Βραβείο "Μιχάλη Κακογιάννη"

Τη μνήμη του Μιχάλη Κακογιάννη αποφάσισε να τιμήσει το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, καθιερώνοντας βραβείο στο όνομά του. Το βραβείο θα απονέμεται σε ελληνική ταινία.

«Το βραβείο αποτελεί ελάχιστο φόρο τιμής στο σκηνοθέτη που άνοιξε το δρόμο για την ελληνική κινηματογραφία στο διεθνές στερέωμα, ενέπνευσε τις νεότερες γενιές δημιουργών και άφησε πίσω του  ένα έργο ανεκτίμητο», αναφέρεται στην ανακοίνωση του Φεστιβάλ.


Όπως είναι γνωστό οι δεσμοί του Κακογιάννη με το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και με το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, μετρούν δεκαετίες. Ο μεγάλος σκηνοθέτης, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, στήριξε το θεσμό, τόσο μέσα από την προβολή του έργου του, όσο και με τη διαρκή και ξεχωριστή παρουσία του.

«Ευχή και θέληση του Φεστιβάλ είναι, αυτό το βραβείο να αποτελέσει κίνητρο για τους Έλληνες δημιουργούς, βοηθώντας ουσιαστικά την κινηματογραφική τους διαδρομή και το κοινό να αγκαλιάσει το έργο τους με την ίδια θέρμη που αγκάλιασε το έργο του Μιχάλη Κακογιάννη» καταλήγει η ανακοίνωση.

Μπράβο τους!

Στα δύσκολα μνημονεύετε Καζαντζάκη, μνημονεύετε Κακογιάννη ...

Αναδημοσιεύουμε ολόκληρο το υπέροχο χρονογράφημα του Τάκη Θεοδωρόπουλου από τα σημερινά ΝΕΑ στη μνήμη του Μιχάλη Κακογιάννη και του Νίκου Καζαντζάκη και όλων των άλλων που είναι λιγότερο αναγνωρίσιμοι και οι οποίοι έβαλαν λιθάρια και λιθαράκια σ’ αυτό το οικοδόμημα που υπερηφανευόμαστε εμείς οι ολίγοι να λέμε σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό.

«Το 1964 όταν ο «Ζορμπάς» του Κακογιάννη πήρε τρία Οσκαρ και έκανε διεθνή καριέρα, δεν υπήρχε Κέντρο Κινηματογράφου για να χρηματοδοτεί την εγχώρια κινηματογραφική βιομηχανία. Δεν υπήρχε καν υπουργείο Πολιτισμού το οποίο, ως γνωστόν, ιδρύθηκε από τη χούντα.

Η ταινία προβλήθηκε στην Ελλάδα με ελληνικούς υπότιτλους γιατί, ως γνωστόν, οι ήρωές της συνομιλούσαν αγγλιστί. Παρ' όλα αυτά, κανείς δεν αμφισβήτησε την ιθαγένειά της. Οι χαρακτήρες της, τα τοπία της, η υπέροχη μουσική του Θεοδωράκη δεν ξεγελούσαν κανέναν. Μύριζαν Ελλάδα από μακριά.

Είναι γνωστό επίσης πως η ταινία προγραμμάτισε την τουριστική πολιτική της Ελλάδας για μερικές δεκαετίες χωρίς τη βοήθεια καμιάς καμπάνιας του ΕΟΤ. Εδωσε πρόσωπο σε μια Ελλάδα φτωχή, ιδιότροπη, μικρή, αλλά γενναιόδωρη σε αισθήματα. Με το όνομα του ήρωά της βάφτισαν χασαποταβέρνες και μαγαζιά με «είδη τουρισμού» - σε αυτό δεν έφταιγε ούτε ο Κακογιάννης ούτε ο Καζαντζάκης.

Ο Καζαντζάκης έγραψε τον «Ζορμπά», ένα από τα σημαντικότερα ελληνικά κείμενα του εικοστού αιώνα, στη διάρκεια της Κατοχής, στο σπίτι του στην Αίγινα. Μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες και το 1954 η Γαλλία τού απένειμε το βραβείο του καλύτερου ξένου μυθιστορήματος. Ως γνωστόν, τον Καζαντζάκη δεν τον βοήθησε ποτέ το ελληνικό κράτος ούτε ο ίδιος του ζήτησε να τον βοηθήσει.

Η ελλαδική Εκκλησία, αντιθέτως, επιχείρησε να τον αφορίσει. Ο αφορισμός απεφεύχθη έπειτα από παρότρυνση της πριγκίπισσας Μαρίας Βοναπάρτη στην τότε βασίλισσα Φρειδερίκη, η οποία ζήτησε την παρέμβαση του Πατριάρχη Αθηναγόρα - έτσι, τουλάχιστον, θρυλείται. Πέθανε το 1957 σε μια Ελλάδα που βρισκόταν στη μεθόριο του Ψυχρού Πολέμου, με τις πληγές του Εμφυλίου ακόμη να αιμορραγούν, σε μια Ελλάδα φτωχή όπου το κράτος αντιμετώπιζε τους πολίτες με καχυποψία, τους ζητούσε πιστοποιητικά για τα κοινωνικά και πολιτικά τους φρονήματα προκειμένου να τους αναγνωρίσει τα στοιχειώδη δικαιώματά τους.

Γιατί τα λέω όλα αυτά; Κατ' αρχάς, για να αποτίσω φόρο τιμής στον Μιχάλη Κακογιάννη που κηδεύεται σήμερα. Δεύτερον, για να θυμίσω πως σε αυτό τον τόπο όσοι κατάφεραν να δημιουργήσουν, όσοι με τη δημιουργία τους κατάφεραν να βγουν και να βγάλουν και τον τόπο από την κλειστοφοβική μοναξιά του, είναι αυτοί που γύρισαν την πλάτη σε κράτη και δημόσια, που δεν καταδέχτηκαν ποτέ να απλώσουν το χέρι τους, που δεν περιφέρονταν από το πρωί μέχρι το βράδυ σε διαδρόμους και γραφεία, για τον απλούστατο λόγο ότι άλλα είχαν στο μυαλό τους και άλλη δουλειά είχαν να κάνουν.

Η μακρόσυρτη λειτουργία της μεταπολίτευσης, εκτός των άλλων, εξάντλησε τις δυνάμεις της προσπαθώντας να ισοπεδώσει και να ακυρώσει τη νοοτροπία που κάποτε γέννησε τον «Ζορμπά». Οργάνωσε μια κοινωνία που έφτασε να πιστεύει πως όλες της οι δημιουργικές δυνάμεις ήταν εξαρτημένες από ένα κράτος βουλιμικό, υπερτροφικό, αλλά και φοβισμένο συγχρόνως, έτοιμο, σαν γερασμένος πατερούλης να σου δώσει χαρτζιλίκι για να τον αφήσεις στην ησυχία του. Και τώρα που το κράτος πτώχευσε, κινδυνεύουμε να μείνουμε με το παπαδιαμαντικό: «Μικρό χωριό, μεγάλη κακία».

Το τελευταίο αντίο στον Μιχάλη Κακογιάννη

Το τελευταίο αντίο θα πουν σήμερα στον Μιχάλη Κακογιάννη στις 16.00 το απόγευμα στον Ιερό Ναό του Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου.
Αξίζει να σημειωθεί πως επιθυμία της οικογένειας του Μιχάλη Κακογιάννη και του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης είναι, το χρηματικό ποσό που αντιστοιχεί στη δημόσια δαπάνη της κηδείας του να αποδοθεί στο υπουργείο Πολιτισμού.

Το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, ανακοίνωσε ότι όσοι θα ήθελαν, αντί για στεφάνι, μπορούν να προσφέρουν δωρεά στο ΙΜΚ.

Για τον μεγάλο δημιουργό είπαν:

Θόδωρος Αγγελόπουλος
«Δεν τον ήξερα και πολύ καλά, ξέρω όμως τις ταινίες του. Νομίζω ότι εξακολουθεί και παραμένει ένας από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες του χώρου. Η "Στέλλα" είναι από τις ταινίες που αγαπώ. Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι έδωσε πολύ χρόνο για να γίνει αυτό το 'Ιδρυμα, που αποτελεί μία σημαντική μονάδα πολιτισμού σε αυτή την έρημη Αθήνα».

Νίκος Κούνδουρος
«Κάπου στη δεκαετία του 60, εμφανίζεται μία καινούργια ευρωπαϊκ-αμερικανική, μπορώ να πω, μορφή, στο όνομα του Μιχάλη Κακογιάννη. Ήταν ο πρώτος Έλληνας που κατάφερε να βγάλει τον ελληνικό κινηματογράφο έξω από τα στενάχωρα και επαρχιώτικα σύνορά μας.
Ο Μιχάλης Κακογιάννης ήταν ένας από τους τελευταίους πολεμιστές μίας τέχνης που έχει ζήσει τα καλά και τα κακά της. Κυρίως, αυτή την περίεργη δόξα του ελληνικού λαϊκού κινηματογράφου. Γυρίζει τον Ζορμπά και γίνεται θρύλος. Γυρίζει με την Κάθριν Χέμπορν αρχαία ελληνική τραγωδία, εξαιρετική. Γυρίζει την Ηλέκτρα με την Ειρήνη Παπά, εξαιρετική. Ό,τι έκανε μπορούμε να του κολλήσουμε δίπλα τον τίτλο εξαιρετικό, εξαιρετικό, εξαιρετικό.
Έτσι ήταν. Περφεξιονίστ, ευρωπαϊκής κουλτούρας και πολύγλωσσος. Κατασκεύασε εκείνο το περίφημο μέγαρο της τέχνης, ένα συναρπαστικό έργο στη καρδιά της Αθήνας, που θα στεγάσει το θέατρο και τον κινηματογράφο. Έτσι, φεύγει ήσυχος ότι είχε να κάνει για την πατρίδα του, το έκανε.

Παντελής Βούλγαρης
Ο Μιχάλης Κακογιάννης για τη γενιά τη δική μας, αλλά και για το μεγάλο ελληνικό κοινό, υπήρξε όχι μόνο ένας μεγάλος δάσκαλος, ένας μεγάλος δημιουργός, αλλά και ένας ανήσυχος πολίτης. Αγάπησε τον τόπο αυτόν. Κύπριος, βεβαίως, και αφοσιώθηκε στο να καταγράψει μέσα από την τέχνη του, κυρίως τον κινηματογράφο, την καθημερινότητα, τα προβλήματα των σύγχρονων ανθρώπων, καταφέρνοντας να δημιουργήσει ταινίες που παραμένουν οριακά επιτεύγματα σε αυτή τη δύσκολη τέχνη, αξιοποιώντας ένα πολύ μεγάλο και πολύτιμο καλλιτεχνικό επιτελείο. Από τους ηθοποιούς δεν είναι τυχαίο ότι ίσως οι συναρπαστικότερες ερμηνείες των τριών μεγάλων γυναικών, της Μελίνας, της Έλλης Λαμπέτη και της Ειρήνης Παπά, έχουν καταγραφεί στις δικές του ταινίες.
Επίσης, το γεγονός ότι, τα τελευταία χρόνια, που είχε αποσυρθεί από την καλλιτεχνική δράση δημιούργησε αυτό το πολύτιμο πολιτιστικό κέντρο στην οδό Πειραιώς, έναν χώρο για νέους δημιουργούς και νέους θεατές, είναι ένα ακόμη δείγμα της σημαντικής του παρουσίας.
Ταξιδεύει τώρα για το μεγάλο ταξίδι για να βρει φίλους στου "παραδείσου τα μπουζούκια" όπως λέει στη "Στέλλα". Θα τον θυμόμαστε πάντα με συγκίνηση.

Μιχάλης Κακογιάννης

Φτωχαίνουμε. Ο πατέρας του Ζορμπά και της Στέλλας, Μιχάλης Κακογιάννης, τη Δευτέρα 25 Ιουλίου 2011 μας άφησε χρόνους και μια τεράστια πολιτιστική κληρονομιά.

Ο Μιχάλης Κακογιάννης γεννήθηκε στην Κύπρο και εκτός από τις διάσημες ταινίες του «Στέλλα» και «Ζορμπάς», «έβαλε» στην μεγάλη οθόνη και τον Ευριπίδη καθώς και την Ελλάδα στην παγκόσμια ιστορία του κινηματογράφου.

Μια από τις μεγαλύτερες μορφές του Ελληνισμού θα μείνει βαθιά στην καρδιά μας με το σπουδαίο έργο του.