Καλή Σαρακοστή

Ειρήνη, αγάπη

Καλή Σαρακοστή!

Εμμανουήλ Κριαράς

Σε ηλικία 108 ετών εγκατέλειψε τα εγκόσμια την Παρασκευή ο Εμμανουήλ Κριαράς, φιλόλογος Καθηγητής, μια από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες των γραμμάτων στη χώρα μας.

Ο εκλιπών γεννήθηκε στις 28 Νοεμβρίου του 1906 στον Πειραιά από οικογένεια κρητικής καταγωγής, ενώ τα πρώτα παιδικά του χρόνια έζησε στη Μήλο. Το 1914 με την οικογένειά του εγκαταστάθηκε στα Χανιά της Κρήτης, όπου και τελείωσε τις γυμνασιακές του σπουδές. Το 1924 ξεκίνησε τις σπουδές του στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε το 1929. Από το 1930 έως το 1950 εργάστηκε στο Μεσαιωνικό Αρχείο της Ακαδημίας Αθηνών, αρχικά ως συνεργάτης και από το 1939 ως διευθυντής. Παράλληλα με την εργασία του στο Μεσαιωνικό Αρχείο συνέχισε τις σπουδές του· το 1930 μετέβη στο Μόναχο με υποτροφία της Ακαδημίας Αθηνών για να ενημερωθεί σε θεωρητικά και τεχνικά ζητήματα της λεξικογραφίας στο περιβάλλον του Thesaurus Linguae Latinae, το 1938-1939 και το 1945-1948, ως διδάκτορας πλέον, για μετεκπαίδευση στο Παρίσι, την πρώτη φορά στη βυζαντινολογία και τη δεύτερη στη συγκριτική γραμματολογία. Πήρε το διδακτορικό του δίπλωμα το 1938 από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, με τη διατριβή Μελετήματα περί τας πηγάς του Ερωτοκρίτου. .

Το 1948 ήταν υποψήφιος για την έδρα της νέας ελληνικής φιλολογίας στην Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, την οποία όμως κατέλαβε ο Λίνος Πολίτης. Δύο χρόνια αργότερα, εκλέχτηκε στην θέση του τακτικού καθηγητή της μεσαιωνικής ελληνικής φιλολογίας στο ίδιο Πανεπιστήμιο. Στην Θεσσαλονίκη δίδαξε κυρίως μεσαιωνική φιλολογία, εκτάκτως μεσαιωνική ελληνική ιστορία, νεοελληνική φιλολογία, αλλά και γενική και συγκριτική γραμματολογία, αφού χάρη στις δικές του ενέργειες ιδρύθηκε (το 1965) η πρώτη -και για πολλά χρόνια μοναδική στην Ελλάδα- έκτακτη αυτοτελής έδρα της Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας. Το διδακτικό έργο του Εμμανουήλ Κριαρά διακόπηκε βίαια τον Ιανουάριο του 1968, όταν η Χούντα των Συνταγματαρχών αποφάσισε να τον απολύσει για τα δημοκρατικά του φρονήματα . Η απόλυσή του από το Πανεπιστήμιο τον έστρεψε με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στη σύνταξη του ''Λεξικού της μεσαιωνικής ελληνικής δημώδους γραμματείας (1100-1669)'' (την απόφαση για τη συγκρότησή του είχε ήδη πάρει το 1956), ενώ από τότε μέχρι το θάνατό του συνέχισε το ερευνητικό και συγγραφικό του έργο. Η σύζυγός του, καθηγήτρια της ψυχοτεχνικής στη Βιομηχανική Σχολή της Θεσσαλονίκης (σημερινό Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Αικατερίνη Στριφτού-Κριαρά, με την οποία είχε παντρευτεί το 1936, απεβίωσε την 1η Μαΐου του 2000.

Υπήρξε πολυγραφότατος: τα Λεξικογραφικά που υπερβαίνουν τις οκτώμισι χιλιάδες σελίδες, τα Γραμματολογικά του περίπου έξι χιλιάδες, τα Σύμμικτα υπερβαίνουν τις τρεις χιλιάδες, έπονται τα Επιστολογραφικά με περίπου χίλιες πεντακόσιες σελίδες, με τελευταία τα καθαρά Γλωσσικά που εγγίζουν τις εννιακόσιες σελίδες.

Έγραψε περισσότερα από 1.000 άρθρα και περίπου 60 βιβλία. Ξεχωρίζουν οι μονογραφίες του για τον Ψυχάρη, τον Σολωμό και τον Παλαμά, οι εκδόσεις των παλαιότερων κειμένων της νεοελληνικής λογοτεχνίας (Πανώριας του Χορτάτση, των θεατρικών του Πέτρου Κατσαΐτη, κ.ά), οι ποικίλες μελέτες του για τον δημοτικισμό και κυρίως οι 14 πρώτοι τόμοι του Λεξικού της μεσαιωνικής ελληνικής δημώδους γραμματείας (1100-1669) που έχει καθιερωθεί διεθνώς ως Λεξικό Κριαρά. Ήταν ίσως η επιτομή του έργου του. Το 1997, για προσωπικούς λόγους, ο Ε. Κριαράς εγκατέλειψε το μεσαιωνικό λεξικό του, παραδίδοντας το σχετικό λεξικογραφικό του αρχείο στο Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας της Θεσσαλονίκης. Το Κέντρο συνεχίζει την επεξεργασία του αρχείου και έχει εκδώσει τον 15ο (2006), 16ο (2008) και 17ο (2011) τόμο του Λεξικού, καθώς και δίτομη επιτομή των πρώτων 14 τόμων (με την επιμέλεια Ι. Ν. Καζάζη και Τ. Α. Καραναστάση), η οποία είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο. Στο λεξικογραφικό χώρο ανήκει και η σύνταξη από τον Ε. Κριαρά του Λεξικού της σύγχρονης ελληνικής δημοτικής γλώσσας, γραπτής και προφορικής το 1995 που εξέδωσε η Εκδοτική Αθηνών.

Παρά το πολυσχιδές επιστημονικό του έργο ο Κριαράς δεν υπήρξε «επιστήμονας του εργαστηρίου». Όπως δήλωνε σε συνέντευξή του στην Ο. Αντωνοπούλου το 2002: «Ο επιστήμονας δεν πρέπει να μένει μόνο στο εργαστήριο. Βέβαια το εργαστήριο χρειάζεται, διότι αλλιώς εργασία δε θα υπάρξει. Αλλά δε φτάνει αυτό. Εκείνος που έχει συνείδηση των καθηκόντων του των πνευματικών, πρέπει όσο γίνεται να εκλαϊκεύει την επιστήμη του. Αυτό επιδίωξα γενικότερα στη ζωή μου, αλλά κυρίως μετά το '74, όταν αποκαταστάθηκε η Δημοκρατία στον τόπο μας. Ο επιστήμονας πρέπει να είναι και ερευνητής και δάσκαλος, εκλαϊκευτής». 

Ο Κριαράς υπήρξε πιστός της δημοτικιστικής ιδεολογίας από τα μαθητικά του χρόνια, συγκεκριμένα από το 1923, και αγωνίστηκε με όλα τα μέσα που διέθετε για τα γλωσσικά του πιστεύω. Σημαντική ήταν η συνεισφορά του τόσο στην αναγνώριση της δημοτικής ως επίσημης γλώσσας του ελληνικού κράτους όσο και στην καθιέρωση του μονοτονικού συστήματος γραφής. Είναι γνωστό ότι με το νόμο 309/23.1.76 η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή με υπουργό παιδείας το Γεώργιο Ράλλη αποφάσισε την αναγνώριση της δημοτικής στο χώρο της παιδείας και της δημόσιας διοίκησης. Τότε δόθηκε στη σχολική χρήση ανασυγκροτημένη γραμματική της δημοτικής γλώσσας με βάση τη Νεοελληνική Γραμματική του Μανόλη Τριανταφυλλίδη. Η Γραμματική του Τριανταφυλλίδη, τυπωμένη το 1941, για να χρησιμεύσει στην εκπαίδευση χρειαζόταν συντόμευση και κάποια προσαρμογή στην εκπαιδευτική και γλωσσική πραγματικότητα. Το έργο αυτό ανέλαβε ειδική επιτροπή της οποίας μέλος υπήρξε και ο Κριαράς. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1981-1982, η κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου πήρε δύο συμπληρωματικές αποφάσεις: πρώτον, να συντάσσονται οι νόμοι στη δημοτική γλώσσα και να μεταγραφούν οι σημαντικότεροι δικαστικοί κώδικες στη δημοτική και, δεύτερον, να καθιερωθεί το μονοτονικό σύστημα γραφής. Ο Κριαράς ήταν ο πρόεδρος της εικοσαμελούς επιτροπής που ανέλαβε και έφερε εις πέρας το δύσκολο έργο της μεταγραφής των δικαστικών κωδίκων και επίσης πρόεδρος της επιτροπής που εισηγήθηκε το είδος του μονοτονικού που επρόκειτο να εφαρμοστεί. Στα χρόνια που έχουν μεσολαβήσει από την καθιέρωση της δημοτικής μέχρι το θάνατό του, ο Κριαράς συνέχιζε να υπερασπίζεται τη δημοτική γλώσσα. Αρθρογραφούσε συχνά, προσπαθώντας να αντιμετωπίσει επιμέρους δυσκολίες στη χρήση της γλώσσας και προτείνοντας λύσεις. Παράλληλα, προσπαθούσε να διαφωτίσει και το πλατύ κοινό για επιμέρους γλωσσικά ζητήματα μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές (Τα πεντάλεπτα στην ΕΡΤ από το 1985 έως το 1987).

Η πολύπλευρη προσφορά του καθηγητή Κριαρά τόσο στην επιστήμη όσο και ευρύτερα στο ελληνικό έθνος είναι από καιρό αναγνωρισμένη και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η Ελληνική Δημοκρατία του είχε απονείμει κατά καιρούς τα παράσημα του Σταυρού των Ταξιαρχών του Τάγματος του Φοίνικος (δις), του Σταυρού των Ταξιαρχών του Τάγματος Γεωργίου Α΄ και του Ταξιάρχη του Τάγματος Τιμής. Η Γαλλία του απένειμε το παράσημο του Ιππότη της Λεγεώνας της Τιμής και η Ιταλία το παράσημο του Ταξιάρχη επί τιμή της Ιταλικής Δημοκρατίας. Το 1977 για το συνολικό επιστημονικό του έργο του απονεμήθηκε στη Βιέννη από το γερμανικό Alfred Toepfler Stiftung το σημαντικό Βραβείο Herder, ενώ έργα του έχουν κατά καιρούς τιμηθεί με τα βραβεία Zappas της Γαλλίας (το διδακτορικό του), Γουλανδρή (η μονογραφία του για το Σολωμό), Γεωργίου Φωτεινού της Ακαδημίας Αθηνών (η έκδοση της Πανώριας), κ.ά. 

Ο Κριαράς ήταν, μεταξύ πολλών άλλων, επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, επίτιμο μέλος του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και του Σικελικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών. Παράλληλα, ήταν αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και ξένος εταίρος της Ακαδημίας Arcadia της Ρώμης και της Ακαδημίας του Παλέρμου. Το 2006, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννησή του, τιμήθηκε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με την ανώτατη τιμητική του διάκριση, το Χρυσό Αριστοτέλη, ενώ την ίδια χρονιά αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Νέλσων Μαντέλα

Του Δ. Χαντζόπουλου

Δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ 7-12-13

Νίκος Μάργαρης

Την προηγούμενη εβδομάδα χρησιμοποιήσαμε μια ατάκα του σε κείμενό μας. Σήμερα μάθαμε ότι πέθανε.

Αντιγράφουμε από την ηλεκτρονική έκδοση του ΒΗΜΑτος:

Απεβίωσε τη Δευτέρα, 26 Αυγούστου, ο καθηγητής Νίκος Σ.Μάργαρης, διευθυντής επί 14 χρόνια του ελληνικού National Geographic και πολλών άλλων εκδόσεων.

Ο Νίκος Σ. Μάργαρης γεννήθηκε στο Βόλο το 1943 και πραγματοποίησε τις προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ ολοκλήρωσε την διδακτορική του διατριβή υπό την εποπτεία του Καθηγητή Κ. Μητράκου.

Διετέλεσε ακαδημαϊκός δάσκαλος στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης όπου εξελέγη Καθηγητής Α' και Διευθυντής Τομέα Οικολογίας στα 35 του, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου όπου υπήρξε ο εμπνευστής, ιδρυτής και επί σειρά ετών Πρόεδρος του Τμήματος Περιβάλλοντος. Υπήρξε πρωτοπόρος της Μεσογειακής Οικολογίας Φυτών στην οποία μύησε γενεές φοιτητών που σήμερα συνεχίζουν το έργο του. Παράλληλα με την ακαδημαϊκή του καριέρα, ήταν συγγραφέας, δημοσιογράφος και παραγωγός τηλεοπτικών εκπομπών και ντοκιμαντέρ, με σημαντικές διεθνείς διακρίσεις, που ευαισθητοποίησαν το ευρύ κοινό σε θέματα φυσικού, κοινωνικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος.

Αστείρευτη πηγή ενεργητικότητας, ο Νίκος Σ. Μάργαρης ήταν μέχρι την τελευταία ημέρα δημιουργικός και μαχητικός, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας μοναδικές πρωτοποριακές εκδόσεις που απέσπασαν πολλά διεθνή βραβεία.

Ένας αταλάντευτα ηθικός, διορατικός και εργατικός άνθρωπος, προικισμένος όσο λίγοι με το χάρισμα του λόγου και την αίσθηση της επικοινωνίας, ο Νίκος Σ. Μάργαρης ήταν ταυτόχρονα μοναδικό πρότυπο για τους νεότερους συνεργάτες, τους οποίους ενέπνεε και καθοδηγούσε με πραότητα και συνέπεια. Άτομο «μεγαλύτερο από τη ζωή», ήταν πάντα αγαπητός ακόμη και όταν εξέφραζε σκληρές αντίθετες απόψεις.

Από τη χώρα του φωτός

Ο ένας ήταν 70 ετών και ο άλλος 20 και φαντάρος. Οδηγούσαν τα αυτοκίνητά τους αντίθετα σε κάποιο επαρχιακό δρόμο. Η επιπόλαια οδήγηση του νεαρού κάρφωσε το αυτοκίνητό του στο αντίθετα κατευθυνόμενο του 70χρονου. Το αποτέλεσμα δυο βαριά τραυματίες σφηνωμένοι στα τρακαρισμένα αυτοκίνητα. Όταν ήρθαν οι πυροσβέστες να τους απεγκλωβίσουν ο 70χρονος, σφηνωμένος σε κατάσταση μεταξύ ζωής και θανάτου, τους είπε να τον αφήσουν δεύτερο και να πάνε να απεγκλωβίσουν πρώτα τον νεαρό που έχει τη ζωή μπροστά του. Κατά τη μεταφορά του στο νοσοκομείο πέθανε. Ο μακαρίτης μπάρμπα Σοφοκλής ήταν ένας άνθρωπος που δεν έδειχνε να έχει τέτοιο ψυχικό σθένος. Θεός σχωρέστον.

Τα θυμήθηκα όλα αυτά διαβάζοντας την είδηση από την Ιαπωνία: «Διακόσιοι εβδομήντα Ιάπωνες συνταξιούχοι πρότειναν να εργαστούν στη Φουκουσίμα ως «σώμα αυτοκτονίας», σκεπτόμενοι ότι θα έχουν πεθάνει προτού προσβληθούν από καρκίνο, συνεπώς, γιατί να κινδυνεύσουν νέοι άνθρωποι; Η ιαπωνική κυβέρνηση είδε με συμπάθεια την πρόταση των συνταξιούχων, έγινε όμως λόγος για «εθελοντές σε μια αποστολή αυτοκτονίας», ως «έσχατη επιλογή». Κάποιοι σύγχρονοι ηλικιωμένοι Ιάπωνες, λοιπόν, επιβεβαιώνουν τον αρχαίο νόμο των Σαμουράι: «Ένα δίλημμα μεταξύ ζωής και θανάτου λύσε το απλά, διαλέγοντας αμέσως τον θάνατο».

Υπάρχουν άνθρωποι που ζουν μονάχοι

Δεν είναι φάρσα από τσογλανόπαιδα που τάχουν όλα και θέλουν να σπάσουν την πλήξη τους. Είναι μαθητές και φοιτητές, οι οποίοι κάθε μέρα δίνουν ραντεβού σε ένα διαφορετικό σημείο της Αθήνας για να προσφέρουν λίγη από την αγάπη τους σε μοναχικά άτομα: Μια αγκαλιά!

Δεν είναι οργανωμένοι, δεν τους βρίσκεις στο internet, δεν είναι καν σταθερά πρόσωπα.
Μπορείς όποιος θέλει να μπει στην άτυπη ομάδα τους και να διακηρύξει εμπράκτως  τη σημασία μιας αγκαλιάς. Έχουν έτοιμα μικρά πανό να σου δώσουν για να φωνάξεις κι εσύ «έλα να σ’ αγκαλιάσω»! 

Μια ανιδιοτελής και απρόσμενη αγκαλιά μπορεί να αποτελέσει ένα φιλί ζωής στους μοναχικούς της σκληρής σύγχρονης πραγματικότητας.

Αλιεύτηκε από το Χαμομηλάκι

Υπάρχει ελπίδα

Μαθήματα ανθρωπιάς, ήθους και αξιοπρέπειας παρέδωσε ένας Ηρακλειώτης, ο οποίος υπό καθεστώς πλήρους ανωνυμίας, έσπευσε να καταβάλλει 6.000 €, τα χρήματα που χρωστούσε ένας άλλος άγνωστος σ' αυτόν Ηρακλειώτης, προκειμένου ο τελευταίος να γλυτώσει το σπίτι του από πλειστηριασμό.
Ο δωρητής διάβασε την είδηση στην εφημερίδα «Πατρίδα» και ένιωσε συγκλονισμένος από το γεγονός.

Την Παρασκευή (26-11-2010) και λίγο μετά τις 17.00, σύμφωνα με το δημοσίευμα της "Πατρίδος"  επισκέφθηκε τα γραφεία της εφημερίδας ένας καλοσυνάτος κύριος ο οποίος ζήτησε πληροφορίες σχετικά με το ρεπορτάζ που δημοσίευσε η εφημερίδα για τον πλειστηριασμό.
Ο πλειστηριασμός έχει προγραμματιστεί για σήμερα 1η Δεκεμβρίου στο Ειρηνοδικείο Ηρακλείου και ο ιδιοκτήτης του διαμερίσματος βρισκόταν σε κατάσταση απόγνωσης αφού δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να ξεπληρώσει την οφειλή του προς τον ιδιώτη. Ο κύριος ζήτησε μόνο το τηλέφωνο του δικηγόρου ο οποίος έχει αναλάβει να κάνει την ανακοπή κατά του προγράμματος πλειστηριασμού για λογαριασμό του ιδιοκτήτη του ακινήτου. «Θέλω να βοηθήσω αυτήν την οικογένεια με όλη μου την ψυχή», τόνισε ο 65χρονος στους υπεύθυνους της εφημερίδας «Δεν θα ηρεμήσει η ψυχή μου και η συνείδηση μου όσο ξέρω ότι θα μπορούσα να σώσω το σπίτι του και δεν το έκανα. Εγώ, ξέρετε, μεγάλωσα ξυπόλυτος, σε μεγάλη φτώχεια. Η ζωή τα έφερε έτσι και σήμερα έχω οικονομική άνεση. Όσο ζω και όσο μπορώ, θα βοηθώ συνανθρωπους μου».

Ποιος είπε ότι χάθηκε η ελπίδα;

Αυτή είναι δημοσιογραφία

Η Έλλη Ισμαηλίδου στο σημερινό ΒΗΜΑ έχει ένα εξαιρετικό άρθρο με θέμα "Πολεμούν την κρίση με... κουτάλες και εκδρομές".

Αναφέρεται σε ευαισθητοποιημένους πολίτες και οργανώσεις που σηκώνουν τα μανίκια και αντιμετωπίζουν τη δύσκολη κατάσταση με χαμόγελο και έξυπνες, και κυρίως αποτελεσματικές ιδέες και πράξεις για τον διπλανό τους που υφίσταται την σκληρή κρίση της οικονομίας.

«ΥΦΕΣΗ είναι όταν ο γείτονάς σου χάνει τη δουλειά του. Κρίση είναι όταν εσύ χάνεις τη δουλειά σου» είχε πει ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν καυτηριάζοντας τον ατομικισμό που συνήθως επικρατεί σε περιόδους οικονομικής κρίσης.
«Ο σώζων εαυτόν σωθήτω» είναι το ρητό που επικρατεί όταν ο οικογενειακός προϋπολογισμός περιορίζεται, τα αποθέματα σε ρευστό εξαντλούνται και η ανεργία αυξάνεται. Την ίδια στιγμή το κάλεσμα των «αιρετικών» για αλληλεγγύη ακούγονται αφελή ή ρομαντικά, ενώ ακόμη και όσοι επιθυμούν να βοηθήσουν τους λιγότερο προνομιούχους αισθάνονται συνήθως πλήρη αδυναμία να είναι χρήσιμοι στους άλλους, τη στιγμή που οι ίδιοι δεν μπορούν να εξασφαλίσουν μια άνετη διαβίωση. Και όμως, υπάρχουν πολίτες που αποδεικνύουν ότι η αντίσταση στην κρίση δεν περνά αναγκαστικά μέσα από το... πορτοφόλι μας. Με όπλο τα παλιά τους βιβλία, τις μαγειρικές τους κουτάλες, τα ρούχα που δεν χρειάζονται πια, τις δεξιότητες και τις γνώσεις τους ή απλώς τον ελεύθερο χρόνο τους, σηκώνουν τα μανίκια και παίρνουν την κρίση στα χέρια τους!

Δείτε όλο το άρθρο στο ΒΗΜΑ:  "Πολεμούν την κρίση με... κουτάλες και εκδρομές"

Συγχαρητήρια κα Ισμαηλίδου! 

Κλειδιά ναι...

Κλειδιά ναι, η πρώτη ματιά όμως από που;
Στο σημερινό ΒΗΜΑ αναδημοσιεύεται αρθρο από έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Αγγλία και έχει τίτλο: "Τα 5 μυστικά του έρωτα με την πρώτη ματιά".
Τα μυστικά της πρώτης ματιάς κατά το άρθρο είναι:

Ειλικρίνεια: Στις ανθρώπινες σχέσεις υπάρχει ένα «φράγμα οικειότητας» που πρέπει να «σπάσει». Αυτό συμβαίνει όταν είμαστε «ανοιχτοί» και ειλικρινείς με τον άλλον από την πρώτη στιγμή.

Εγγύτητα: Ο χρόνος, και ιδίως ο χώρος, μετράνε πολύ. Η διαρκής επαφή και συναναστροφή οδηγούν στην αμοιβαία συμπάθεια μεταξύ δύο ατόμων.

Μαγνητισμός: Η αυτοπεποίθηση, η αφοσίωση σε αυτό που κάνουμε και η πίστη στις ικανότητές μας είναι ιδιότητες που ελκύουν τους άλλους σε εμάς.

Ομοιότητες: Οσο πιο πολλά κοινά ενδιαφέροντα έχουμε με κάποιον τόσο πιο εύκολο είναι να αναπτύξουμε βαθιά σχέση μαζί του.

Κοινές εμπειρίες: Οταν μοιράζονται εμπειρίες, και μάλιστα σε αντίξοες συνθήκες, δύο άνθρωποι ενώνονται και αναπτύσσονται μεταξύ τους πιο ισχυροί δεσμοί.

Τι πλήξη Θέε μου...

Ανία θεωρείται η δυσάρεστη ψυχική κατάσταση που προκαλείται από την πλήρη έλλειψη ενδιαφέροντος σε κάτι με το οποίο ασχολείται κανείς, ή από την έλλειψη κάποιας απασχόλησης που προσελκύει την προσοχή. Συνώνυμά της θεωρούνται η βαρεμάρα, η μονοτονία και η πλήξη.

Το πράγμα έχει ενδιαφέρον. Αν ψάξει κανείς θα βρει πολλές απόψεις για την έννοια. Από χιούμορ: «Αν βαριέσαι μόνος σου, παντρέψου για να βαριέσαι με παρέα» αποφαίνεται ο Πράις-Τζόουνς Ντέιβιντ. «Η ανία στρέφει τον άνδρα στο σεξ και τη γυναίκα στα ψώνια» λέει κάποιος της πιάτσας. «Η δουλειά απαλλάσσει τον άνθρωπο από τα τρία βασικότερα κακά απ' την ανία, απ' τα ελαττώματα και την ανάγκη» έχει πει ο Βολτέρος. «Να μην κάθεσαι ποτέ αργός, διότι η αργία είναι πράγμα ανιαρό» λέει ο Ισοκράτης. «Πλήξη: η αρρώστια των πλουσίων και των ανέργων» έχει γράψει ο Νίτσε.

Η διαχείριση του ελεύθερου χρόνου έχει να κάνει και με την προσωπικότητα του ατόμου αλλά και την κουλτούρα του.

Ο Μ. Μητσός αναρωτιέται στα σημερινά ΝΕΑ: Είναι άραγε η ανία απειλητική; Για να παρατηρήσει ότι ο Γκαίτε έλεγε πως χωρίς αυτήν, δύσκολα θα κάναµε τον κόπο να πάρουµε στα χέρια µας ένα µολύβι, ένα πινέλο ή ένα µουσικό όργανο. «Η αλήθεια όµως, σηµειώνει ο Μάρσντεν, είναι ότι ένας µέσος νεαρός σε µια µέση ευρωπαϊκή πόλη ένα µέσο βράδυ Παρασκευής πολύ δύσκολα εκτιµά την αξία της ανίας που του επέβαλε η σύγχρονη ζωή. Η ανία αποτελεί την κυριότερη αιτία της βίας στα προάστια των µεγαλουπόλεων. Κι αυτό, επειδή η βία είναι συναρπαστική. Και η συγκίνηση που προσφέρει δύσκολα µπορεί να αντικατασταθεί από τη συγκίνηση που προκαλεί µια παρτίδα πινγκ πονγκ.

Μια λύση για την αντιµετώπιση της ανίας θα ήταν να την απαγορεύσουµε. Δεδοµένου όµως ότι απουσιάζουν τα θρησκευτικά πάθη, οι ταξικοί πόλεµοι ή η πλήρης οικονοµική κατάρρευση, µια ακόµη καλύτερη λύση θα ήταν να την αποδεχθούµε. Ποιος ξέρει, ίσως µια µέρα να την αγαπήσουµε» καταλήγει ο Μητσός. Μήπως, όμως, με το τέλος της πανδημίας της γρίπης Α πρέπει να ασχοληθούμε «µε µια άλλη πανδηµία, ακόµη πιο επικίνδυνη, ύπουλη και διαλυτική: την ανία;» αναρωτιέται. Δεν θα πρέπει ακόμα να αγνοούμε τον θυμόσοσφο λαό μας που υποστηρίζει ότι "στου τεμπέλη το τσαντήρι στήνει ο διάολος εργαστήρι".

Το τρελοβάπορο

Έλα Χριστέ και Κύριε, λέω κι απορώ

τέτοιο τρελό βαπόρι, τρελοβάπορο...

Ο. Ελύτης

Ο χειρότερος πρώτος. Θα σηκωθούν κι οι πέτρες... Ποια δικαιοσύνη; Ποια συλλογικότητα; Ποια μόρφωση ο αμόρφωτος;... Αλήτες, ανίκανοι και γλύφτες να μιλάνε για αξίες. Ποιές αξίες; Το γλείφειν, η ίντριγκα, ο κομματισμός, η ημετεροκρατία, οι απειλές, οι εκβιασμοί και η αποθέωση της ανικανότητας; Ή είναι τόσο ηλίθιοι ορισμένοι ή τόσο θρασείς.

Εικονική πραγματικότητα

Όταν δημοσιοποιείς τις απόψεις σου πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικός. Όταν δημοσιοποιείς τις απόψεις σου επωνύμως θα πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικότερος. Όταν εκπροσωπείς θεσμούς και δημοσιοποιείς τις απόψεις σου πρέπει να είσαι προσεκτικότατος.

«Όταν γράφεις στις εφηµερίδες πρέπει να είσαι πολύ φελλός για να µη σου έχει καλλιεργηθεί ένα ιδιότυπο αίσθηµα συστολής πως, ό,τι εξαιρετικό σου συµβαίνει, αντί να σε κάνει υπερφίαλο σε καθιστά ακόµη πιο υπόλογο απέναντι στους άλλους. Σ’ αυτούς τους άλλους, που συµβαίνει να µην έχουν τους τρόπους να επικοινωνήσουν µε πρόσωπα και γεγονότα εξαιρετικά και για τους οποίους τρόπους δεν αισθάνεται συχνά κανείς ιδιαίτερα περήφανο τον εαυτό του. Ωστόσο η δηµόσια έκθεση µιας συνάντησης που έγινε για να παραµείνει ιδιωτική υπόθεση, έχει νόηµα µόνον όταν το, ακόµη και περιληπτικό, περιεχόµενό της µπορεί να αποτελέσει ένα νήµα για να εγκατασταθεί µια σχέση ανάµεσα σε ανθρώπους που προορίζεται όχι µόνο να µη συναντηθούν ποτέ µεταξύ τους, αλλά να µη διανοηθούν καν ο ένας την ύπαρξη του άλλου» γράφει ο Νιάρχος στα σημερινά (23-7-10) ΝΕΑ.

Και γιατί όλα αυτά; Απλά γιατί αυτά που βλέπουμε κυρίως από την τηλεόραση όχι μόνο δεν είναι όλη η αλήθεια, αλλά τις περισσότερες φορές αποτελούν πέμπτης διαλογής υλικό. «Αν πιστεύαµε ως πραγµατικότητα µόνον ό,τι βλέπουµε στην τηλεόραση, σύνολη η ανθρωπότητα θα είχε τρελαθεί ή θα είχε βουλιάξει» γράφει ο Νιάρχος. Σε κάποιο βαθμό το αντιλαμβάνεται με το ένστικτό του και ο απλός τηλεθεατής: δεν μπορώ να τα βλέπω αυτά τα πράγματα. Είναι τόσο υπερβολικά και προς την ίδια πάντα κατεύθυνση που λέω δεν μπορεί να είναι έτσι ο κόσμος όλος.

Ο Νιάρχος καταλήγει παραθέτωντας το παράδειγμα του νοσηλευτή «που ζήτησε κι έγινε, επίσης, ιερέας και λειτουργεί και θεραπεύει σε µια µονάδα µε ασθενείς του ΑΙDS σ’ ένα νοσοκοµείο της χώρας µας, χωρίς να πληροφορηθεί κανείς άλλος την ύπαρξή του παρά µόνον οι ασθενείς, ισορροπεί ηθικά την κατάσταση -του πλανήτη πλέον- πολύ αποτελεσµατικότερα απ’ ό,τι το κατορθώνουν τα λογής φιλανθρωπικά γκαλά. Ή, για να είµαστε ακριβέστεροι, τα δεύτερα δεν την ισορροπούν, την καταβαραθρώνουν ανεπανόρθωτα». Διαφωνείτε;

Να βοηθήσουμε τα Εξαφανισμένα Παιδιά να επιστρέψουν σπίτι τους

Η αύξηση του αριθμού εξαφανίσεων παιδιών - θυμάτων γονικής αρπαγής σε όλο τον κόσμο αποτελεί το κεντρικό θέμα της διεθνούς καμπάνιας που θα πραγματοποιηθεί στις 25 Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά.

Πολύ έντονα απασχολεί το φαινόμενο της γονικής αρπαγής και της επίδρασης που ασκεί στα παιδιά που έχουν απομακρυνθεί από οτιδήποτε οικείο σε αυτά, από κάποιον άνθρωπο που εμπιστεύονται. Παιδιά - θύματα γονικής αρπαγής αποξενώνονται από το οικογενειακό και φιλικό τους περιβάλλον, χάνουν τη σταθερότητα σε θέματα εκπαίδευσης και σε ακραίες περιπτώσεις ακούνε ψέματα από τον γονέα που τα έχει απομακρύνει, όπως πχ. ότι δεν είναι αγαπητά πλέον στην οικογένεια ή ότι κάποιο μέλος της οικογένειας ή συγγενικό πρόσωπο έχει αποβιώσει.

Το Εθνικό Κέντρο για τα Εξαφανισμένα, Κακοποιημένα και υπό Εκμετάλλευση Παιδιά είναι μία από τις Δράσεις του Εθελοντικού Οργανισμού για τα Παιδιά «Το Χαμόγελο του Παιδιού». το οποίο απαρτίζεται κυρίως από κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους και νομικούς συμβούλους. Στην Ελλάδα, το Εθνικό Κέντρο έχει αναπτύξει στενή συνεργασία με την Ελληνική Αστυνομία, την Εισαγγελία Ανηλίκων και τα μέσα ενημέρωσης.

Ειδικότερα, τo 2009, το Εθνικό Κέντρο για τα Εξαφανισμένα, Κακοποιημένα και υπό Εκμετάλλευση Παιδιά έλαβε 263 αιτήματα για βοήθεια σε περιπτώσεις εξαφάνισης παιδιών. Από αυτά, το 28% των περιπτώσεων αφορούσε παιδιά ηλικίας κάτω των 12 ετών και το 65% αφορούσε εξαφανίσεις εφήβων. Σε 50 περιπτώσεις επρόκειτο για γονική αρπαγή, αριθμός που αυξάνεται ολοένα και περισσότερο όταν συνδέεται με γονικές αρπαγές σε διασυνοριακό επίπεδο.

H Παγκόσμια Ημέρα για τα Εξαφανισμένα Παιδιά, 25η Μαίου, είναι ημέρα για να τιμήσουμε τα παιδιά που βρέθηκαν, να θυμόμαστε εκείνα που υπήρξαν θύματα εγκλημάτων και να ενισχύσουμε τις προσπάθειες για εκείνα που δεν έχουν βρεθεί.
--------------
Το Χαμόγελο του Παιδιού είναι Εθελοντικός Οργανισμός μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που έχει ως κύριο μέλημα την προστασία των παιδιών και την προάσπιση των δικαιωμάτων τους. Αποτελεί ενεργό μέλος ΔΣ του Διεθνούς Κέντρου για τα Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά (ICMEC) και της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας για τα Εξαφανισμένα και Σεξουαλικά Κακοποιημένα Παιδιά κλπ Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.hamogelo.gr και για πληροφορίες στα αγγλικά, την ιστοσελίδα www.gr-missingkids.com.

To Διεθνές Κέντρο για τα Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά (ICMEC) είναι ιδιωτικός, μη κερδοσκοπικός οργανισμός, με δράση στον τομέα προστασίας παιδιών - θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης και γονική αρπαγή. Το Παγκόσμιο δίκτυο για τα Εξαφανισμένα Παιδιά αποτελεί πρόγραμμα του ICMEC, αποτελούμενο από 17 ιστοσελίδες και χώρες που τροφοδοτούν μια κεντρική, πολύγλωσση βάση δεδομένων με πληροφορίες για εξαφανισμένα παιδιά και φωτογραφίες. σε διαφορετικές γλώσσες. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα www.icmec.org.

Κάποτε θάρθουν να σου πουν...

"17 Μαρτίου 1988 - Για τον χαμένο του αγώνα που τα αστεράκια μείναν μόνα να τον κλαιν!"

Σχόλιο για τον Ν. Άσιμο που δημοσιεύτηκε στα ΝΕΑ της 16ης Μαρτίου 2010

Εγώ με τις ιδέες μου κι εσείς με τα λεφτά σας

νομίζω πως τα θέλετε μονά ζυγά-δικά σας

δεν θέλω την κουβέντα σας ούτε τη γνωριμιά σας

Θα χτυπήσω εκεί που σας πονάει

κανέναν δεν θ' αφήσω εμένα να κερνάει

θα με χρίσω ιππότη και τζεντάι

και άμα ξεμεθύσω σας λέω και γκουντ-μπάι

Και οι θεοί σας πείθονται εάν υπάρχει ανάγκα

για πόλεμο δεν έκανα ποτέ εγώ το μάγκα

και ούτε νεροπίστολο δεν έχω στην παράγκα

Θα τραβήξω το δρόμο μου όσο πάει

κανένα δεν θ' αφήσω εμένα να κερνάει

θ' απολύσω κι όποιον με περιγελάει

χιλιάδες δυο αλήθειες ο πόνος μου γεννάει

Εγώ στα δίνω έτοιμα κι εσύ τα θες δικά σου

λιγούρα που σε έδερνε παρ' όλα τα λεφτά σου

και ούτε στο νυχάκι μου δεν φτάνει η αφεντιά σου

Δεν σε παίρνει εμένα να κοιτάξεις

χωρίς καμιά ουσία εσύ θα τα τινάξεις

είσαι θύμα του νόμου και της τάξης

δεν ξέρεις καν το λόγο για να με υποτάξεις

Δώρα

Φαντεζί συσκευασίες, εντυπωσιακά αμπαλάζ και αρκετή υποκρισία. Καταναλωτική μανία; Δωρομανία; Ανάγκη να εισπράξουμε συναισθήματα από την προσφορά; Πραγματική ανάγκη να προσφέρουμε και να εισπράξουμε; Δούναι και λαβείν συναισθημάτων που πηγάζει από κάποια εσωτερική ανάγκη; Εμπορικό εφεύρημα ή κόλπο για να ανοίξουμε κάποιες πόρτες; Συνειδητή συμμετοχή σε ένα επιτηδευμένο κλίμα προσποιητής χαράς; Επιδειξιομανία; Ανάγκη να συμβάλλουμε πραγματικά στην ανακούφιση κάποιων αναξιοπαθούντων συνανθρώπων μας;

Πίσω από κάθε δώρο «κρύβονται κανόνες και συμπεριφορές. Η δυναμική της αμοιβαιότητας και της υποχρέωσης, του οικονομικού και ψυχολογικού χρέους, αλλά και της συμβατικότητας. Όμως, ένα στοιχείο που κάνει το δώρο προκλητικό και ακατανίκητο, είναι οι υστερόβουλες σκέψεις του δωρητή. Yπάρχουν άνδρες που στην προσπάθειά τους να ρίξουν μια γυναίκα, τη δελεάζουν μ’ ένα εντυπωσιακό δώρο» σχολιάζει η Ρ. Μασούρα σε σχετικό άρθρο της.

Ο Άγιος Βασίλης ίσως είναι ανάγκη, ίσως εφεύρημα… «Tο δόσιμο ψυχής είναι αυτό που θα λειτουργήσει ως επένδυση στο μέλλον, κι όχι το δώρο, όσο καλοπροαίρετο κι αν είναι» υποστηρίζει η Μασούρα.

Το άρθρο της Ρ. Μασούρα

Τολστόι

Ο άνθρωπος είναι σαν το κλάσμα, ο αριθμητής είναι αυτό που είναι στην πραγματικότητα, ενώ ο παρονομαστής είναι αυτό που νομίζει για τον εαυτό του. Όσο μεγαλύτερος ο παρονομαστής τόσο μικρότερο και το κλάσμα.