη, η δημοκρατία, η δικαιοσύνη, η ανθρωπιά, η καλυτέρευση των συνθηκών διαβίωσης, η αειφορία, η προστασία του περιβάλλοντος, είναι έννοιες που ενδιαφέρουν –θα πρέπει, τουλάχιστον, να ενδιαφέρουν– όλους τους ανθρώπους. Και σε φιλοσοφικό επίπεδο, επίσης, η προσπάθεια να απαντηθούν ερωτήματα όπως το από πού ήρθαμε, ποιος είναι ο προορισμός μας, τι είναι καλό και τι κακό.

Στα πολύ παλιά χρόνια, οι άνθρωποι έλυναν τις διαφορές τους με τη βία. Όταν όμως ο πολιτισμός κέρδισε έδαφος απευθύνθηκαν σε έναν διαιτητή, τον αρχηγό ή τον γεροντότερο της φυλής. Κατόπιν φτιάχτηκαν νόμοι και δικαστήρια. Σήμερα με την πολυπλοκότητα των κοινωνιών η Δικαιοσύνη προκειμένου να ασκήσει σωστά το έργο της αναζητά στηρίγματα και στην Επιστήμη.

Στα Μαθηματικά η Δικαιοσύνη βρίσκει έναν αποτελεσματικό βοηθό και μια έξωθεν καλή μαρτυρία, υποστηρίζει ο Γιάννης Σταμέλος στο νέο του βιβλίο που έχει τίτλο «Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής».

Στη νουβέλα, η αφορμή δίνεται από ένα περιστατικό ενδοσχολικής βίας. Και το μυστήριο περιπλέκεται από μια σειρά ανώνυμων επιστολών που λαμβάνει η ηρωίδα.

Η ηρωίδα προσπαθώντας να ανακαλύψει τον αποστολέα και το σκοπό του, εμπλέκεται σε μια σειρά προβλημάτων με επίκεντρο το δίκαιο και την απόδοση δικαιοσύνης.

Δευτερογενώς και σε ένα παράλληλο επίπεδο θίγονται προβλήματα εφηβείας, η μέθοδος του «τρίτου γονιού», τα προβλήματα που προκύπτουν από το πολυπολιτισμικό σχολείο, η ενδοσχολική βία, τα Μαθηματικά στη ζωή και τον πολιτισμό κ.α.

Ο Γιάννης Σταμέλος είναι μαθηματικός και διδάσκει στα σχολεία του Αγίου Νικολάου. Το βιβλίο κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 2017. Αποτελείται από 158 σελίδες, είναι το 14^ο του συγγραφέα και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οσελότος.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΦΩΝΗΕΝ-Θ. ΚΟΡΟΜΠΥΛΙΑ

Ένα νέο βιβλίο του Γιάννη Σταμέλου: «Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής» (Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ 30-9-17)

Δε σταματά να γράφει και να εκδίδει βιβλία ο Πρόεδρος της Ιστορικής – Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και υπεύθυνος έκδοσης του περιοδικού «Αμάλθεια», Μαθηματικός Γιάννης Σταμέλος. Την επόμενη εβδομάδα θα έχει στα χέρια του, τυπωμένο, το 14ο βιβλίο του, με τίτλο «Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής».Το ερέθισμα και η αφορμή για το ξεδίπλωμα της πλοκής του βιβλίου δίνει ένα περιστατικό ενδοσχολικής βίας,  σε βάρος μιας μαθήτριας με ασιατικά χαρακτηριστικά, το οποίο φαίνεται ότι ο διευθυντής του σχολείου δεν το χειρίζεται σωστά, επειδή στην υπόθεση εμπλέκονται μαθητές – τέκνα «επωνύμων» γονέων στην περιοχή. Οι μαθητές του σχολείου αντιλαμβάνονται ότι με το χειρισμό αυτό δεν αποδίδεται δικαιοσύνη και εξοργίζονται. Αυτό οδηγεί σε αναστάτωση τη μαθητική κοινότητα και καταλήψεις. Η έφηβη μαθήτρια – ηρωίδα του βιβλίου επιστρέφει στο σπίτι της και βγάζει θυμό… Δεν εμπλέκεται άμεσα στο περιστατικό «μπούλινγκ» αλλά ως έφηβη εξωτερικεύει την αίσθηση της αδικίας που νιώθει, με θυμό έναντι των γονέων της.Όπως επισημαίνει ο Γιάννης Σταμέλος, «τα σχολεία μας πλέον είναι πολυπολιτισμικά. Μια από τις αιτίες ενδοσχολικής βίας που παρουσιάζεται τα τελευταία χρόνια είναι και η μορφή αυτή, η σύσταση δηλαδή, των μαθητών με διαφορετικά χαρακτηριστικά ή πολιτισμικές καταβολές. Το βιβλίο παίρνει για αφορμή ένα φαινόμενο ενδοσχολικής βίας σε βάρος μιας μαθήτριας με ασιατικά χαρακτηριστικά, το οποίο αντιμετωπίζεται άδικα από τον διευθυντή του σχολείου. Η ηρωίδα είναι έφηβη. Έχει στη συμπεριφορά της όλα τα χαρακτηριστικά του ψυχισμού που συνήθως δημιουργεί η εφηβεία. Οι γονείς της θέλουν να της μιλήσουν για τη Δικαιοσύνη, αλλά ξέρουν ότι θα αντιδράσει σε κάθε προσπάθεια τους να ανοίξουν κάποιον σχετικό διάλογο και δεν θα τον δεχτεί αντιδρώντας στο ”δασκαλίκι”. Εφευρίσκουν έτσι τη μέθοδο του “τρίτου γονιού”. Καταφεύγουν δηλαδή στην αποστολή ανώνυμων επιστολών»…

Έτσι εξελίσσεται η πλοκή του βιβλίου, των 150 περίπου σελίδων, με την ηρωίδα να προσπαθεί να διερμηνεύσει το περιεχόμενο κάθε φορά της επιστολής που λαμβάνει, προσπαθώντας παράλληλα να ανακαλύψει τον αποστολέα και το σκοπό του. Έτσι χωρίς να το συνειδητοποιεί, ανοίγει διάλογο με τους γονείς της για το θέμα. Όχι μόνο μέσα από τις επιστολές αλλά και δια ζώσης, σχολιάζοντας μαζί τους τις επιστολές. Αποκαθίσταται με τον τρόπο αυτό μια ουσιαστική επικοινωνία παιδιού και γονέων, που ήταν και η πρωταρχική επιδίωξη των γονέων.

Όπως εξηγεί ο συγγραφέας, «το πράγμα περιπλέκεται ακόμα περισσότερο γιατί την ίδια περίοδο στο σχολείο ο μαθηματικός συζητά σε ένα κύκλο ελεύθερων μαθημάτων που διοργανώνει θέματα δικαιοσύνης και Μαθηματικών».

Μέσα στο βιβλίο θίγονται μια σειρά από θέματα και ζητήματα που αφορούν το σημερινό σχολείο και τους μαθητές της εποχής μας. Αυτά είναι: Η  αργκό των μαθητών, πώς δημιουργείται και γιατί; Tι συμβαίνει όταν προκαλείται το περί δικαίου αίσθημα των ανθρώπων. Κάνει αναφορά στην ανάγκη δημιουργίας κανόνων δικαίου. Επεξηγεί ότι δεν διαιρούνται όλα τα πράγματα των ανθρώπων και οι πράξεις σε δύο μεγάλες κατηγορίες: δίκαιες και άδικες. Και διερμηνεύεται το γεγονός ότι σε πάρα πολλές περιπτώσεις μιλάμε μεταφορικά για αδικίες εκφράζοντας τις προσωπικές μας επιθυμίες. Για παράδειγμα: «Ο Μάρκος ακούει μόνο ροκ μουσική».

«Συχνά μιλούμε επίσης για “άδικο”, περιγράφοντας κάτι που δεν μας αρέσει. “Δεν αρρωσταίνω ποτέ όταν έχουμε σχολείο”. Θίγεται το θέμα της “αμεροληψίας” και τα μαθηματικά της πίτας [το τυχαίο ως πράξη αμερόληπτης δηλαδή δίκαιης συμπεριφοράς]. Η μεροληψία και η απάτη. Το σύμβολο της δικαιοσύνης και η σημασία του. Το ποια είναι η αίσθηση που μας δημιουργείται από την καθημερινή πραγματικότητα σχετικά με την εφαρμογή της δικαιοσύνης στην κοινωνία. Τι κοινό υπάρχει μεταξύ της δικαιοσύνης, του έρωτα και του πλούτου ως μυθικές προσωπικότητες. Ποιος είναι ο λόγος. Τι είναι τα παιχνίδια μηδενικού αθροίσματος και γιατί είναι δίκαια. Ποια πραγματικά είναι η έννοια του δικαίου στη διεθνή πολιτική και πώς μπορούμε γνωρίζοντας να σχεδιάσουμε άδικες στρατηγικές στη διεθνή πολιτική. Τι είναι τα παγκόσμια δικαιώματα του ανθρώπου και πώς η ανθρωπότητα προχώρησε στη σύνταξη ενός σχετικού χάρτη δικαιωμάτων. Πώς η ανάγκη για περισσότερη δικαιοσύνη στις ανθρώπινες κοινότητες δημιούργησε τα μαθηματικά των κλασμάτων και των δεκαδικών. Πώς σχετίζονται οι έννοιες των αρνητικών αριθμών με τις πράξεις δικαιοσύνης. Πώς η ισότητα επιβάλει δικαιοσύνη και πώς αυτή επιβάλει άδικες πράξεις. Τι είναι η αναλογικότητα και γιατί είναι δίκαιη πράξη. Γιατί η ισότητα που αποκλείει τις επιλογές δεν είναι δίκαιη πράξη. Τι σημαίνει άριστη λύση και τι βέλτιστη. Πώς επιβάλλεται το δίκαιο στις δυο περιπτώσεις. Πώς αξιοποιείται στη λύση πραγματικών προβλημάτων. Όπως είναι η επιλογή χώρου για αεροδρόμιο, γέφυρα, σκουπιδότοπου, στον αναδασμό κ.α. Πώς ένας υποθετικός αριθμός, ο μέσος όρος, μας οδηγεί σε πολλές περιπτώσεις σε δίκαιες επιλογές.

Η ζωή επιβραβεύει τον κόπο και τον μόχθο. Αποδίδει δικαιοσύνη όταν κάποιοι ευνοούνται από το φυσικό τους ταλέντο σε σχέση με κάποιους που αποδεδειγμένα προσφέρουν πολύ σημαντικό έργο στην κοινωνία και τον πολιτισμό; [π.χ. ένας ποδοσφαιριστής ή ένας δεξιοτέχνης ενός μουσικού οργάνου σε σχέση με έναν γιατρό ή μια δασκάλα]» τονίζει ο κ. Σταμέλος και καταλήγει ότι στο ερώτημα, για το βιβλίο, αν θα ανακαλύψει η ηρωίδα τον αποστολέα και το σκοπό του και αν τελικά θα της αποκαλύψουν από μόνοι τους οι γονείς της ότι εκείνοι της έστελναν τις επιστολές, δεν είναι η ουσία. Είναι εύρημα, που φέρει όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα. Λειτουργεί και για την πλοκή του βιβλίου αλλά και για την αποκατάσταση της επικοινωνίας των γονέων με το παιδί τους στη δύσκολη περίοδο της εφηβείας.

Εν τέλει, τα Μαθηματικά προσφέρουν την άριστη «λύση», προσφέροντας στους ανθρώπους το μέσον για να ανακαλύψουν την βέλτιστη επιλογή, λύση, απάντηση, στα προβλήματα, τις περισσότερες φορές (αν όχι πάντα) και την πιο δίκαιη, πιστεύει ο συγγραφέας.

Το βιβλίο απευθύνεται στους έφηβους, στους μαθητές των δύο τελευταίων τάξεων του Δημοτικού και στους μαθητές του Γυμνασίου μέχρι και των πρώτων τάξεων του Λυκείου. Απευθύνεται σε ένα βαθμό και σε γονείς.

Είναι ένα βιβλίο – συμβολή στην ελληνική «Μαθηματική Λογοτεχνία», η οποία είναι πολύ φτωχή στην Ελλάδα, υποστηρίζει ο κ. Σταμέλος.

ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΝΑΤΟΛΗ

Βιβλίο

Τα Μαθηματικά στη Δικαιοσύνη και οι επιστολές της Αρετής

Οι άνθρωποι έχουν διάφορα χόμπι. Μαζεύουν γραμματόσημα, νομίσματα, ασχολούνται με τη χειροτεχνία, τις κατασκευές, τον αθλητισμό, το διάβασμα και άλλα.

Από αυτούς που διαβάζουν, άλλοι διαβάζουν εφημερίδες, άλλοι λογοτεχνία, ποίηση, αστρονομία, ζωολογία, φυτολογία, Ιστορία, εφευρέσεις. Άλλοι πάλι ασχολούνται με την τηλεόραση ή με το διαδίκτυο.

Και, ασφαλώς, δεν είναι λογικό οι μεν να κατηγορούν τους δε. Οι φυσιολογικοί άνθρωποι συμβιβάζονται με την ιδέα πως αυτό που ενδιαφέρει τους ίδιους δεν είναι υποχρεωτικό να ενδιαφέρει και όλους τους υπόλοιπους.

Το ερώτημα, βέβαια, είναι: Υπάρχουν πράγματα που θα πρέπει να ενδιαφέρουν όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως; Η ελευθερία, η αγάπη, ο έρωτας, η Τέχνη, η δημοκρατία, η δικαιοσύνη, η ανθρωπιά, η καλυτέρευση των συνθηκών διαβίωσης, η αειφορία, η προστασία του περιβάλλοντος, είναι έννοιες που ενδιαφέρουν –θα πρέπει, τουλάχιστον, να ενδιαφέρουν– όλους τους ανθρώπους. Και σε φιλοσοφικό επίπεδο, επίσης, η προσπάθεια να απαντηθούν ερωτήματα όπως το από πού ήρθαμε, ποιος είναι ο προορισμός μας, τι είναι καλό και τι κακό.

Στα πολύ παλιά χρόνια, οι άνθρωποι έλυναν τις διαφορές τους με τη βία. Όταν όμως ο πολιτισμός κέρδισε έδαφος απευθύνθηκαν σε έναν διαιτητή, τον αρχηγό ή τον γεροντότερο της φυλής. Κατόπιν φτιάχτηκαν νόμοι και δικαστήρια. Σήμερα με την πολυπλοκότητα των κοινωνιών η Δικαιοσύνη προκειμένου να ασκήσει σωστά το έργο της αναζητά στηρίγματα και στην Επιστήμη.

Στα Μαθηματικά η Δικαιοσύνη βρίσκει έναν αποτελεσματικό βοηθό και μια έξωθεν καλή μαρτυρία.

Μαθημύθεια

Η Μαθημύθεια είναι η μυθική χώρα των Μαθηματικών. Για να διαβεί κανείς τα σύνορά της και να εισέλθει στο εσωτερικό θα πρέπει να είναι μυημένος. Να γνωρίζει τους μυστικούς κώδικες και τις λέξεις κλειδιά που απαιτούνται γι’ αυτό.

Η επικράτειά της αποτελείται από πολλά βασίλεια. Της Αριθμητικής είναι ένα, της Άλγεβρας ένα άλλο, της Γεωμετρίας ένα τρίτο και άλλα πολλά.

Εκτός από τα βασίλεια θα βρει κανείς εδώ και περίεργους χώρους, όπως λαβυρίνθους, παραδοξουπόλεις, το παλάτι του βασιλιά Σιρχάμ, μαθημάγους και πολλούς αγνώστους.

Η περιήγηση θα έχει πολλά προβλήματα αλλά τεράστιο ενδιαφέρον.

Το βιβλίο είναι το δέκατο τρίτο του συγγραφέα και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οσελότος.

Μαθημύθεια

Στην εκπομπή του Θάνου Κορομπύλια

Παρουσίαση του βιβλίου

"Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ"

Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ

     

      Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Οσελότος  το νέο βιβλίο του Γιάννη Σταμέλου "Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ".

Το βιβλίο «Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ»», είναι ένα θεατρικό έργο σε επτά πράξεις, το οποίο ασχολείται με τις μορφές πέντε ιστορικών προσωπικοτήτων από το χώρο των μαθηματικών. Οι τέσσερεις είχαν άδικο θάνατο, ενώ ο πέμπτος, ο Γαλιλαίος, είχε τη γνωστή δίκη, στην οποία αναγκάστηκε να αποκηρύξει τις απόψεις του για να γλιτώσει την πυρά της Ιεράς Εξέτασης.

Ο Ίππασος ο Μεταπόντιος, η Υπατία, ο Τζορντάνο Μπρούνο, ο Γαλιλαίος και ο Άλαν Τιούρινγκ περνάνε από τη σκηνή για να αναπτύξουν τη δική του ο καθένας ιστορία, σε μια υποθετική συνάντηση, που διαδραματίζεται, ποιητική αδεία, στον άλλο κόσμο.

Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ

Το βιβλίο «Υποθέσεις από το μαύρο ντοσιέ»», είναι ένα θεατρικό έργο σε επτά πράξεις, το οποίο ασχολείται με τις μορφές πέντε ιστορικών προσωπικοτήτων από το χώρο των μαθηματικών. Οι τέσσερεις είχαν άδικο θάνατο, ενώ ο πέμπτος, ο Γαλιλαίος, είχε τη γνωστή δίκη, στην οποία αναγκάστηκε να αποκηρύξει τις απόψεις του για να γλιτώσει την πυρά της Ιεράς Εξέτασης.

Ο Ίππασος ο Μεταπόντιος, η Υπατία, ο Τζορντάνο Μπρούνο, ο Γαλιλαίος και ο Άλαν Τιούρινγκ περνάνε από τη σκηνή για να αναπτύξουν τη δική του ο καθένας ιστορία, σε μια υποθετική συνάντηση, που διαδραματίζεται, ποιητική αδεία, στον άλλο κόσμο.

Αριθμοχώρα

Αποσπάσματα από την εκδήλωση της Τετάρτης 11 Νοεμβρίου 2015

στην Πινακοθήκη Δήμου Αγίου Νικολάου

Τα Μαθηματικά στην Τέχνη

Τα Μαθηματικά στην Τέχνη

Με αφορμή την έκθεση του Ιωάννη Παλαμά

Μια γρήγορη ματιά γύρω μας φτάνει για να αντιληφθούμε ότι τα μαθηματικά υπάρχουν ακόμα και στις πιο απλές συναλλαγές και δραστηριότητες: στη διοίκηση, στο εμπόριο και την οικονομία, στην τεχνολογία, στην Τέχνη, στη στρατηγική, στην ιατρική, στην πληροφορική, στις επικοινωνίες και ο κατάλογος δεν έχει τέλος.

Όμως δεν είναι μόνο οι προφανείς πρακτικές εφαρμογές που κάνουν τα Μαθηματικά βασικό μοχλό στην ανελικτική πορεία της ανθρωπότητας. Αποτελούν τη βάση για την κατανόηση και πολλών άλλων επιστημών. Ακόμα, δεν θα πρέπει να αγνοήσουμε ότι αποτελούν βασικό στοιχείο της πνευματικής καλλιέργειας του ανθρώπου. Γιατί οξύνουν τις πνευματικές λειτουργίες, εξασκούν στην ακρίβεια, τη σαφήνεια, την πληρότητα, τη λιτότητα των εκφραστικών μας μέσων. Γιατί διευκολύνουν στην καλή οργάνωση της σκέψης. Γιατί προκαλούν τη φαντασία και καλλιεργούν την αίσθηση της αρμονίας και του ωραίου. Γιατί προσφέρουν πνευματική απόλαυση. Σήμερα θεωρούνται πολιτιστικό στοιχείο της ανθρωπότητας.

Όσον αφορά τη σχέση των Μαθηματικών με την Τέχνη ή την Επιστήμη γενικότερα, ίσως μια βιαστική ματιά να διέκρινε αγεφύρωτο χάσμα. Τα Μαθηματικά χαρακτηρίζονται από την αντικειμενικότητα και απευθύνονται στη λογική, ενώ η Τέχνη από το στοιχείο της υποκειμενικότητας και απευθύνεται κυρίως στο θυμικό.

Είναι πράγματι έτσι όμως; Αντί να καταθέσουμε την προσωπική μας άποψη, ας καταφύγουμε στην απάντηση που έχει δώσει ο Αϊνστάιν στο σχετικό ερώτημα. Λέει λοιπόν: «Εκεί που  ο κόσμος παύει να είναι  η σκηνή για τις προσωπικές ελπίδες και επιθυμίες, εκεί που εμείς, σαν ελεύθερα όντα, τον παρατηρούμε µε απορία, αναρωτιόμαστε για αυτόν και μελετάμε, εκεί είναι η είσοδος στο βασίλειο της Τέχνης και της Επιστήμης.

Εάν μεταφράσουμε αυτό που νιώσαμε και παρατηρήσαμε µε τη γλώσσα της λογικής, τότε κάνουμε επιστήμη, αν το δείξουμε µε μορφές των οποίων οι σχέσεις δεν είναι προσιτές στην  ενσυνείδητη  σκέψη  αλλά  αναγνωρίζονται  µε  τη  διαίσθηση  ως  μεστές  νοήματος τότε  κάνουμε  Τέχνη.  Το  κοινό  στοιχείο  για  την  Τέχνη  και  την  Επιστήμη  είναι  η αφοσίωση σε κάτι που υπερβαίνει το προσωπικό, που κείται πέρα από την περιοχή της αυθαιρεσίας».

Μια καλή μέθοδος για να εξετάσουμε το θέμα μας είναι να προσπαθήσουμε να κάνουμε μια συγκριτική αναδρομή στην ιστορική εξέλιξη Τέχνης και Μαθηματικών όπου διαθέτουμε ιστορικά στοιχεία.

Τα Μαθηματικά και η Τέχνη όπως εύστοχα παρατηρεί η Χριστίνα Φίλη φαίνονται σαν οι δυο ράγες του ίδιου τραίνου με το οποίο κινείται και γράφει την ιστορία του το ανθρώπινο πνεύμα και δεν είναι τυχαίο που όταν ασχολούμαστε με τη μελέτη ενός αρχαίου πολιτισμού το πρώτο που διερευνούμε είναι κατά πόσο ανέπτυξε τις τέχνες και τα γράμματα.

Η γεωμετρική περίοδο της αρχαίας ελληνικής τέχνης, η κλασσική αρχαιότητα με τα έργα του Φειδία, ο Πυθαγόρας και οι αρμονικές του αναλογίες στη μουσική, η Χρυσή Τομή και η ακολουθία του Fibonacci, τα αραβουργήματα, η προοπτική στους πίνακες του Ραφαήλ και του Λεονάρντο, τα έργα των Αλμπέρτι και Ντίρερ, το μπαρόκ και το ροκοκό, το έργο του Πικάσο, του Νταλί, των Μάλεβιτς, Καντίσκι και Μοντριάν, η αντίληψη της Τέχνης από τη σχολή Μπαουχάουζ, το έργο των Βαζαρέλι και Έσερ, τα φράκταλς είναι μερικά σημεία ορόσημα που επιβεβαιώνουν τους στενούς δεσμούς μαθηματικών και Τέχνης.

Στον διάλογο Κρατύλο ο Πλάτων λέει ότι το ον άνθρωπος ονομάζεται  έτσι διότι σημαίνει «αναθρώ α ώποπα» δηλαδή αναστοχάζομαι σε αυτά που είδα. Και ο άνθρωπος αναστοχάζεται με το Μαθηματικό Λόγο και την Τέχνη. Η Τέχνη λοιπόν είναι ένα από τα δύο βασικά γνωρίσματα που τον διακρίνουν. Δεν είναι ένα εργαλείο γνώσης της αλήθειας, αλλά πολλές φορές πλησιάζει υπερβατικά την αλήθεια και γιαυτό έχει τη δική της γοητεία.

Σίγουρα είναι ένα μέσο στοχασμού και ένα ισχυρό βοήθημα στο ταξίδι από το αισθητό στο νοητό, ένα ταξίδι που όμως γίνεται κυρίως με τα Μαθηματικά.

Βάση των Μαθηματικών τα σχήματα και οι αριθμοί. Σήμερα με τους μονοψήφιους, όπως τους ξέρουμε, μπορούμε να γράφουμε άλλους, ακόμα και αν δεν μπορούμε να τους περιγράψουμε με λόγια. Μπορούμε να κάνουμε σχετικά εύκολα υπολογισμούς με τη μορφή που έχουν οι αριθμοί, πράγμα καθόλου εύκολο πριν. Δηλαδή δεν τους χρησιμοποιούμε μόνο για να αναπαραστήσουμε μεγέθη, αλλά για να ορίσουμε νέες αριθμητικές οντότητες και σχέσεις, στην πιο απλή μορφή με τις τέσσερεις πράξεις.

Πάρα πολλές οι χρήσεις των αριθμών μέχρι σήμερα. Ο μαθηματικός Ιωάννης Παλαμάς μας προτείνει με το εικαστικό του έργο και άλλη μια: τους αριθμούς ως δομικά στοιχεία των εικαστικών του προτάσεων.

Το έργο του εκπέμπει αισιοδοξία τόσο στις ονειρικές μορφές και τα σχήματα, όσο και στα χρώματα που επιλέγει για να εκφραστεί. Άποψή μας είναι ότι η ποιότητα του έργου του δεν οφείλεται μόνο στα δομικά στοιχεία, τις εικόνες των αριθμών, που αξιοποιεί. Αυτό ίσως να αποτελεί μια πρόκληση στη φαντασία του ως δημιουργού και σίγουρα μια αφορμή για να ταξιδέψει στην αριθμοχώρα του ο παρατηρητής των έργων του. Είναι κυρίως η εκφραστικότητά του που κάνει το έργο του σπουδαίο. Τους αριθμούς ο Παλαμάς χρησιμοποιεί για να ορίσει μια νέα πράξη, πέρα από τις γνωστές: την επικοινωνία με το κοινό του. Την αφορμή για να το απογειώσει σε ένα ταξείδι στο όνειρο. Στην Αριθμοχώρα των θαυμάτων του.

Ο Ιωάννης Παλαμάς γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, όπου τελείωσε Δημοτικό και εξατάξιο Γυμνάσιο. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και ολοκλήρωσε στο Τμήμα Πλαστικών Τεχνών του Πανεπιστημίου Paris VIII το μεταπτυχιακό στο Τμήμα Τέχνης και Τεχνολογίας, με εξειδίκευση στην Ολογραφική Εικόνα.

Τα έργα του (εικαστικά, βίντεο, video art, ταινίες μικρού μήκους, ολογραφήματα) έχει εκθέσει κατά καιρούς σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις. Έχει επίσης συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ, σεμινάρια και συνέδρια.

Σήμερα διδάσκει στην δημόσια Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και ζει στη Σητεία.

Την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου, στις 20.00, στην Πινακοθήκη του Δήμου Αγίου Νικολάου θα γίνουν τα εγκαίνια της έκθεσης έργων του Ι. Παλαμά με τίτλο «Αριθμοχώρα». Στο ίδιο πλαίσιο οι μουσικοί-καθηγητές Μανώλης Κλώντζας, Θωμάς Οικονόμου και Δώρα Μάστακα θα ερμηνεύσουν έργα Σοστακόβιτς, Λένον και Γκέρσουιν. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη.

 Ι. Σταμέλος

"Αριθμοχώρα" - Έκθεση ζωγραφικής

Δικαιοσύνη και Μαθηματικά

Παρασκευή 13 Ιουνίου 2014 Ιεράπετρα

Δικαιοσύνη και Μαθηματικά

Οι μάχες στα Βατερλώ κερδίζονται στα γήπεδα του Ίτον

(Με αφορμή τη βράβευση των μαθητών που διακρίθηκαν στους διαγωνισμούς της Μαθηματικής Εταιρείας 2013-2014 στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου)

Ο κόσμος θα ήταν ασφαλώς καλύτερος αν υπήρχε δικαιότερη κατανομή αγαθών, ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, ελευθερία. Αν δεν υπήρχαν καταχρήσεις, απληστία, εγκλήματα και αρρώστιες. Ο κόσμος αυτός ο ιδανικός, όμως, δεν υπάρχει. «Τ’ αγαθά κόποις κτώνται», διαπίστωσαν πολλούς αιώνες πριν οι σοφοί μας πρόγονοι. Τα καλά κατακτώνται και δεν παραχωρούνται.

Από τότε που ο Γαλιλαίος διατύπωσε την περίφημη ρήση του «μετρήστε ότι είναι μετρήσιμο και ότι δεν είναι κάντε το μετρήσιμο και μετρήστε το» έχουμε βαλθεί να εφευρίσκουμε εξισώσεις. Ο τέλειος γάμος έχει την εξίσωσή του, η ευτυχία τη δική της.

Το ότι το μαθηματικό λεξιλόγιο αποτελεί πολιτιστικό αγαθό και μέρος της παγκόσμιας κουλτούρας δεν είναι καινούργια ανακάλυψη. Εκτός από την άλγεβρα η ευτυχία προσεγγίζεται και με γεωμετρικούς όρους. Κατά έναν ορισμό, λοιπόν, η ευτυχία ορίζεται ως η απόσταση μεταξύ επιθυμητού και εφικτού. Όσο μικραίνει αυτή τόσο πιο ευτυχισμένοι νοιώθουμε. Οι θεωρίες «μεγίστου-ελαχίστου» που ασυνείδητα εφαρμόζονται από τις ανατολικές φιλοσοφίες προτείνουν για τη μεγιστοποίηση της ευτυχίας την  ελαχιστοποίηση των επιθυμιών. Η δυτική φιλοσοφία, όμως, που έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα, κοιτάζει προς την αντίθετη κατεύθυνση: «συν Αθηνά και χείρα κίνα» προτρέπει. Για να πετύχεις το βέλτιστο οργανώσου και μεθόδευσε τις δράσεις σου.

Η λέξη κλειδί: Παιδεία. Όλα είναι θέμα Παιδείας, όπως έλεγε μέχρι πρότινος και το ομώνυμο υπουργείο στο λογότυπό του.  

«Η ευημερία της Αμερικής δεν ήταν ποτέ αποτέλεσμα τόσο του τρόπου με τον οποίο συσσωρεύουμε τον πλούτο, όσο του τρόπου με τον οποίο εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας», απεφάνθη πρόσφατα ο πρόεδρος Ομπάμα.

Ο λόγος που ο Πλάτων, στην Πολιτεία του, θέτει την εκπαίδευση στο κέντρο του πολιτικού προβληματισμού δεν είναι η ανάγκη να γίνει ο λαός κοινωνός αυτού του αγαθού, αλλά να γίνουν ενάρετοι οι κυβερνώντες. Και όταν ο Πλάτων μιλάει για εκπαίδευση στα βασικά μαθήματα περιλαμβάνει αριθμητική, γεωμετρία, στερεομετρία και αστρονομία.

Είναι πολύ σημαντικό και θα πρέπει να το εμπεδώσουμε -κυρίως στην παρούσα συγκυρία- ότι οι μάχες στα Βατερλώ κερδίζονται στα γήπεδα του Ίτον, κατά την εύστοχη παρατήρηση που αποδίδεται στον δούκα του Ουέλιγκτον. Η έκβαση δηλαδή των κρίσιμων μαχών προετοιμάζεται από τα κράτη στους χώρους των πανεπιστημίων τους. Των σχολείων τους κατ’ επέκτασιν.

Οι μαθητές μας σήμερα ζουν στην πιο έντονη, γεμάτη από ερεθίσματα, περίοδο στην ιστορία της γης. Πολιορκούνται με πληροφορίες και κελεύσματα από όλες τις πλατφόρμες. Από υπολογιστές, Iphones, διαφημιστικές πινακίδες και από εκατοντάδες τηλεοπτικά κανάλια. Και εμείς στην τάξη συχνά τα τιμωρούμε επειδή αφαιρούνται και δεν συγκεντρώνονται. Από τι; Από τα βαρετά πράγματα, εν πολλοίς, του σημερινού μας σχολείου. Και δεν είναι αυτό καθόλου άσχετο και με τον τρόπο αξιολόγησης των γνώσεων. Όταν δηλαδή τα αξιολογούμε και τα βαθμολογούμε με βάση την παπαγαλία και την απομνημόνευση. Όταν όλο το σύστημα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης λειτουργεί με ένα ισχυρότατο προσανατολισμό: τις εξετάσεις για την εισαγωγή στις σχολές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Και εκτός του ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο η διαδικασία μάθησης αποστερεί τη χαρά που θα έπρεπε να προσφέρει η ανακάλυψη της γνώσης, η συγκλίνουσα σκέψη, που επιβάλλουν οι μέθοδοι, τα αναλυτικά προγράμματα και ο τρόπος αξιολόγησης εκμηδενίζουν και τη δημιουργικότητα των μαθητών.

Το 98% των παιδιών του νηπιαγωγείου έχουν αποκλίνουσα σκέψη λένε οι έρευνες. Όταν επανεξέτασαν αυτά τα παιδιά μετά από 10 χρόνια και ενώ είχαν πάει στο σχολείο η αποκλίνουσα σκέψη έχει μειωθεί στο 13-15% .

Τα αποτελέσματα αυτά κατά την άποψή μας δείχνουν δυο πράγματα. Το πρώτο ότι έχουμε όλοι την δημιουργική ικανότητα και το δεύτερο ότι αυτή με το σχολείο, κυρίως, φθίνει. Πολλά συνέβησαν στα παιδιά καθώς μεγάλωναν και κυρίως ότι εκπαιδεύτηκαν. Ξόδεψαν 10 χρόνια στο σχολείο να τους λένε ότι υπάρχει μια μόνο λύση, η οποία βρίσκεται στο πίσω μέρος του βιβλίου. Και να μην την κοιτάξουν. Και να μην αντιγράψουν, γιατί αυτό είναι πράξη ανεπίτρεπτη, είναι ζαβολιά, θα λέγαμε.

Οι αλλαγές που εισάγει στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση το «Νέο Σχολείο» (Γυμνάσιο και Λύκειο) μένει να αποδειχθεί στην πράξη αν κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση και αν τελικά θα επιφέρουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Τα μαθηματικά είναι κατά την άποψή μου το σπουδαιότερο από τα μαθήματα, που συμβάλλουν στην αποκλίνουσα σκέψη. Το μάθημα στα σχολεία, που καλλιεργεί τη φαντασία, την πρωτοτυπία και τη φρεσκάδα στους συλλογισμούς. Το βλέπουμε συχνά στις απαντήσεις των μαθητών μας με την πρωτοτυπία και τα ευχάριστα ξαφνιάσματα στις λύσεις των ασκήσεων και των προβλημάτων. Στις απρόβλεπτες παρατηρήσεις. Ιδιαιτέρως δε στους διαγωνισμούς της Μαθηματικής Εταιρείας.

Τα τελευταία χρόνια οι διαγωνισμοί της Μαθηματικής Εταιρείας μας δείχνουν ότι το κατ’ ευφημισμόν ασθενές φύλο έχει καταλάβει και το πάλαι ποτέ ανδροκρατούμενο κάστρο των Μαθηματικών. Οι μαθητές που διακρίνονται στους διαγωνισμούς είναι παιδιά με ενδιαφέροντα και έχουν υψηλές επιδόσεις στο σχολείο τους. Εξασφαλίζουν δε την εισαγωγή τους σε πανεπιστημιακές σχολές που  επιθυμούν, από τις πρώτες προτιμήσεις τους στις σχετικές λίστες.

Έχω τη γνώμη ότι με τα παιδιά, τους μαθητές μας, θα πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Θα πρέπει να τους λέμε όλη την αλήθεια. Όταν θα έρθουν αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα της ζωής θα πρέπει να γνωρίσουν αυτό που οι Ισπανοί ερευνητές Πετρέλα και Τεζέι ονόμασαν «εξίσωση της μετριότητας». Δηλαδή τον τύπο που βρήκαν και με τον οποίο συνδέουν την πιθανότητα ενός ταλαντούχου να επιτύχει επαγγελματικά και κοινωνικά ως συνάρτηση του ποσοστού των μετρίων σε μια κοινωνία. Και, ακόμα, ότι η καταξίωση προκύπτει από την προσπάθεια. Ο αγώνας είναι αυτός που καταξιώνει τον άνθρωπο, για να θυμηθούμε και τον δικό μας, τον Καζαντζάκη. Πρέπει να τους καλλιεργήσουμε την αισιοδοξία. Ο κόσμος δεν μπορεί να αλλάξει, οι στρεβλώσεις δεν μπορούν να διορθωθούν, χωρίς προσπάθεια. Θα πρέπει να το εμπεδώσουν: Το μόνο μέρος στο οποίο η επιτυχία είναι πιο μπροστά από την προσπάθεια είναι το λεξικό.

Καλή επιτυχία στις προσπάθειές όλων των μαθητών και  θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές που διακρίθηκαν στους διαγωνισμούς της Μαθηματικής Εταιρείας. Και επιπλέον στους γονείς και τους καθηγητές τους. Συγχαρητήρια και στους συναδέλφους της Μαθηματικής Εταιρείας για τη διοργάνωση της τελετής βράβευσης, που έγινε την Κυριακή 6 Απριλίου στη Σητεία.

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Δ/ντης Δ/θμιας Εκπ/σης Λασιθίου

stamelosioa@gmail.com

Βιβλιοπαρουσίαση

Τετάρτη 2 Απριλίου 2014. Παγκόσμια ημέρα παιδικού βιβλίου κι εμείς εδώ στη Σητεία είχαμε την τύχη και τη χαρά να ζήσουμε αυτήν την ιδιαίτερη ημέρα, παρέα με την παρουσίαση ενός νέου βιβλίου με δημιουργό τον πολυγραφότατο και πάντα πρωτοπόρο σε συγγραφική δράση - και όχι μόνο - πάνω στα ανθρώπινα θέματα και με τα μάτια ανοιχτά στα μηνύματα των καιρών, Γιάννη Σταμέλο, Μαθηματικό και Διευθυντή στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Λασιθίου.

      Πρόκειται για μια αξιόλογη προσπάθεια με τίτλο «Φαντασία και Μαθηματικά» όπου με εξαιρετικά πρωτότυπη σκέψη και φαντασία παρουσιάζεται η φυσική ανάπτυξη και πνευματική εξέλιξη ενός ατόμου με έντονο προβληματισμό, όπως ο μικρός Αλέκος που  αναζητά τον εαυτό του και τη γνωριμία με τον κόσμο, έχοντας μεθοδικούς καθοδηγητές τον πατέρα, τη μητέρα και το θείο του.

      Στα θέματα που περιστρέφονται κυρίως γύρω από ένα ανήσυχο άνθρωπο, τα μηνύματα είναι ότι πρέπει να είμαστε ρεαλιστές αλλά και συγχρόνως αισιόδοξοι, ανοιχτοί σε ιδέες  χωρίς να υποτιμούμε τον πλούτο της εμπειρίας. Στην εποχή της έντασης της γνώσης δεν ενδιαφέρει τόσο η ποσότητα των γνώσεων αλλά και η ικανότητα το άτομο να αναζητά και να βρίσκει τα εκάστοτε αναγκαία στοιχεία, να τα αναλύει, να τα αξιολογεί και να τα αξιοποιεί. Ακόμη δεν αρκεί να διαθέτει γνώσεις και πηγές πληροφοριών, πρέπει  να έχει διαμορφώσει και σύγχρονες αντιλήψεις για τα Μαθηματικά που κρύβονται στη φύση και επεξεργάζονται από τον ανθρώπινο νου.

      Ο συγγραφέας βάζει πολύ εύστοχες ερωτήσεις  στο στόμα του μικρού ήρωα και συνοδοιπόρου μας Αλέκου, με θέματα γύρω από το χώρο της Επιστήμης και της Τεχνολογίας με σκοπό να αποδείξει ότι τα Μαθηματικά αφενός έχουν τις ρίζες τους σε πανάρχαιους πολιτισμούς και αφετέρου να ξεκαθαρίσει στο μυαλό όλων μας, μικρών και μεγάλων, αρκετές έννοιες που ίσως δεν είναι απόλυτα κατανοητές. Για τους μεγαλύτερους αναγνώστες οι σκέψη μας γυρίζει πίσω στα μαθητικά μας χρόνια και ανακαλύπτουμε για άλλη μια φορά τη χαρά και την ευχαρίστηση που προέρχεται από τη μελέτη των Μαθηματικών.

     Με πλούσια συναισθήματα και αφού καλλιεργήσαμε αρκετά τη φαντασία μας  και χωρίς απορίες, αλλά αντίθετα μυημένοι στα μυστήρια της φύσης και του αρχαίου κόσμου, φύγαμε από τη βιβλιοπαρουσίαση. Ευχαριστούμε τον κύριο Σταμέλο για το πόνημά του, με την ευχή να είναι υγιής και να χρησιμοποιήσει τον καθρέπτη  του «Φαντασία» και για άλλες πρωτότυπες πνευματικές δημιουργίες! 

                                                           Κατερίνα Παφύτα

                                                               Μαθηματικός

ΥΓ.: Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ (4-4-14)

Σητεία 2 Απριλίου 2014

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Οσελότος» το νέο βιβλίο του Ιωάννη Ευαγγ. Σταμέλου με τίτλο «Φαντασία και Μαθηματικά» και υπότιτλο «Μια παράξενη μέρα του Αλέκου». Ένα βιβλίο που κατά μια άποψη μπορεί να καταταγεί στη μαθηματική λογοτεχνία και το οποίο δεν ανανεώνει απλώς τον τρόπο που «βλέπουμε» τα μαθηματικά. Με όχημα τη φαντασία και συνταξιδιώτη τον μικρό Αλέκο, οδηγεί τον αναγνώστη να ανακαλύψει τη «μαθηματική» λογική που κρύβεται στη φύση και τα μυστικά της, να συναντήσει αινιγματικές προσωπικότητες της αρχαιότητας και να μυηθεί στα μυστήρια του ουρανού καθώς και στα θαύματα της συμμετρίας. Παράλληλα θέτει τον νεαρό πρωταγωνιστή του αντιμέτωπο με μια σειρά ερωτημάτων για τη ζωή και τον κόσμο, των οποίων η διερεύνηση συνιστά μια πραγματική «περιπέτεια» για κάθε ανήσυχο πνεύμα. Ο Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος σπούδασε μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Σπουδές στην Εκπαίδευση. Έχει διατελέσει τρεις φορές Πρόεδρος του Παραρτήματος Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας. Είναι επίσης Πρόεδρος της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και διευθυντής συντάξεως του περιοδικού «Αμάλθεια». Έχει κάνει αρκετές ανακοινώσεις σε συνέδρια, ενώ άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες. Το βιβλίο του αυτό είναι το έβδομο. Σήμερα υπηρετεί στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και κατέχει τη θέση του Διευθυντή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λασιθίου.
Πηγή : StudioVai

Γράφει η Α. Αναγνωστάκη

Με αφορμή το βιβλίο του Γιάννη Σταμέλου «Φαντασία και μαθηματικά»

Της Άρτεμης Αναγωστάκη, φιλολόγου

Ίσως να φαίνεται λίγο παράταιρο: μια φιλόλογος καλείται να μιλήσει για τα Μαθηματικά. Με ποια εχέγγυα; Σίγουρα δεν έχω την εξειδικευμένη γνώση. Είχα βέβαια την καλή τύχη να διδαχθώ αυτήν την επιστήμη από εξαιρετικούς δασκάλους στο Γενικό Λύκειο Σητείας, που παρά την εξαρχής δεδομένη επιλογή μου των θεωρητικών σπουδών, και δη της Φιλολογίας, με έμαθαν να αγαπήσω τη μαθηματική λογική και να διακρίνω από νωρίς τη σύζευξη της Γλώσσας με τα Μαθηματικά.

Επιτρέψτε μου την αναφορά: Ο ένας μαθηματικός μου, δυστυχώς δεν είναι ανάμεσά μας. Λείπει ο Γιώργος Κοψαχείλης. Μου δίνεται όμως η ευκαιρία να πω ευχαριστώ στον άλλο μαθηματικό μου, τον Αντώνη το Μακρή.

Είναι αλήθεια ότι όλοι μας ίσως δεν έχουμε σταλάξει μέσα μας στέρεες βεβαιώσεις για τη σημαντική των Μαθηματικών. Συνήθως τα θεωρούμε καταφύγιο επαγγελματικής αποκατάστασης ή τα συρρικνώνουμε σε μέσο οικονομικών συναλλαγών. Αν διαβάσετε όμως το βιβλίο του κ. Σταμέλου, θα καταλάβετε ότι όλα αυτά δεν καθρεφτίζουν αυτό που είναι στην ουσία τα Μαθματικά: μια επιστήμη που διατρέχει οριζοντίως και καθέτως όλες τις εκφάνσεις της ζωής του ανθρώπου, των ζώων και των φυτών. Με το νέο βιβλίο του μαθηματικού Γιάννη Σταμέλου «Φαντασία και Μαθηματικά», φωτίζεται περισσότερο αυτή η πολυδιάστατη λειτουργία των μαθηματικών στη ζωή μας.

Προσπάθησα να αναζητήσω τα υλικά με τα οποία οικοδομεί ο συγγραφέας το νέο του βιβλίο:

-Πρώτη ύλη του εκτιμώ ότι είναι οι στέρεες βάσεις και ο άριστες θεωρητικός του οπλισμός από την επιστήμη των μαθηματικών. Γνωρίζει πολύ καλά το αντικείμενό του. Το χειρίζεται και τοπλάθει εύκολα στα χέρια του, προσφέροντάς το για εύκολη πέψη και στον πλέον αδαή αναγνώστη.

-Το δεύτερο θεμελιώδες στοιχείο είναι το απόσταγμα της πολύχρονης διδακτικής του εμπειρίας, που μαζί με την παιδαγωγική του κατάρτιση προβάλλονται ως πρότυπα συμπεριφοράς για κάθε εκπαιδευτικό.

-Και, τρίτο δομικό υλικό είναι η παράλληλη τάση του να ερευνά και να καλλιεργεί την ελληνική γλώσσα και την ποίηση.

Εξάλλου είναι γνωστό ότι ένας καλός μαθηματικός πρέπει να είναι πολύ καλός γνώστης και της ελληνικής γλώσσας. Και αυτό φαίνεται να είναι έγνοια του συγγραφέα.

Ο αναγνώστης από την πρώτη σελίδα απολαμβάνει την αμεσότητα της αφήγησης καθώς μετέχει αβίαστα στο ταξίδι της γνώσης, έτσι όπως οδηγεί σ’ αυτήν τον μικρό Αλέκο ο παιδαγωγός/ενήλικος, το πρόσωπο του οποίου εναλλάσσεται και μας κάνει να αναρωτηθούμε. Ποιος είναι τελικά ο συγγραφέας; Είναι ο μικρός Αλέκος με το φιλέρευνο πνεύμα ή ο πατέρας (ή ο θείος) που εφορεύει και διδάσκοντας οδηγεί, χαράζει και διευρύνει τους ορίζοντες;

Αυτά είναι τα κύρια υλικά δόμησης του βιβλίου. Όμως το όλον περιεχόμενο διατρέχει σμήνος ιδεών, κατευθυντήριων γραμμών, παραινέσεων και προτροπών, που δεν μπορώ να συμπεριλάβω και να αναλύσω στο πλαίσιο ενός άρθρου. Κι όλα αυτά συνιστούν τις αρετές του βιβλίου.

Παρενθετικά μόνο να τονίσω εδώ την πρότυπη δομή της οικογένειας, έτσι όπως παρουσιάζεται από το συγγραφέα στο κείμενο. Μια άριστα συγκροτημένη οικογένεια, με καθαρά παραδοσιακούς ρόλους, μήπως πιστεύει ο κ. Σταμέλος ότι συνιστά το εφαλτήριο της γνώσης που καθορίζει τη μετέπειτα πορεία της σκέψης και της ακαδημαϊκής επιτυχίας ενός παιδιού; Γι’ αυτό δίνει τόσο εξέχοντα ρόλο στο γονιό-δάσκαλο, που διδάσκει ότι η γνώση και η σοφία αποκτιέται σιγά σιγά στη ζωή του ανθρώπου μέσα από τη διερεύνηση, την ανάφλεξη αποριών που αφυπνίζουν και δυναμώνουν την κριτική σκέψη του παιδιού και το οδηγούν στην πραγματική γνώση. Η κριτική σκέψη για το δάσκαλο Σταμέλο είναι η πεμπτουσία της γνώσης και μέσα από τη φυσική ροή της κατάκτησης της γνώσης, ασκεί εύστοχη κριτική στη στείρα απομνημόνευση, που παραπέμπει σε ένα από τα τρωτά σημεία της ελληνικής εκπαίδευσης και μας κάνει να στοχαστούμε και να οραματιστούμε πως θα έπρεπε να είναι το ιδανικό σχολείο.

Φαίνεται, κατά την άποψη του κ. Σταμέλου, ότι ολοκληρωμένος δάσκαλος δεν είναι αυτός που μονοσήμαντα υπηρετεί μια επιστήμη. Γι’ αυτό κι εκείνος προσμετρά στην επιστήμη του κι άλλες συνιστώσες. Απαραίτητη θεωρεί για την κατανόηση της γνώσης, την έρευνα της πολυσημίας των λέξεων και γι’ αυτό μέσα στο βιβλίο του ωθεί το μικρό Αλέκο στη δημιουργική χρήση του μέσου γλωσσικής αποθησαύρισης, που είναι το Λεξικό. Εξίσου σημαντική κρίνεται και η σύζευξη του παραδοσιακού τρόπου μάθησης με τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα, αφού το «ψαχτήρι» από το διαδίκτυο έρχεται να συμπληρώσει τις πληροφορίες που είναι απαραίτητες για το ψηφιδωτό της γνώσης.

Επιπλέον, διαπιστώνουμε την πολυμάθεια και την ευρύτητα της σκέψης του συγγραφέα, τη διεπιστημονική προσέγγιση με την οποία συμπληρώνει τη θετική σκέψη του με την ανθρωπιστική, καθώς όλο το βιβλίο είναι διάστικτο από μυθολογικές αναφορές, από ιστορικά πρόσωπα της αρχαίας ελληνικής και της λατινικής Γραμματείας.

Όμως εκείνο που εμένα, ως φιλόλογο, ξαφνιάζει ευχάριστα είναι η διαπίστωσή μου πως ο μαθηματικός Σταμέλος τεκμηριώνει τα γραφόμενά του μόνο δια της Ποίησης. Πώς ένα μαθηματικό μυαλό που στηρίζεται στη μαθηματική απόδειξη και επαλήθευση των δεδομένων, καταφεύγει στην επίκληση της ποίησης, που εκτιμάται ως υποκειμενική γνώση, για να επιβεβαιώσει τη μαθηματική σκέψη; Προσδίδει ιδιαίτερη γοητεία στο έργο του και μας κάνει να σκεφτούμε ότι τελικά στη γνώση μπορούμε να καταλήξουμε και μέσα από εξονυχιστική έρευνα των δεδομένων αλλά και μέσα από την έκφραση της ψυχής και του συναισθήματος του βαθύτερου είναι του ανθρώπου. Αυτά όμως είναι δώρα της ποίησης, που τα έχει δοκιμάσει και απολαύσει ο συγγραφέας Σταμέλος και μας τα προσφέρει αντίδωρο σήμερα μέσα από το βιβλίο του.

Και με όλη αυτήν την προσπάθεια ο Γιάννης Σταμέλος μπολιάζει και σπέρνει διαρκώς σπόρο δημιουργίας, ξυπνά και γαλβανίζει συνειδήσεις νέων ανθρώπων. Νυχθημερόν εφημερεύων, με τόσες έννοιες,με τόσες φροντίδες και από τη θέση του προϊσταμένου της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ορίζει ως στόχο του να αναπλάσει τα μαθηματικά, όπως του υπαγορεύει η δική του οξύτατη οπτική, η δική του ευαισθησία, ο δικός του Λόγος.

Στήνει θεμέλια γερά με το νέο του πόνημα. Και είναι αλήθεια ότι ιδιαίτερα σήμερα αναζητούνται θεμέλια για μια νέα θάλλουσα πατρίδα. Αναζητούνται πρότυπα κι ένα νέο χρηματιστήριο ιδεών που θα μας οδηγήσει σε ξέφωτο. Απαιτείται επιτυχημένη αντίδραση δρώντων προσώπων.

Από την ελληνική ιστορία γνωρίζουμε ότι σε τόπους άγριους, χέρσους ή απειλούμενους ανθεί ο πολιτισμός. Στην άγονη Αττική κορυφώθηκε το ελληνικό πνεύμα και όχι στην εύφορη Βοιωτία. Στην απομακρυσμένη ανατολική άκρη του Λασιθίου οι δυσκολίες είναι πολλαπλάσιες και όμως αντί να λυγίσουν τον Άνθρωπο Σταμέλο, τον κάνουν να ανατείνεται στο φως του πολιτισμού. Γιατί πολιτισμός είναι και η διακίνηση ιδεών μέσα από τα βιβλία του. 

Σητεία 2 Απριλίου

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Οσελότος» το νέο βιβλίο του Ιωάννη Ευαγγ. Σταμέλου με τίτλο «Φαντασία και Μαθηματικά» και υπότιτλο «Μια παράξενη μέρα του Αλέκου».  Ένα βιβλίο που κατά μια άποψη μπορεί να καταταγεί στη μαθηματική λογοτεχνία και το οποίο  δεν ανανεώνει απλώς τον τρόπο που «βλέπουμε» τα μαθηματικά. Με όχημα τη φαντασία και συνταξιδιώτη τον μικρό Αλέκο, οδηγεί τον αναγνώστη να ανακαλύψει τη «μαθηματική» λογική που κρύβεται στη φύση και τα μυστικά της, να συναντήσει αινιγματικές προσωπικότητες της αρχαιότητας και να μυηθεί στα μυστήρια του ουρανού καθώς και στα θαύματα της συμμετρίας. Παράλληλα θέτει τον νεαρό πρωταγωνιστή του αντιμέτωπο με μια σειρά ερωτημάτων για τη ζωή και τον κόσμο, των οποίων η διερεύνηση συνιστά μια πραγματική «περιπέτεια» για κάθε ανήσυχο πνεύμα.

Το βιβλίο «ξέρει» να εγείρει το ενδιαφέρον και να ωθεί τον αναγνώστη στο να θέλει να το ρουφήξει μεμιάς. Λόγος απλός μα καθόλου απλοϊκός, προτάσεις μελετημένα συντεταγμένες έτσι ώστε να ξεκουράζεσαι διαβάζοντας και να συμμετέχεις στον προβληματισμό του ήρωα ταυτιζόμενος στα περισσότερα σημεία μαζί του.
Αγγίζει την ψυχή του αναγνώστη ψυχαγωγώντας και διδάσκοντάς τον συνάμα, αφήνοντας στο τέλος μια γλυκιά γεύση και την κρυφή ελπίδα να ξανασυναντήσει στο μέλλον τον ήρωα αυτόν μεγαλύτερο και με περισσότερες απορίες.

Ο τίτλος υπόσχεται ότι ο αναγνώστης θα βρει ενδιαφέρον το περιεχόμενο του βιβλίου. Ασυνήθιστο το πάντρεμα. Από την άκαμπτη μαθηματική αυστηρότητα, στην ευρύχωρη  πλαστικότητα της φαντασίας. Από εδώ και το πρώτο κίνητρο ώστε  το βιβλίο να μην αφεθεί αδιάβαστο στο ράφι. Αυτό θα το αδικούσε. Και τούτο όχι για τα όσα ενδιαφέροντα της επιστήμης περιλαμβάνει, αλλά πρωτίστως για την μέθοδο που επιλέγεται, ώστε να παρουσιαστεί το περιεχόμενο με τρόπο ευχάριστο. Προκαλεί τη χαρά της γνώσης.

Ο Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος σπούδασε μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και είναι κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στις Σπουδές στην Εκπαίδευση. Έχει διατελέσει τρεις φορές Πρόεδρος του Παραρτήματος Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας. Είναι επίσης Πρόεδρος της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και διευθυντής συντάξεως του περιοδικού «Αμάλθεια». Έχει κάνει αρκετές ανακοινώσεις σε συνέδρια, ενώ άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες. Το βιβλίο του αυτό είναι το έβδομο. Σήμερα υπηρετεί στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και κατέχει τη θέση του Διευθυντή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λασιθίου.

Την Τετάρτη 2 Απριλίου 2014 και ώρα 7.30 μμ στο Πολύκεντρο δήμου Σητείας, ο Δημοτικός Οργανισμός Κοινωνικοπολιτιστικής Ανάπτυξης Σητείας (ΔΟΚΑΣ) διοργανώνει παρουσίαση του νέου βιβλίου του Γιάννη Σταμέλου

«Φαντασία και Μαθηματικά».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν η εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής και δημοτική σύμβουλος Κατερίνα Γουλιέλμου, η οποία θα έχει και τον συντονισμό της εκδήλωσης, η μαθηματικός Σίλβα Πετροσιάν, η φιλόλογος Άρτεμις Αναγνωστάκη και  ο συγγραφέας.

Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσει ο μαθηματικός Νίκος Τσαντάκης, ενώ ποιήματα που περιέχονται στο βιβλίο θα απαγγείλουν η εκπαιδευτικός Στεφανία Παφύτα και η μαθήτρια Τσικρικωνάκη Ελένη.

Ο καθηγητής παπά Νικόλαος Αλεξάκης με το μουσικό σχήμα του θα αποδώσουν μερικά από τα μελοποιημένα ποιήματα που περιέχονται στο βιβλίο.

Η είσοδος θα είναι ελεύθερη.

ΚΡΗΤΗ TV

Στην εκπομπή «Καλό μεσημέρι» του τηλεοπτικού σταθμού ΚΡΗΤΗ TV, την οποία επιμελούνται και παρουσιάζουν καθημερινά η Αδριανή Αγγελιδάκη και ο Στέλιος Ζερβός, την Πέμπτη 27 Μαρτίου θα φιλοξενήσουν στις 16.00 ζωντανά τον Γιάννη Σταμέλο και θα μιλήσουν για το τελευταίο του βιβλίο "Φαντασία και Μαθηματικά".

Creta Chanel

Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου 2014
Στο Creta Chanel 
15:00 ΠΡΩΤΗ ΘΕΣΗ
Στο ενημερωτικό μαγκαζίνο που επιμελείται και παρουσιάζει ο δημοσιογράφος Κώστας Συλιγάρδος προσκεκλημένος θα είναι ο Γιάννης Σταμέλος, ο οποίος θα παρουσιάσει το τελευταίο του βιβλίο "Φαντασία και Μαθηματικά-μια παράξενη μέρα του Αλέκου"