Ρομπότ και εκπαίδευση

Το Σάββατο 23 Μαρτίου το Παράρτημα Χανίων της Μαθηματικής Εταιρείας είχε μια ημερίδα για τα Μαθηματικά. Ο πρώτος ομιλητής ήταν από το Πολυτεχνείο Κρήτης και παρουσίασε την εφαρμογή που αναπτύσσεται στα εργαστήριά τους σχετικά με μια ομάδα ρομπότ που παίζει ποδόσφαιρο. «Robo Cup» ονομάζεται το πρόγραμμα. Μάλιστα μετέχει σε ένα παγκόσμιο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου για ρομπότ.

Πέρα από το ψυχαγωγικό θέαμα που παρουσιάζεται σε έναν αγώνα ποδοσφαίρου με ρομπότ-αρχικά τροχοφόρα και σήμερα ανθρωπόμορφα- τα οποία εξομοιώνουν σχεδόν όλες τις ανθρώπινες κινήσεις, το πείραμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή αναπτύσσεται σε ένα χώρο με πολύ μεγάλη πολυπλοκότητα και κατά συνέπεια αποτελεί πρόκληση για τις ομάδες που συνεργάζονται γιαυτό.

Προσωπικά, μου έφερε στο μυαλό τη διάσημη ρήση του Δούκα του Ουέλιγκτον σύμφωνα με την οποία: Οι μάχες στα Βατερλώ κερδίζονται στα γήπεδα του Ίτον, η οποία μεθερμηνευόμενη σε απλούστερα ελληνικά θέλει να πει ότι η Παιδεία είναι αυτή που καθορίζει θετικά την ιστορική πορεία των λαών.

Η ιδέα των ρομπότ μπορεί τα τελευταία χρόνια, με την επανάσταση των υπολογιστών και της τεχνολογίας, να παρουσιάζει τεράστια ανάπτυξη, όμως και αυτή, έχει τις ρίζες της στην μεγαλειώδη Ελληνική Μυθολογία.

Ο Τάλως, ο μυθικός φύλακας της Κρήτης, το ανθρωπόμορφο ρομπότ από χαλκό, τον οποίο είχε κατασκευάσει ο Ήφαιστος και τον είχε χαρίσει στον Μίνωα, κατά μια εκδοχή,  χρησιμοποιήθηκε για αμυντικούς σκοπούς, όπως θα λέγαμε σήμερα. Για να φυλάει δηλαδή την Κρήτη. Κατά την εκδοχή του Πλάτωνα ήταν επιφορτισμένος με το καθήκον να επιτηρεί την εφαρμογή των νόμων στην Κρήτη, κουβαλώντας τους μαζί του γραμμένους σε χάλκινες πλάκες. Για λόγους δημόσιας τάξης, θα λέγαμε. Εν πάση περιπτώσει, όπως και νάχει η συμπεριφορά του ήταν ταυτισμένη με αυτό που θα θέλαμε και σήμερα να κάνει ένα ρομπότ, δηλαδή το χαμαλίκι.

Το τέλος του Τάλω ήρθε όταν συναντήθηκε με τους Αργοναύτες που γύριζαν από την Κολχίδα. Θέλοντας να δέσουν οι Αργοναύτες στο νησί, εδώ κοντά στο Κάβο Σίδερο (στο ακρωτήριο Σαμώνιο, όπως μας πληροφορεί ο Απολλώνιος ο Ρόδιος) αντιμετώπισαν τον Τάλω, ο οποίος τους κρατούσε σε απόσταση. Τότε η Μήδεια, που ταξίδευε μαζί τους, μάγεψε με τα λόγια της τον Τάλω, υποσχόμενη σ’ αυτόν αθανασία, κι έτσι ο Ιάσονας κατάφερε να του αφαιρέσει το καρφί πούχε στη φτέρνα, να αδειάσει έτσι το γαλάζιο αίμα του και να τον θανατώσει. Και επειδή ο μύθος κρύπτει νουν αληθείας, όπως λέει ο ποιητής, το επιμύθιο είναι πως ακόμα και τα ρομπότ στην Ελληνική Μυθολογία υποκύπτουν στη ματαιοδοξία τους και στα λόγια μιας γυναίκας, πολύ περισσότερο βέβαια αν αυτή είναι μάγισσα.

 Η λέξη «ρομπότ», όπως ενδεχομένως σας είναι γνωστό, προέρχεται από το σλαβικό robota που σημαίνει εργασία, και επινοήθηκε από τον τσέχο συγγραφεά και ζωγράφο Josef Capek. Χρησιμοποιήθηκε δε για πρώτη φορά από τον αδελφό του Karel Capek, συγγραφέα επίσης, στο θεατρικό έργο του Rossum's Universal Robots, για να σατιρίσει την εξάρτηση της κοινωνίας από τους μηχανικούς εργάτες (ρομπότ) της τεχνολογικής εξέλιξης και οι οποίοι τελικά εξοντώνουν τους δημιουργούς τους. Σε πολλές σύγχρονες σλαβικές γλώσσες (πχ την πολωνική) χρησιμοποιείται και ως έκφραση της καθημερινότητας με την έννοια της σκληρής δουλειάς (αντίστοιχη της δικής μας έκφρασης «χαμαλίκι»). Θυμηθείτε ακόμα και τη σχετική αλληγορία στην ταινία του Τσάπλιν «Μοντέρνοι Καιροί» με τους εργάτες-ρομπότ, όπως θα λέγαμε σήμερα.

Ο ρώσος φυσικός  Ισαάκ Ασίμοφ, γνωστός κυρίως από τα βιβλία του γύρω από την εκλαϊκευμένη επιστήμη και την επιστημονική φαντασία, περίπου στα 1940, συνέλαβε το ρομπότ ως ένα «αυτόματο» με εμφάνιση ανθρώπου αλλά απαλλαγμένο από συναισθήματα. Ο ίδιος καθιέρωσε και τον όρο ρομποτική για την επιστήμη που είναι αφιερωμένη στη μελέτη των ρομπότ και διέπεται από τους τρεις νόμους σύμφωνα με τους οποίους α) δεν θα πρέπει να ί χρησιμοποιηθούν για να βλάψουν  ανθρώπινα πλάσματα,  β) θα πρέπει να υπακούουν στους ανθρώπους εκτός αν αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον προηγούμενο νόμο και γ) να προστατεύουν  την ύπαρξή του εκτός αν αυτό έρχεται σε αντίθεση με τους δυο προηγούμενους νόμους.

Αξίζει να αναφέρουμε εδώ ότι στις περισσότερες ταινίες επιστημονικής φαντασίας με ρομπότ οι αρχές αυτές καταπατώνται και τα ρομπότ παίζουν το ρόλο του κακού ή υπηρετούν τους σκοπούς κακών ανθρώπων.

Και όμως, η ανάπτυξή τους στα επιστημονικά εργαστήρια γίνεται κυρίως για να αξιοποιηθούν εκεί που είναι δύσκολο, βρώμικο, μονότονο ή επικίνδυνο να ανατεθεί η εργασία σε ανθρώπους. Ενδεικτικά:

-Εξουδετέρωση εκρηκτικών

-Κατάσβεση πυρκαγιών

-Σε πυρηνικά ατυχήματα και εφαρμογές.

-Στη μελέτη ηφαιστείων, όπως και στα μεγάλα βάθη των ωκεανών κλπ

-Στη χειρουργική

-Στις διαστημικές αποστολές κ.α.

Η εξέλιξη της τεχνολογίας ασφαλώς και θα μας επιτρέψει κάποτε την κατασκευή ρομπότ ικανών να κάνουν όλο και πιο πολύπλοκες εργασίες.

Το κρίσιμο ερώτημα βέβαια που πάντα θα καλούμαστε να απαντήσουμε είναι αν η ωφέλεια που προσφέρουν μπορεί να αντισταθμίζει το μεγάλο κόστος που απαιτείται για την έρευνα και την κατασκευή τους.

Ένα άλλο σοβαρό ερώτημα είναι αν κάποτε θα έρθει η στιγμή κατά την οποία τα ρομπότ θα εξοπλιστούν με στοιχεία ευφυΐας και συνείδησης.

Το σημαντικό είναι, πάντως, ότι σε κάθε επιστημονική έρευνα και τεχνολογική εφαρμογή, ο στόχος να είναι πάντα η εξυπηρέτηση των αναγκών του ανθρώπου και η βελτίωση της ποιότητας ζωής του. Και σίγουρα, θα είναι πάρα πολύ δύσκολο να πιστέψουμε ότι κάποτε θα μπορέσουν τα ρομπότ να αποκτήσουν προχωρημένες ανθρώπινες ικανότητες, όπως η κριτική σκέψη.

Ι. Σταμέλος

stamelosioa@gmail.com

YΓ. Το άρθρο αποτέλεσε μια εισαγωγή στην ημερίδα ρομποτικής που διοργάνωσε η Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση Λασιθίου στη Σητεία την Πέμπτη 28 Μαρτίου.

Πληροφορίες

Η Ολλανδική εταιρεία TomTom που πουλάει μηχανάκια GPS, λέει η είδηση, ζήτησε συγγνώμη γιατί πούλησε δεδομένα από τις διαδρομές των χρηστών της στην αστυνομία!
Γιατί το έκανε; Για να ισοσκελίσει τα άσχημα οικονομικά αποτελέσματα του 1ου τριμήνου της χρονιάς και να ενισχύσει την κερδοφορία της μέσω συγκεκριμένων ενεργειών, όπως η συγκεκριμένη πώληση κυκλοφοριακών δεδομένων χρηστών των GPS συσκευών της σε.... κυβερνήσεις.

Η ολλανδική εφημερίδαAlgemeen Dagblad, αποκάλυψε πως η αστυνομία της χώρας απέκτησε αυτά τα δεδομένα και τα χρησιμοποίησε για να στήσει ραντάρ ταχύτητας σε συγκεκριμένα σημεία, βάσει των αναλύσεων που έκανε.

Ο CEO της TomTom, Harold Goddijn αμύνθηκε της κίνησης αυτής, λέγοντας πως είχαν... αγαθές προθέσεις και στόχος της εταιρείας είναι να συμβάλλει στο να βελτιωθούν και να αποσυμφορηθούν τα οδικά δίκτυα.

Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τα πνεύματα, ο Goddijn απέστειλε σε επιστολή προς τους κατόχους των συσκευών και αφού παραδέχτηκε το λάθος του, σημείωσε πως θα εξετάσουν εάν αυτή η χρήση των δεδομένων που διέθεσαν μπορεί να επιτραπεί.

Ο Goddijn προσέθεσε πως η συλλογή των στοιχείων έγινε ανώνυμα και οι χρήστες έχουν την επιλογή εάν θέλουν να συμμετέχουν ή όχι και ανά πάσα στιγμή μπορούν να την απενεργοποιήσουν. "Τα δεδομένα αυτά που συλλέγονται ανώνυμα, χρησιμοποιούνται ώστε να βοηθηθούν οι οδηγοί των οχημάτων στο να καθοδηγηθούν από τις συσκευές μέσω της πιο γρήγορης διαδρομής, όπως επίσης και να καταστήσουν τους δρόμους πιο ασφαλείς και με λιγότερα μποτιλιαρίσματα", πρόσθεσε.

Η συγκεκριμένη πράξη επαναφέρει το ερώτημα σχετικά με την διαχείριση των προσωπικών πληροφοριών από ανθρώπους που κινούνται με μόνο στόχο το προσωπικό τους κέρδος. Φοβούμαστε ότι είμαστε ακόμα στην αρχή του προβλήματος. Η πληροφορία και χρήμα είναι αλλά και στα χέρια ανθρώπων αδίστακτων γίνεται επικίνδυνη.

Κασέτες και δισκέτες

Κασέτες ο Κούγιας, δισκέτες η Ελευθεροτυπία. Πόσο πίσω έχουν μείνει τεχνολογικά άνθρωποι και εφημερίδες που θέλουν να λένε ότι βρίσκονται στην πρωτοπορία.

Πώς μας ήρθε στο μυαλό ο Βαρβιτσιώτης -υπουργός Αμύνης τότε- που μίλαγε επί μακρόν για τον κομπιούτορα.

Γνώση ορολογίας. Πράγματι χαμηλή γνώση αλλά όταν θέλεις να είσαι σύγχρονος τουλάχιστον ρωτάς.

Μ' αυτά που ακούγονται και γράφονται ακόμα και οι πιτσιρικάδες γελάνε.

Σύγχρονοι μαυραγορίτες

Στην Κατοχή είχαμε τους μαυραγορίτες. Στη σύγχρονη έκδοση παραπλήσιο ρόλο έχουν αναλάβει οι βενζινοκλέφτες συνεπικουρούμενοι απο τη χάι τεχνολογία.
"Θα παρέµβει ο Πρωθυπουργός κύριος Γιάννης Ραγκούσης να προτείνει την παραίτηση του κυρίου Κατσαβουρδούγκα του σελέµη που µας κλέβει τη βενζίνη µε το τσιπάκι; Θα τιµωρηθεί ποτέ εδώ σ’ αυτό το µυρωµένο ακρογιάλι της Μεσογείου (πήγα να γράψω της Μεσογείων) µε παραίτηση, αποζηµίωση και συνταξάρα όχι µόνο ο συγκεκριµένος Κατσαβουρδούγκας αλλά και ο κάθε Κατσαβουρδούγκας; Οχι. Ποτέ. Γι’ αυτό επιµένω. Δεν υπάρχει προκοπή στην Ελλάδα. Δεν υπάρχουν αξίες. Βέβαια τώρα που το σκέφτοµαι σαν Ελλην κι εγώ που ζω στας παρυφάς της Αθήνας και σαν καλλιτέχνης που ζω στα σύννεφα, «Θα µπορούσα στα σύννεφα να ‘χα εγώ βενζινάδικο», αν και πολύ µε φοβίζει που το βενζινάδικο ριµάρει µε το «Αδικο» και τον «Κατάδικο», σημειώνει στα σημερινά ΝΕΑ ο Σταμάτης Φασουλής.

Το λάθος ποντίκι

Μου άρεσε πολύ, το βρήκα άκρως ευρηματικό για τίτλο άρθρου για να περιγραφεί η τεχνοφοβία. Το βρήκα σε άρθρο στο σημερινό ΒΗΜΑ:
"Όταν φοβόμαστε το 'λάθος' ποντίκι"

Η τεχνοφοβία είναι μια «πάθηση» της εποχής. Συνοδεύεται από άγχος και απέχθεια για τις ηλεκτρονικές συσκευές και, όπως ανακάλυψαν οι επιστήμονες, έχει τη ρίζα της στην εμβρυϊκή ζωή.

 

Για λεπτομέρειες στο άρθρο της Ειρήνης Βένιου στο ΒΗΜΑ

Φεστιβαλ Επιστήμης Τέχνης και Τεχνολογίας

Πραγματοποιήθηκε, όπως είχε προγραμματιστεί, το τριήμερο φεστιβάλ Επιστήμης, Τέχνης και Τεχνολογίας που διοργάνωσε το Παράρτημα Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας με συνδιοργανωτές τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Λασιθίου, την ΕΛΜΕ Λασιθίου, τον Δήμο Αγίου Νικολάου και το περιοδικό «Αμάλθεια».

Την Πέμπτη 7 Οκτωβρίου και ώρα 8.00 μ.μ. έγιναν τα εγκαίνια της έκθεσης στην Δημοτική Πινακοθήκη Αγίου Νικολάου. Στο κοινό παρουσιάστηκαν μαθηματικές γελοιογραφίες, σκίτσα που έγιναν αποκλειστικά για το περιοδικό «Αμάλθεια», εικαστικά καθηγητών, αφίσες, πόστερς, αντίγραφα πινάκων σχετικών με την Επιστήμη, πόστερς από τις πρόσφατες δραστηριότητες της ομάδας έρευνας του Μηχανισμού των Αντικυθήρων καθώς και πλούσιο εποπτικό υλικό από την έκθεση εποπτικών οργάνων του καθηγητή Γιώργου Αγγελάκη.

Μετά την σύντομη αναφορά στις εκδηλώσεις του τριημέρου ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής Γιάννης Σταμέλος έκανε μια ψηφιακή ξενάγηση στους παρευρισκομένους και κάλεσε τον παρευρισκόμενο Πρόεδρο του Πολιτιστικού Οργανισμού Αγίου Νικολάου κ. Μάνώλη Θραψανιώτη να εγκαινιάσει την έκθεση. Ο κ. Θραψανιώτης αναφερόμενος στις δραστηριότητες των φορέων που δραστηριοποιούνται στο νομό Λασιθίου και στον Άγιο Νικόλαο μίλησε για τη σημασία των εκδηλώσεων που έχουν στόχο τον Πολιτισμό και τις Επιστήμες και εκθείασε το έργο του Παραρτήματος Λασιθίου της Μαθηματικής Εταιρείας. Η καταρρακτώδης βροχή ήταν ένας από τους παράγοντες της μέτριας προσέλευσης κοινού. Αργότερα επισκέφτηκε την έκθεση και ο δήμαρχος Αγίου Νικολάου κ. Κουνενάκης.

 Οι εργασίες παρουσίασης ανακοινώσεων ξεκίνησαν την Παρασκευή το απόγευμα, σύμφωνα με το πρόγραμμα. Μετά τον χαιρετισμό του προέδρου κ. Σταμέλου το λόγο έλαβε ο πρόεδρος της ΕΛΜΕ Λασιθίου κ. Βασίλης Αϊβαλιώτης ο οποίος απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό. Ο ερευνητής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και μέλος της σχετικής Ομάδας δρ Θύμιος Νικολαΐδης αναφέρθηκε στον Μηχανισμό των Αντικυθήρων απαντώντας σε εύλογα ερωτήματα σχετικά με την ιστορία του και τη σημαντικότητά του. Ο Επίκουρος Καθηγητής Οφθαλμολογίας κ. Γ. Μαρκάκης, ιδρυτής του μουσείου «Λυχνοστάτης»,  αναφέρθηκε στο φως και στα μάτια και έκλεισε με την παρουσίαση ενός «ηχοράματος» με μαντινάδες και εικόνες σχετικές με τα μάτια. Τις εργασίες της Παρασκευής έκλεισε ο Επίκουρος Αστροφυσικός Μάνος Δανέζης μιλώντας για τους τρεις πυλώνες του πολιτισμού και σχολιάζοντας την άποψη ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα πολιτισμική επανάσταση. Ο κ. Δανέζης απάντησε σε διάφορα ερωτήματα που ανέκυψαν σχετικά.

Το Σάββατο το πρωί τις εργασίες άνοιξε ο καθηγητής κ. Γιώργος Αγγελάκης μιλώντας για τη σημασία των διαδραστικών και εποπτικών οργάνων στη διδασκαλία παραθέτοντας πλούσια εποπτικό υλικό. Στη συνέχεια ο καθηγητής κ. Γιάννης Παλαμάς μίλησε για την Ολογραφία και παρουσίασε παραδείγματα ολογραμμάτων. Κατόπιν ο κ. Γιάννης Σταμέλος παρουσίασε μια ανακοίνωση σχετικά με τη χρήση μαθηματικών όρων σε χιουμοριστικά και σατιρικά στιγμιότυπα και ο ε.τ. Μόνιμος Πάρεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Γιώργος Πολύζος αναφέρθηκε στο πλαίσιο σπουδών, τα σχολικά εγχειρίδια και τη διερευνητική μάθηση στα σχολεία μας στο μάθημα των Μαθηματικών και ακολούθησε συζήτηση σχετικά με προβλήματα τάξης, επιμόρφωσης κλπ στο μάθημα των Μαθηματικών.

Η απογευματινή και τελευταία συνεδρία άρχισε με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού μαντινάδας. Η επιτροπή αποτελούμενη από την διευθύντρια του 1^ου Γυμνασίου Αγίου Νικολάου κα Έλση Ορφανάκη, τον διευθυντής του Επαγγελματικού Λυκείου Νεαπόλεως κ. Γιάννη Χρονάκη και τη φιλόλογο κα Έφη Μπουκουβάλα-Κλώντζα ανακοίνωσε τα ονόματα εκείνων των οποίων οι μαντινάδες διακρίθηκαν (οι δέκα καλύτερες κατά την κρίση της επιτροπής σύμφωνα με την προκήρυξη) και απαγγέλθηκαν από την κα Ορφανάκη οι μαντινάδες αυτές. Οι 8 από τις 10 προέρχονται από το νομό Χανίων, μια από το νομό Ηρακλείου και μια από Αθήνα. Έπαινοι αποδόθηκαν στις μαντινάδες των: Α.Δ. Καρκανοραχάκης, έμπορο, από Χανιά, Θ. Πατεράκη, δημόσιο υπάλληλο, συγγραφέα, από Χανιά, Κατερ. Πατεράκη, μαθήτρια Γ’ Λυκείου, από το δήμο Ελ. Βενιζέλου Χανίων, Αικ. Φουρφουλάκη, δημοτική υπάλληλο, από Χανιά, Μαν. Μακρυδάκη του Τίτου, από Τυμπάκι Ηρακλείου, Σαπφώ Δουλγεράκη-Αθανασάκη, συνταξιούχο δασκάλα, από Χανιά και Μιχ. Πιτυκάκη, εκπαιδευτικό, από Πετράλωνα. Το περιοδικό «Αμάλθεια» θα δημοσιεύσει στο επόμενο τεύχος του τις βραβευμένες μαντινάδες με το πρακτικό της επιτροπής.

Η συνεδρία συνεχίστηκε με μια πολύ ευχάριστη νότα αφού ο Δημήτρης Γεροντής με τη λύρα του και οι Μανώλης Μασσάρος και Γιώργης Γεροντής με τα λαούτα τους απέδωσαν θαυμάσια σε κρητικούς ρυθμούς τις βραβευμένες μαντινάδες για τους παρευρισκομένους και τους ενθουσίασαν τόσο με το λυρισμό τους όσο και με τον μεστό νοήματος στίχο.

Ο επιστημονικός επιμελητής του Μουσείου Ηρακλειδών δεν μπόρεσε να παραβρεθεί στην εκδήλωση λόγω εκτάκτου κωλύματος, όμως έστειλε την ανακοίνωσή του την οποία παρουσίασε ο κ. Σταμέλος. «Μαθηματικά και Τέχνη» ήταν το θέμα που με παραδείγματα ξεκίνησε από τη γεωμετρική περίοδο για να καταλήξει στον Escher. Στο ίδιο μήκος κύματος και η πολύ ενδιαφέρουσα ανακοίνωση του Ομότιμου Καθηγητή του ΕΜΠ κ. Δ. Φιλιππίδη με θέμα «η μαγεία των αριθμών στην Αρχιτεκτονική» με πολλά παραδείγματα από τον Βιτρούβιο έως τους Λε Κορμπυζιέ και Άρη Κωνσταντινίδη.

Κατόπιν ο γνωστός συνθέτης Χρήστος Λεοντής παρουσίασε αρχικά ένα μέρος από τη δουλειά του στον Αριστοφάνη για το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν και στη συνέχεια αναφέρθηκε στην Τραγωδία και τα διάφορα προβλήματα που καλείται να επιλύσει ως μουσικός στο αρχαίο θέατρο.

Η βραδιά και το τριήμερο έκλεισε με τη χορωδία του 2^ου Γυμνασίου Αγίου Νικολάου μαζί με μαθητές του 2^ου Λυκείου Αγίου Νικολάου. Αποδόθηκαν συνθέσεις των Ξαρχάκου, Χατζιδάκι, Θεοδωράκη και Λεοντή. Τη μουσική διδασκαλία είχε η μουσικός Γιάννα Παπαδάκη και στο πιάνο συνέπραξε η μουσικός Σοφία Αρακαδάκη. Σολίστ ήταν οι μαθητές Γιώργης Γεροντής στο λαούτο και Χρυσή Τζάβλα στο βιολί.

Τις εκδηλώσεις της τελευταίας συνεδρίας παρακολούθησε εκτός των άλλων και ο υποψήφιος Περιφερειάρχης τ. υπουργός και ευρωβουλευτής κ. Σταύρος Αρναουτάκης ο οποίος στο τέλος συνεχάρη τους διοργανωτές.

Την οργανωτική επιτροπή του φεστιβάλ αποτέλεσαν οι: Σταμέλος Ιωάννης, Πρόεδρος, Κανάκης Χαράλαμπος, Αντιπρόεδρος, Πομόνη Μαριάνθη, Γραμματέας, Χαβάκης Γεώργιος, Ταμίας, Τζερεμέ Ελένη, Ειδικός Γραμματέας, Αϊβαλιώτης Βασίλειος, Ζερβάκης Νίκος, Θραψανιώτης Μανόλης, Καραμπότσης Ηλίας, Κουρουπάκης Στρατής, Μπουκουβάλα-Κλώντζα Έφη, Νικητάκη Ειρήνη, Νικολουδάκη Σοφία, Ορφανάκη-Λασιθιωτάκη Έλση, Παπαδάκη Γιάννα, Παπαδάκης Μιχάλης, Ρωσσίδης Αθανάσιος, Σισαμάκη Ειρήνη, Τσαγκαράκη Μαρία, Τσαντάκης Νίκος, Φαρσάρης Μιχάλης και Χρονάκης Γιάννης.

Η Οργανωτική Επιτροπή ευχαριστεί ξεχωριστά όλους τους προσκεκλημένους ομιλητές και συμμετέχοντες με δρώμενα και εργασίες και επισημαίνει ότι άπαντες προσέφεραν τις υπηρεσίες τους αφιλοκερδώς.

Επιθυμούμε ακόμα να ευχαριστήσουμε τους υπαλλήλους του REX και της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Αγίου Νικολάου και όλους εκείνους που με κάθε τρόπο βοήθησαν στην επιτυχή διεξαγωγή των εκδηλώσεων. Στους χορηγούς μας εκτός από τις ευχαριστίες μας εδώ θα κάνουμε και άλλη ειδική αναφορά. Τέλος, ευχαριστούμε τους μαθητές μας που συμμετείχαν και όσους παρακολούθησαν τις εργασίες.

Ο Γιάννης Παλαμάς συνομιλεί με τον Γιάννη Σταμέλο

"Η Ολογραφία είναι ίσως η πιο τέλεια έκφραση σύζευξης της επιστήμης με την Τέχνη".

Ο Γιάννης Παλαμάς γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Ολογραφία στο Πανεπιστήμιο Paris VIII. Τα έργα του (εικαστικά, βίντεο, ταινίες μικρού μήκους, ολογραφήματα) έχει εκθέσει κατά καιρούς σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις. Έχει επίσης συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ, σεμινάρια και συνέδρια. Σήμερα διδάσκει στη δημόσια Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και ζει στη Σητεία.

Ο κ. Παλαμάς στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Επιστήμης, Τέχνης και Τεχνολογίας» που διοργανώνει το Παράρτημα Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας 7, 8 και 9 Οκτωβρίου στον Άγιο Νικόλαο θα μιλήσει για την Ολογραφία. Με την ευκαιρία αυτή είχαμε την παρακάτω συνομιλία.

- Πότε ανακαλύψατε την Ολογραφία;

-Το 1975, φοιτητής στα Γιάννενα, διάβασα ένα άρθρο στο ‘Βήμα’ για την ολόφρεσκη τότε Ολογραφία, που με συγκλόνισε. Βαθύτατα επηρεασμένος ήδη από τις μαγικές εικόνες του Μ.Κ. Έσερ, όπου η ψευδαίσθηση της τρίτης διάστασης ξεπηδά απρόσμενα από την ‘φυλακή’ του επίπεδου κάδρου, νομίζω πως ήμουν κατάλληλα προετοιμασμένος να υποδεχτώ το φαινόμενο. Τρία χρόνια μετά, περιπλανόμενος στο κέντρο του Λονδίνου, το μάτι μου ‘κόλλησε’ σε μία βιτρίνα, όπου από κάποια διαφάνεια 20Χ30 εκατοστών, πρόβαλλε με τρισδιάστατη μεγαλοπρέπεια, πολύχρωμο, ένα προϊστορικό κρανίο. Ήταν το πρώτο ολόγραμμα που αντίκρυζα, φτιαγμένο μάλιστα από έναν μαίτρ του είδους – όπως θα μάθαινα αργότερα – τον Στήβεν Μπέντον του Μ.Ι.Τ.

-Οι βασικές σπουδές σας είναι στα Μαθηματικά και οι μεταπτυχιακές στην Ολογραφία. Πώς συνδέονται οι έννοιες αυτές;

-Η Ολογραφία γεννήθηκε σε εργαστήρια έρευνας για την βελτίωση του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου. Με την μετέπειτα κατασκευή των πρώτων λέιζερς, βρήκε σύντομα ποικίλες εφαρμογές σε διάφορους τομείς έρευνας και τεχνολογίας. Αποτελεί δηλαδή ένα καθαρά επιστημονικό προϊόν. Επειδή όμως αφορά σε ένα οπτικό φαινόμενο - την συμβολή του φωτός – έχει να κάνει δηλαδή με εικόνες, δεν άργησε να δελεάσει ανήσυχους καλλιτέχνες, που σε συνεργασία με εξειδικευμένους επιστήμονες κατόρθωσαν να δημιουργήσουν καταπληκτικές εικόνες σε τρεις διαστάσεις. Έτσι συμπερασματικά, μπορούμε να πούμε  πως η Ολογραφία είναι ίσως η πιο τέλεια έκφραση σύζευξης της επιστήμης με την τέχνη. Η ιστορία της τέχνης βρίθει παραδειγμάτων καλλιτεχνών που υπήρξαν ταυτόχρονα και αξιοσημείωτοι επιστήμονες. Άλλωστε, κι ο Αριστοτέλης ορίζει την τέχνη ως την ‘του τεύχειν τι επιστήμη’. Άρα, αν τέχνη κι επιστήμη βαδίζουν χέρι – χέρι και τα μαθηματικά είναι το κατ’εξοχήν εργαλείο της επιστήμης...

-Αν κάποιος μη ειδικός σας ρωτήσει τι ακριβώς είναι η ολογραφία και τα ολογραφήματα τι θα του απαντούσατε;

-Η Ολογραφία είναι μία μέθοδος – τεχνική αποτύπωσης του συνόλου των πληροφοριών που μεταφέρει ένα ηλεκτρομαγνητικό – και όχι μόνο – κύμα. Γνωρίζουμε από την φυσική, πως κάθε κύμα χαρακτηρίζεται από το μήκος, το πλάτος και την φάση του. Στην φωτογραφία, κάνουμε χρήση μόνο των δύο πρώτων  χαρακτηριστικών. Στην Ολογραφία εκμεταλλευόμαστε και το τρίτο – την φάση – που είναι υπεύθυνο για την δημιουργία της τρίτης διάστασης.

Ένα ολόγραμμα, είναι το μέσο που χρησιμοποιούμε για την καταγραφή της οπτικής πληροφορίας. Συνήθως πρόκειται για ένα διαφανές υλικό, όπως το γυαλί, ή πλαστικά υλικά όπως τα φωτογραφικά φιλμς.

- Έχετε και εκπληκτικές εικαστικές δημιουργίες  με χρήση των μαθηματικών συμβόλων. Σας εμπνέουν τα μαθηματικά σύμβολα;

-Στο λύκειο, κάποιος ‘φωτισμένος’ καθηγητής, κατά την διάρκεια συζήτησης με αφορμή το ωραίο κατά τον Πλάτωνα, μας είπε πως δεν είναι μόνο η τέχνη που αναζητά το ωραίο, αλλά και οι επιστήμες, ιδιαίτερα δε τα μαθηματικά. Σαν παράδειγμα, σχολιάσαμε την ομορφιά που αναδύεται μέσα από την απλότητα του διάσημου τύπου Ε=mc². Και να σκεφτεί κανείς ότι ο συγκεκριμένος καθηγητής ήταν φιλόλογος. Τα μαθηματικά σύμβολα και ιδιαίτερα οι αριθμοί, αποτελούν κορυφαίες επινοήσεις της ανθρώπινης διάννοιας, εργαλεία των οποίων η χρήση άλλαξε ριζικά τη ζωή μας σε όλα τα επίπεδα. Ως στοιχεία της μαθηματικής επιστήμης, είναι απόλυτα συνυφασμένα με την αυστηρότητα, την ακρίβεια, την πειθαρχία. Η δική μου προσέγγιση είναι μάλλον εικαστική και συνίσταται στο να ‘απαλλάξω’ αυτά τα σύμβολα από το βαρύ σημασιολογικό τους φορτίο, μετατρέποντάς τα σε δομικά στοιχεία ζωγραφικού σχεδίου.

- Ενώ κατάγεστε από τη Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια εργάζεστε στη Σητεία. Σας συνδέει κάτι ξεχωριστό με την Κρήτη;

-Επισκέπτομαι την Κρήτη τακτικά από τα φοιτητικά μου χρόνια. Είναι ένας τόπος που λατρεύω. Η εγκατάστασή μου στη Σητεία αποτελεί ένα καθαρά συμπτωματικό γεγονός, προϊόν του μοναδικού ανά την υφήλιο συστήματος τοποθέτησης εκπαιδευτικών που ισχύει στη χώρα μας.

- Συχνά αναφέρονται στη δημόσια εκπαίδευση με όχι πολύ κολακευτικά σχόλια. Περιπτώσεις όπως η δική σας δείχνουν ότι υπάρχουν εκπαιδευτικοί με ιδιαίτερα ταλέντα, επιστημονική γνώση και εξαιρετικές ικανότητες. Νομίζετε ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα τους δίνει τις ευκαιρίες που χρειάζονται για να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά το ταλέντο τους;

-Κατά τη γνώμη μου, η κοινωνία δομείται με τη μορφή των φράκταλς. Κάθε άτομο είναι μικρογραφία του περιβάλλοντός του – οικογένεια, φίλοι – το οποίο με την σειρά του αποτελεί αντανάκλαση του ευρύτερου κοινωνικού χώρου – χωριό, πόλη, χώρα - και ούτω καθ‘ εξής. Έτσι και η δημόσια εκπαίδευση, αποτελεί μία μικρογραφία της ελληνικής κοινωνίας, με όλα τα – λίγα πια – καλά της και τα - πλείστα –  άσχημά της.

Φρονώ πως ο κλάδος μας είναι παρεξηγημένος. Προσωπικά γνωρίζω πολλούς συναδέλφους που δίνουν την ψυχή τους καθημερινά στην τάξη, ενώ παράλληλα εκφράζουν τις πολλαπλές ευαισθησίες και το ταλέντο τους σε διάφορους τομείς.

Δυστυχώς, το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα όχι μόνο δεν υποστηρίζει τέτοιου είδους πρωτοβουλίες, το αντίθετο  θα έλεγα, κατορθώνει πάντα να προβάλλει εμπόδια με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Αυτό δεν μας εκπλήσσει, αφού ούτε και στους ίδιους τους μαθητές δεν δίνει ευκαιρίες να αξιοποιήσουν το οποιοδήποτε ταλέντο τους, παρά τις βαρύγδουπες δηλώσεις του υπουργείου περί μαθητοκεντρικού σχολείου.

-Τι νομίζετε ότι χρειάζεται να γίνει ώστε να γίνουν πιο αποτελεσματικοί και η δημόσια εκπαίδευση στη χώρα μας να αποκτήσει τη δυναμική που θα έπρεπε να έχει;

-Ο εκπαιδευτικός πρέπει να ανακτίσει την αξιοπιστία και την εκτίμηση του κοινωνικού συνόλου, επιδεικνύοντας σοβαρότητα, ευσυνειδησία συνεχή αναζήτηση και αυτοκριτική. Δεν φταίει για όλα το σύστημα του  οποίου βέβαια τις ευθύνες δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Μεγάλο μερίδιο ευθύνης φέρουμε όλοι μας, είτε ως γονείς, είτε ως εκπαιδευτικοί. Ειδικά στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε, πρώτοι εμείς οι εκπαιδευτικοί υποχρεούμαστε να πορευτούμε με πνεύμα ανοιχτό στις προκλήσεις της εποχής και διάθεση που να πηγάζει από αγάπη για το ‘κοινό’ μας, τους καθημερινούς μας συνεργάτες, που είναι τα παιδιά. Με αυτόν τον τρόπο άλλωστε συγκροτείται και η περιβόητη δια βίου μάθηση που επικαλείται το υπουργείο, αφού κάθε μέρα, υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, ο σωστός εκπαιδευτικός, πάντα θα έχει κάτι να προσθέσει στον προσωπικό του κουμπαρά της γνώσης.

-Ποιοι σας επηρέασαν στη ζωή σας;

-Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, γιατί μου δίδαξε πως είναι ωραίο να βλέπεις. Ο Μ.Κ. Έσερ, γιατί μου έμαθε τις ‘απόκρυφες’ τεχνικές της όρασης. Ο Πικάσο, γιατί μ’ έπεισε πως, τελικά, πιο πολύ και πιο ορθά από το μάτι, βλέπει το μυαλό. Κι έπειτα ήρθανε οι ποιητές, ο Σεφέρης, ο Ελύτης, η Δημουλά, να μου ψιθυρίσουνε πως δεν αξίζει μόνο να βλέπεις, αν δεν μπορείς την ομορφιά αυτή να μοιραστείς μέσω του λόγου. Τέλος, τι να πω για τον Λάο Τσε, που μου απέδειξε με τον πιο απλό τρόπο πως για να δω πραγματικά, την αλήθεια αν επιθυμώ να αντικρύσω, πρέπει τα μάτια μου να κλείσω!

-Τα έργα σας σε ποιους τα απευθύνετε;

-Δεν απευθύνομαι σε κάποιο ιδιαίτερο κοινό. Ωστόσο, πιστεύω πως τα έργα μου, επειδή δεν είναι πολύ ‘εύπεπτα’, χρειάζονται μιά δεύτερη ή και τρίτη ματιά για να αποκαλυφθούν στον θεατή όλες τους οι πτυχές.

-Τι περιμένετε στο μέλλον;

-Προσωπικά, ένα μαγικό χάπι που να επιμηκύνει τη ζωή, έτσι ώστε ίσως προλάβω να ολοκληρώσω όλα όσα σιγοβράζουνε στην κατσαρόλα του μυαλού μου.

Σε ευρύτερη κλίμακα, κοινωνικά, είμαι απαισιόδοξα αισιόδοξος. Εννοώ πως, αν και στο σύνολό της η κοινωνία δείχνει να οδεύει προς την καταστροφή, εν τούτοις υπάρχουν πολλά στοιχεία στο εσωτερικό της που εργάζονται αθόρυβα, υπόγεια θα έλεγα, τροφοδοτώντας τη ζωή με φως. Οι ιλλιγγιώδεις ρυθμοί της σύγχρονης ζωής δεν μας αφήνουν, όμως αν κοντοσταθούμε για λίγο, ίσως προσέξουμε την ηρωική παπαρούνα που φύτρωσε στο πεζοδρόμιο, τον λαμπερό Αποσπερίτη που αναμετρά τη φωτεινότητά του με τους προβολείς της πόλης. Τότε ίσως αντιληφθούμε πως η ζωή είναι φτιαγμένη από μιά ακολουθία τέτοιων μικρών, απειροελάχιστων λεπτομερειών, πανέμορφων αλλά και σεμνών, που περιμένουνε καρτερικά να τις ανακαλύψουμε για να μας αλλάξουνε, τον καθένα μας ξεχωριστά και στο τέλος όλους μας.

-Σας ευχαριστώ.

-Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Ο Θύμιος Νικολαΐδης για τον Αστρολάβο των Αντικυθήρων

Ο Θύμιος Νικολαΐδη συνομιλεί με τον Γιάννη Σταμέλο

για τον αστρολάβο των Αντικυθήρων

O Θύμιος Νικολαίδης είναι ιστορικός των επιστημών, διευθυντής ερευνών στο Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Οι έρευνές του αφορούν στις επιστήμες στο Βυζάντιο και στο νεώτερο ελληνισμό, καθώς και στην ιστορία των σχέσεων επιστημών - χριστιανικής θρησκείας.

Είναι γενικός γραμματέας της Διεθνούς Ένωσης Ιστορίας των Επιστημών και της Τεχνολογίας, μέλος του γραφείου της Διεθνούς Ακαδημίας Επιστημών και συνεκδότης του διεθνούς περιοδικού ιστορίας των επιστημονικών ιδεών Almagest.

Συνδιευθύνει με τον Καθηγητή Κώστα Σκορδούλη την ερευνητική ομάδα Ιστορίας, Φιλοσοφίας και Διδακτικής των Επιστημών και της Τεχνολογίας.

Ο κ. Νικολαΐδης θα μιλήσει για τις εργασίες της διεθνούς επιστημονικής ομάδας μελέτης και ανακατασκευής του αστρολάβου των Αντικυθήρων στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Επιστήμης, Τέχνης και Τεχνολογίας» που διοργανώνει το Παράρτημα Λασιθίου της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας 7, 8 και 9 Οκτωβρίου στον Άγιο Νικόλαο. Στο πλαίσιο της ομιλίας του αυτής είχαμε την παρακάτω συνομιλία.

- Κύριε Νικολαΐδη, πώς σχηματίστηκε η ομάδα για την δημιουργία-ανακατασκευή του αστρολάβου των Αντικυθήρων;

-Το εσωτερικό του μηχανισμού των Αντικυθήρων είχε διερευνηθεί με την μέθοδο των ακτίνων Χ. Η εμφάνιση νέων τεχνολογιών, όπως αυτή του αξονικού τομογράφου, ήταν προφανές ότι προσέφερε νέες δυνατότητες για την μελέτη και την ανακατασκευή του πολύπλοκου αυτού μηχανήματος. Έτσι, στις αρχές της δεκαετίας του 2000 δημιουργήθηκε μια διεθνής διεπιστημονική ομάδα μελέτης του μηχανισμού, στην οποία συμμετέχουν το Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών, τα πανεπιστήμια του Cardiff, Θεσσαλονίκης και Αθηνών, καθώς και το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης. Με την τεχνολογία των εταιριών Hewlett Packard (ΗΠΑ) και X-Tek Systems (Μεγάλη Βρετανία), η ομάδα αυτή προέβηκε σε μια νέα λεπτομερή μελέτη του μηχανισμού.

- Γιατί δημιούργησε στις ερευνητικές ομάδες και τα πανεπιστήμια τόσο μεγάλο και διαρκές ενδιαφέρον το εύρημα αυτό από το ναυάγιο των Αντικυθήρων;

-Μέχρι την εύρεση του μηχανισμού, και πιο συγκεκριμένα μέχρι την αποκρυπτογράφησή του, οι ιστορικοί της αρχαιότητας πίστευαν ότι ενώ η επιστημονική μεθοδολογία γεννήθηκε στην Ελλάδα, οι Αρχαίοι Έλληνες δεν ενδιαφέρονταν για τις τεχνολογικές εφαρμογές των επιστημών που είχαν αναπτύξει. Έτσι, ενώ μιλούσαμε για το ελληνικό θαύμα στις επιστήμες, η άποψη ήταν ότι αυτές παρέμειναν, για ιδεολογικούς λόγους, σε θεωρητικό επίπεδο. Η τρέχουσα άποψη ήταν ότι οι Αρχαίοι υπήρξαν λάτρες της λογικής, βγάζοντας συμπεράσματα μόνο με διαλεκτικές διαδικασίες.

Η ανακάλυψη ότι ο μηχανισμός των Αντικυθήρων αποτελεί ένα τόσο σπουδαίο  τεχνολογικό επίτευγμα ανέτρεψε πλήρως αυτή την αντίληψη. Η μοναδικότητά του έχει εγείρει το ενδιαφέρον της παγκόσμιας ερευνητικής κοινότητας για τον τεχνολογικό και επιστημονικό περίγυρο που επέτρεψε την κατασκευή του. Οι ιστορικοί ερευνούν σήμερα τις καταβολές του καθώς και τυχόν τεκμήρια που να αποδεικνύουν την συνέχιση της παράδοσης παρόμοιων τεχνολογικών επιτευγμάτων.

- Τι ήταν οι αστρολάβοι όπως αυτός των Αντικυθήρων στην εποχή τους;

-Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι ένα πλανητάριο, το οποίο αναπαριστά μηχανικά τις κινήσεις των ουρανίων σωμάτων, τα ημερολόγια που βασίζονται σε αυτές τις κινήσεις καθώς και τα φαινόμενα της έκλειψης της σελήνης και του ηλίου. Για μια συγκεκριμένη ημερομηνία και χρονολογία που διαλέγουμε, ο μηχανισμός μας δείχνει τη θέση στον ζωδιακό κύκλο του ηλίου, της σελήνης και των πέντε γνωστών πλανητών στη αρχαιότητα (Ερμής, Αφροδίτη, Άρης, Δίας, Κρόνος), τις φάσεις της σελήνης, την αντιστοιχία του σεληνιακού με το ηλιακό ημερολόγιο, καθώς και αν γίνεται έκλειψη ηλίου ή σελήνης και την ώρα της έκλειψης. Τέλος δείχνει για το έτος που διαλέγουμε που γίνονται οι πανελλήνιοι αγώνες (Ολύμπια, Ίσθμια, Πύθεια και Νέμεα).

-Γιατί είναι μοναδικός αυτός των Αντικυθήρων;

-Ο μηχανισμός αυτός είναι φτιαγμένος από χαλκό, ακριβό και ανακυκλώσιμο μέταλλο. Τα αντικείμενα από χαλκό, από τις χύτρες ως τα αγάλματα, κατέληγαν κάποια στιγμή στο χυτήριο για ανακύκλωση. Ό,τι έχει σωθεί βρίσκεται κυρίως σε κάποιο ναυάγιο ή ως ταφικό κτέρισμα. Το ότι ένα παρόμοιο αντικείμενο βρέθηκε σε πλοίο που ναυάγησε, είναι ήδη μια πολύ μεγάλη τύχη για μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν την εποχή εκείνη και άλλα παρόμοια αντικείμενα.

-Είναι αληθές ότι η λειτουργία του βασιζόταν στην ιδέα του διαφορικού γραναζιού;

-Λόγω των ελλειπτικών τους τροχιών, οι κινήσεις των πλανητών δεν είναι ομαλές. Η κίνηση της σελήνης παρουσιάζει πολλές «ανωμαλίες». Για να αναπαρασταθεί αυτή η πολύπλοκη κίνηση, χρειάζεται να επινοηθεί ένας μηχανισμός που θα αυξομειώνει την ταχύτητα του γραναζιού το οποίο ευθύνεται για την κίνηση της σελήνης στον μηχανισμό. Ο κατασκευαστής του μηχανισμού επινόησε μια ιδιοφυή λύση: ένας πύρος ο οποίος κινείται σε μια σκισμή ενός γραναζιού επιτυγχάνει την διαφορική αυτή κίνηση.

-Γιατί θεωρείται ο πρώτος μηχανικός υπολογιστής στον κόσμο;

-Σήμερα τη λειτουργία του μηχανισμού μας προσφέρουν τα λογισμικά στους υπολογιστές. Ο μηχανισμός είναι λοιπόν ένας μηχανικός υπολογιστής και μάλιστα εξαιρετικά πολύπλοκος. Είναι πράγματι ο πρώτος μηχανικός υπολογιστής που έχει βρεθεί ως σήμερα. Χρονολογείται γύρω στα 80 π.Χ. Ο επόμενος, κατασκευάστηκε 1400 χρόνια αργότερα, τον 14ο αιώνα, από τον Ιταλό Dondi και μάλιστα είχε σημαντικά μεγαλύτερες διαστάσεις. Έχει ειπωθεί ότι αν θεωρήσουμε τον μηχανισμό του Dondi ηλεκτρονικό υπολογιστή, ο μηχανισμός των Αντικυθήρων αναλογεί σε Laptop.

- Έχετε καταφέρει τελικά την ολοκληρωτική ανακατασκευή του ομοιώματος του μηχανισμού των Αντικυθήρων;

-Η έρευνα στη σημερινή της φάση έχει καταφέρει να δει, με τη βοήθεια των πιο σύγχρονων τεχνολογικών μεθόδων της αξονικής τομογραφίας, το σύνολο των τμημάτων που σώζονται στο εσωτερικό του μηχανισμού. Έχει επίσης καταφέρει να διαβάσει τα περισσότερα από τα γράμματα που έχουν σωθεί, χαραγμένα στα διάφορα τμήματα του μηχανισμού. Σήμερα, η πλειονότητα των ερευνητών συμφωνεί ως προς τις βασικές λειτουργίες και την μηχανική αναπαράστασή τους. Ωστόσο, παραμένουν αρκετά ερωτήματα καθώς μεγάλο τμήμα του μηχανισμού έχει ολοκληρωτικά χαθεί στο βάθος της θάλασσας, ή καταστραφεί από τη διάβρωση.

- Υπάρχουν ερωτήματα προς απάντηση σχετικά με τη λειτουργία του;

-Τα βασικά ερωτήματα αφορούν σε τυχόν συμπληρωματικά γρανάζια, πράγμα που σημαίνει συμπληρωματικές λειτουργίες από αυτές που ήδη προανέφερα.

-Σας ευχαριστώ.

-Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Επιστήμη, Τέχνη και Τεχνολογία

Το παλιό μου στιλό

Στην εποχή της δραχμής το αφήσαμε να κοστίζει δυο δραχμές, Σήμερα με το ευρώ αποκλείεται να κάνει μισό λεπτό.

Ο Έκο θεωρεί το Bic μια από τις πιο επαναστατικές εφευρέσεις. Πράγματι το στυλό διαρκείας άλλαξε τον τρόπο γραφής αφού μέχρι τότε έπρεπε κανείς να κουβαλά μαζί του μελάνια πένες, φτερά και όλα τα συμπαρομαρτούντα. Η γραφή δεν είχε την άνεση που ξέρουμε. Ήταν ιεροτελεστία. Το Bic έδωσε την ευκαιρία στον καθένα να γράφει με άνεση όπου και αν βρισκόταν. Συνέβαλε πάρα πολύ στην διάδοση των ιδεών, της πληροφορίας και της γνώσης.

Τι μπορεί να κάνει κανείς με ένα Bic; Να γράψει κείμενα που θα διατηρήσει ο χρόνος ή ανοησίες. Να γράψεις ραβασάκια στον Εφραίμ ή σε μια όμορφη, ξανθιά ή μη. Να δημιουργήσεις συναισθήματα έρωτα, αγάπης, χαράς, ευφορίας αλλά και μίσους, αποστροφής, πίκρας, απελπισίας…

Μπορείς να γράψεις ποίηση, λογοτεχνία, να λύσεις προβλήματα να χαράξεις πορείες. Μπορείς να σταυρώσεις ψηφοδέλτια, να κρατήσεις σημειώσεις, να γράψεις το ημερολόγιό σου αν δεν έχεις εξασκηθεί αρκετά στον υπολογιστή σου.

Μπορεί να περιγράψει πράγματα, καταστάσεις ή να γράψεις οδηγίες.

Μπορείς να γράψεις βερεσέδια. Μπορείς και να ξεγράψεις διαγράφοντας παλιούς «φίλους» που ο καιρός ή η συμπεριφορές τους απέδειξαν ότι αδίκως τους θεωρούσες τέτοιους. Να διαγράψεις ανθρώπους που πίστεψες και βγήκαν λειψοί.

Δεν πρέπει να χρησιμοποιήσεις διορθωτικό. Η διαγραφή πρέπει να θυμίζει τι και γιατί.

Το κακό σου παρελθόν όμως δεν μπορεί να στο διαγράψει ένας Bic. Όσο και να θες πίσω από το ομοιόμορφο μπλε πάνω απ’ αυτό κάτι θα μένει που θα σου το θυμίζει συνειρμικά.

Το μέσο και το μήνυμα

Με αφορμή την εξαγγελθείσα εισαγωγή των διαδραστικών πινάκων στα σχολεία από το προσεχές σχολικό έτος η Θ. Σταθούλια στην Αυγή της 3/4/10 σε άρθρο της με τίτλο "Υπολογιστές στα σχολεία ή το σύμπτωμα του τεχνοκρατισμού" μεταξύ των άλλων σημειώνει:
"Το νέο εκπαιδευτικό περιβάλλον που πρέπει να κτιστεί μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας, απαιτεί οι δάσκαλοι και οι μαθητές να αναζητήσουν την πληροφορία και την γνώση όχι ως στοιχείο τεχνικής μέσω του υπολογιστή, αλλά ως μέσο μάθησης και αναζήτησης της ερμηνείας και της κατανόησης του κόσμου και των εμπειριών, του ιστορικού χώρου και της εξέλιξης".
Πόσοι -από όλες τις πλευρές- έχουν κατανοήσει αυτή τη θεμελιώδη παρατήρηση; Πόσοι δεν παγιδεύονται στο μέσο αγνοώντας το μήνυμα...

Αναλογίες

Πώς τα κάνει η απόσταση κάποια πράγματα να φαίνονται αστεία.

Το βιβλίο και ο υπολογιστής

Σε συνέχεια παλαιότερου άρθρου του στο ΒΗΜΑ ο Καθηγητής και πρωην πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Στ. Αλαχιώτης αναφέρεται στα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από τη χρήση του κλασικού βιβλίου και του υπολογιστή.

Το άρθρο καταλήγει: "με το χαρτί να χαϊδεύεται σαν μετάξι στο χέρι μας και τη φανταχτερή οθόνη του υπολογιστή, που μπορεί να σηκώσει τις πληροφορίες σχεδόν όλης της Γης, σαν έναν σύγχρονο Ατλαντα, πολλά παιδιά παρασύρονται εύκολα στην απόφαση να παραδοθούν στα χέρια αυτού του Ατλαντα. Οσον αφορά όμως τους μεγάλους που πέρασαν και από τον δρόμο του «μεταξιού»-μολυβιού, ο δρόμος του Ατλαντα δεν ήταν μονόδρομος. Για τα μικρά παιδιά ωστόσο, τους μαθητές, οι οποίοι πρέπει να ασκούν τον εγκέφαλό τους σφαιρικά, υπάρχει πρόβλημα. Εδώ βρίσκεται όμως και ο ρόλος των μεγάλων, που θα πρέπει να καθοδηγούν τους μαθητές με την κατάλληλη πυξίδα και με μέτρο, με τη σωστή ξενάγηση σε όλους τους δρόμους του συζητούμενου σταυροδρομιού.

Οπως συμβαίνει βέβαια, η αλήθεια δεν είναι ούτε μαύρη ούτε άσπρη· δεν είναι μόνο με το μολύβι, ούτε μόνο με τον υπολογιστή. Ο ηλεκτρονικός αλφαβητισμός πρέπει να καλλιεργείται στα σχολεία· όχι όμως σε υπερθετικό βαθμό, οδηγώντας τον σε υπερβολή, σε «μονοκαλλιέργεια». Το έντυπο εκπαιδευτικό υλικό στα σχολεία, αλλά και στο σπίτι/οικογένεια, θα πρέπει να βρίσκεται σε μια αρμονική συμβίωση με το ηλεκτρονικό και να διασχίσει οριζόντια-διαθεματικά τη σχολική γνώση· όπως ισχύει από το 2003 με το δυνητικά βελτιούμενο νέο παιδαγωγικό-εκπαιδευτικό σύστημα της υποχρεωτικής εκπαίδευσης· διαφορετικά θα επέλθει διαζύγιο υπέρ του υπολογιστή και θα το πληρώσουν τα μικρά παιδιά".

Ολόκληρο το πρόσφατο άρθρο

Το παλαιότερο άρθρο

Το πειρατικό βιβλίο

Δυο μέρες πριν γράφαμε με αφορμή την σχετική παρατήρηση της Αλίκης Καγιαλόγλου για την πειρατεία στο διαδίκτυο και σήμερα είδαμε σχετικό άρθρο για την κλοπή σε βιβλία. Το Βήμα (31-10-09) δημοσιεύει το "Οι πειρατές του e-book". Το άρθρο υπογράφει η Ειρήνη Μητροπούλου.

"Η ιδεολογία των χάκερ του βιβλίου είναι ίδια με αυτήν των άλλων πειρατών του Διαδικτύου. Πιστεύουν ότι είναι ήρωες της ελεύθερης διακίνησης ιδεών και προϊόντων του πολιτισμού, η πρωτοπορία μιας νέας παγκόσμιας δημοκρατίας της γνώσης, η οποία θα διατίθεται δωρεάν, και χωρίς σύνορα, σε όλους. Προς το παρόν το διεθνές δίκαιο τους διώκει σαν κλέφτες δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας" σημειώνεται στο άρθρο.

Για την Ελλάδα γράφει: "Στην Ελλάδα υπάρχει ζήτημα αναθεώρησης της νομοθεσίας στην ψηφιακή εποχή. Ο Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας του υπουργείου Πολιτισμού είχε επεξεργαστεί σχέδιο νόμου, αλλά δεν προχώρησε".

Οι περισσότερες παραβάσεις γίνονται εν αγνοία του νόμου από πανεπιστήμια, από διδακτικό προσωπικό και φοιτητές, για φωτοτυπίες σημειώσεων.

Τελευταία σε κάποια sites (...) έχουν ανέβει σκαναρισμένα σε ελεύθερη πρόσβαση και λογοτεχνικά έργα στα ελληνικά. Φαίνεται ότι ο Νίκος Καζαντζάκης είναι ο συγγραφέας τον οποίο προτιμούν οι περισσότεροι πειρατές του ηλεκτρονικού βιβλίου στην Ελλάδα.

Είναι πολλά τα λεφτά Άρη

Ήδη άρχισε να μοιράζεται στους μαθητές της Α' Γυμνασίου το κουπόνι των 450€. Αμέσως άρχισε και η επιχείρηση προσφορών, σχετικά.

Σε portal γνωστού τηλεδημοσιογράφου καλούνται οι μαθητές να συμπληρώσουν τη φόρμα αποστολή με τα στοιχεία τους για να τους σταλεί ο υπολογιστής που θα πληρώσουν με το κουπόνι και με επιπλέον προσφορά στο "εξώφυλλο" το σήμα της αγαπημένης τους ομάδας. Πως το έλεγε στη "Λόλα": "Είναι πολλά τα λεφτά Άρη". Όχι θα μέναμε έτσι...

Σχετικά: "Μοναδική προσφορά ... για τους μαθητές"

Ο σημαντικός ρόλος των blogs σήμερα

Η συνεχής αύξηση των blogs στην Ελλάδα σήμερα, σημειώνει ο "δημολόγος", επιβεβαιώνει ότι ο έλληνας πολίτης χρειάζεται ένα βήμα διαλόγου. Ένα βήμα όπου θα μπορεί να αντιδρά, να καταγγέλει, να σχολιάζει, να αναλύει τα τεκταινόμενα στο δημόσιο βίο, είτε αυτά τον αφορούν άμεσα ή λιγότερο άμεσα. Ψηφίζει μεν κάθε 4 χρόνια, αλλά στο ενδιάμεσο διάστημα συμβαίνουν χιλιάδες πράγματα που γίνονται γι' αυτόν "χωρίς αυτόν", όταν δεν έχει πρόσβαση στους διάφορους μηχανισμούς.

"Το ρόλο αυτό επιχειρούν να παίξουν οι δημοσκοπήσεις, ωστόσο το μαζικό, μαθηματικό και απρόσωπο λειτουργικό μοντέλο που εισάγουν τις καθιστά ελάχιστα δημοφιλείς και ακόμη λιγότερο αποτελεσματικές, αφού οδηγούν σε απλές διορθωτικές κινήσεις επικοινωνιακού τύπου.
Η εμφάνιση των blogs έδωσε τη δυνατότητα στον καθένα να έχει οντότητα και παρουσία σε ένα δημόσιο χώρο, όπως το Διαδίκτυο. Παρόλο που ο αρχικός τους σκοπός δεν ήταν καθόλου η λειτουργία ως δημόσιας αγοράς, γρήγορα τα blogs εξελίχθηκαν και κατέληξαν στο να γίνουν ένα ΒΗΜΑ. Να δώσουν δηλαδή διέξοδο στους πολίτες που ήθελαν να συμμετέχουν ενεργά, να συζητούν και να προτείνουν, χωρίς όμως να υπάρχει τρόπος να το κάνουν αυτό".

Όπως είναι φυσικό για πολλές αναρτήσεις υπάρχουν αντιδράσεις από την πλευρά αυτών που ελέγχονται, δηλαδή όσων ασκούν εξουσία κυρίως με αυταρχικό τρόπο και μεθόδους μη δημοκρατικές. Οι προσπάθειες εκφοβισμού και φίμωσης blogs αποτελούν την αντίδραση όσων θεωρούν ότι θίγονται. Μικροεκβιασμοί, απαγορεύσεις, εξώδικα, απειλές, μαύρη προπαγάνδα και λασπολογία αποτελούν το οπλοστάσιο των κρατούντων και το χρησιμοποιούν δεόντως. "Η ενεργοποίηση στοιχείων μέσα στην ίδια τη μπλογκόσφαιρα" σημειώνει ο Δημολόγος, "με την τακτική του Δούρειου Ίππου και blogs που απλά εξυπηρετούν συμφέροντα δείχνει επίσης να αποδίδει καρπούς... Άλλωστε, τα δύσκολα κάστρα παίρνονται με βοήθεια εκ των έσω...

Μέσα σε αυτό το θολό τοπίο, δύσκολα μπορεί κανείς να ξεχωρίσει τι είναι πραγματικό και τι είναι προπαγάνδα. Πολύ δύσκολα. Όμως, τι σημασία έχει πραγματικά; Αυτό που έχει σημασία είναι τι είναι πραγματικά προς όφελος των πολιτών. Η πρόλευσή του, οι προθέσεις του, οι ενδόμυχες σκέψεις του δεν πρέπει να παίζουν ιδιαίτερα μεγάλο ρόλο.

Έτσι, το Βήμα που σήμερα αποτελούν τα blogs επιτελεί συγκεκριμένο ρόλο, και όσο κατορθώνει και τον επιτελεί έστω και στο ελάχιστο, και όσο δεν εμφανίζεται κάποιος άλλος τρόπος να δοθεί Βήμα στους πολίτες, οι προσπάθειες φίμωσης blogs αποτελούν σημείο αδυναμίας όσων τις υποκινούν και κυρίως έλλειμα δημοκρατίας".
καταλήγει το άρθρο.

Ολόκληρη η ανάρτηση

Καλές δουλειές ή τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα;

Δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία της 15/8/09 με τίτλο "Υπολογιστές στην εκπαίδευση" και υπογράφεται από τον Βαγγέλη Σιαφάκα.
Μετά τα πανεπιστήμια, το υπουργείο Παιδείας έχει προγραμματίσει μαγικά χαρτάκια επιδότησης, εισιτήρια γνώσης για τους μαθητές.
Με αυτά, όσοι εγγράφονται φέτος στην Α' Γυμνασίου θα προμηθευθούν τον υπολογιστή της αρεσκείας τους και θα εισέλθουν στον μαγικό κόσμο του κυβερνοχώρου. Εκεί, όμως, τίποτα δεν είναι δεδομένο. Και ο μαθητής πρέπει να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία, μέσω της ανάλογης εκπαίδευσης, για να αναζητήσει τη γνώση -που όντως υπάρχει- να την κάνει κτήμα του και να τη χρησιμοποιήσει. Αρωγός σε αυτήν την προσπάθεια δεν μπορεί παρά να είναι ο εκπαιδευτικός. Βρισκόμαστε, όμως, πολύ μακριά από την ενσωμάτωση του λογισμικού στην εκπαιδευτική διαδικασία μέσα στην τάξη.
*Το Ευρωπαϊκό Σχολικό Δίκτυο, σε μια πρόσφατη έρευνά του, δείχνει ότι το ηλεκτρονικό παιχνίδι, για παράδειγμα, όντως χρησιμοποιείται στην τάξη, με εξαιρετικά αποτελέσματα, ακόμα όμως σε μικρούς αριθμούς, όπως εξηγούν στην «Κ.Ε.» οι ερευνήτριες Πατρίσια Βαστιό και Καρολίν Κίρνεϊ, που συντόνισαν την έρευνα.
*Στην ίδια έρευνα επισημαίνεται η σημασία της συμμετοχής εκπαιδευτικών και μαθητών στη δημιουργία του παιχνιδιού, κάτι που, όπως εξηγεί ο Γιάννης Κασκαμανίδης, με μακρόχρονη πείρα στον τομέα, εξασφαλίζεται με τη χρήση λογισμικού ανοιχτού κώδικα.
*Τα οφέλη για τους μαθητές αλλά και την ανάγκη περαιτέρω εκπαίδευσης των δασκάλων υπογραμμίζει, τέλος, ο Γιώργος Φ. Αλεξανδράτος, ο οποίος επισημαίνει ότι οι δυνατότητες που παρέχουν οι υπολογιστές μένουν ακόμα σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητες.
Οι νέες τεχνολογίες στη διδασκαλία
Παράλληλα με τη ραγδαία εξέλιξη των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ), στον χώρο της εκπαίδευσης επικρατεί μια διεθνής τάση για στροφή από το παραδοσιακό μοντέλο διδασκαλίας και μάθησης, το οποίο ανταποκρινόταν στις συνθήκες της βιομηχανικής εποχής και στη λογική του επιστημολογικού αντικειμενισμού, προς ένα περισσότερο μαθητοκεντρικό, ενεργητικό, εποικοδομιστικό και χειραφετικό διδακτικό μοντέλο, με έμφαση στις διερευνητικές/ανακαλυπτικές, αυτόνομες, βιωματικές, συνεργατικές, και ενιαιοποιητικές στρατηγικές και μεθόδους διδασκαλίας.
Μεθόδους, οι οποίες εμπλέκουν τους μαθητές σε ανώτερα επίπεδα μάθησης εξοικειώνοντάς τους συγχρόνως με τη δηλωτική και με τη διαδικαστική γνώση αλλά και με τη μεταγνώση, καθιστώντας τους ικανούς να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της σύγχρονης, μεταμοντέρνας παιδαγωγικής και συνακόλουθα της μεταμοντέρνας κοινωνίας.
Με την εφαρμογή κατάλληλων εκπαιδευτικών λογισμικών στη διδακτικομαθησιακή διαδικασία, στο πλαίσιο ενός κατάλληλου παιδαγωγικού σχεδιασμού, είναι δυνατόν να δημιουργηθούν αναβαθμισμένα, δυναμικά περιβάλλοντα μάθησης, τα οποία χαρακτηρίζονται από μαθητοκεντρική και κοινωνιοκεντρική προσέγγιση. Ευνοείται η οικοδόμηση της γνώσης, προωθείται η ενεργός συμμετοχή των μαθητών, ενώ συγχρόνως αναγνωρίζεται η σημασία του κοινωνικού πλαισίου της μαθησιακής διαδικασίας και συντελείται η καλλιέργεια της επικοινωνίας και της συνεργασίας των μαθητών.
Οι δημιουργικές μαθησιακές δραστηριότητες, που απορρέουν από τις δυνατότητες των ΤΠΕ:
*Διευκολύνουν την ανάπτυξη της ικανότητας του μαθητή να σκέπτεται και να δημιουργεί, ενεργοποιώντας μαθησιακά μοντέλα και αναπαραστάσεις της γνώσης (συμβολικές, πολυαισθητηριακές, διαισθητικές/πραξιακές).
*Παρέχουν ευκαιρίες και κίνητρα μάθησης μέσα από ποικίλες στρατηγικές και ελκυστικές διαδικασίες αναζήτησης - επεξεργασίας - διαχείρισης και κοινωνικής διαπραγμάτευσης - αξιολόγησης - σύνθεσης και παρουσίασης των πληροφοριών και των ιδεών.
*Ενθαρρύνουν την αναλυτική και τη συνθετική σκέψη, τις μεταγνωστικές διαδικασίες, την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης, την καλλιέργεια αξιών και την ανάληψη κοινωνικής δράσης.
*Δημιουργούν περιβάλλον διερεύνησης και πειραματισμού και ευνοούν την ανάπτυξη δεξιοτήτων μοντελοποίησης και επίλυσης ποικίλων προβλημάτων.
*Ευνοούν την ενίσχυση του συμμετοχικού, συνεργατικού και συλλογικού χαρακτήρα της μάθησης παρέχοντας χώρο, χρόνο και σχέδιο δράσης για τον σκοπό αυτόν.
*Αξιοποιούν τις δικτυακές τεχνολογίες ως εργαλείο επικοινωνίας, σκέψης και αναβάθμισης του κοινωνικού περιβάλλοντος της μάθησης.
*Παρέχουν ευχέρεια στη χρήση εργαλείων δημιουργικής έκφρασης και διαπλοκής του γραπτού, προφορικού και «πολυμεσικού» λόγου.
*Παρέχουν επίσης εργαλεία, διαδικασίες και ευκαιρίες μάθησης στους μαθητές με διαφορετική κοινωνική, εθνική και φυλετική προέλευση και με διαφορετικές ικανότητες μάθησης συμβάλλοντας αντισταθμιστικά στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων.
*Προσεγγίζουν τη μάθηση σφαιρικά, διεπιστημονικά, διαθεματικά και συμβάλλουν στην άμβλυνση της τεχνητής κατάτμησης της γνώσης από τα παραδοσιακά αναλυτικά προγράμματα.
*Προωθούν το παιδαγωγικό παιχνίδι.
Η ένταξή τους στη διδασκαλία, όμως, προϋποθέτει τη συμπόρευσή τους με τις εξελίξεις των θεωριών της μάθησης, της διδακτικής μεθοδολογίας, της σύγχρονης παιδαγωγικής, των εκπαιδευτικών συστημάτων σχεδιασμού μάθησης και διδασκαλίας. Σε αντίθετη περίπτωση, η παιδαγωγικά άκριτη χρήση τους είναι δυνατόν να ενισχύσει περισσότερο, αντί να αμβλύνει, τα ανεπιθύμητα χαρακτηριστικά της παραδοσιακής εκπαίδευσης, καθώς και τις παρενέργειες που ελλοχεύουν από την ανεξέλεγκτη ενασχόληση των μαθητών με αυτές.
Η αναβάθμιση του μαθησιακού περιβάλλοντος στο σχολείο, με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων των ΤΠΕ, δεν είναι εύκολη ούτε απλή. Απαιτούνται προϋποθέσεις οι οποίες αφορούν -εκτός από την αυτονόητη ύπαρξη τεχνολογικής υποδομής- και την ανάλογη επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό. Για την υπέρβαση ορισμένων χαρακτηριστικών της σημερινής σχολικής πραγματικότητας -η οποία ίσως όχι άδικα υφίσταται κριτική- κρίνεται αναγκαία η ανάλογη παιδαγωγική κατάρτιση και διαρκής επιμόρφωση του εκπαιδευτικού, ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου του σχολείου, του ρόλου του εκπαιδευτικού μέσα στο σχολείο και προφανώς η αλλαγή στάσεων, συμπεριφορών και αντιλήψεων των εκπαιδευτικών φορέων. Πρόκειται για μια προτεραιότητα που δυστυχώς δεν έχει τύχει της δέουσας προσοχής από τη μέχρι τώρα εκπαιδευτική πολιτική στη χώρα μας, παρ' όλο που έχει φανεί ότι η επένδυση στην τεχνολογική υποδομή δεν αρκεί από μόνη της να προκαλέσει ουσιαστική αλλαγή για την αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Για την αποτελεσματική χρήση των νέων τεχνολογιών από τους μαθητές απαιτείται η καλλιέργεια δυνατοτήτων και η ανάπτυξη ικανοτήτων τέτοιων, ώστε να καταστούν ικανοί να αξιοποιήσουν θετικά τις δυνατότητες που τους παρέχει η διαρκώς εξελισσόμενη τεχνολογία και να κατανοήσουν τις όποιες τυχόν αρνητικές ή και επικίνδυνες συνέπειες μπορεί να απορρέουν από τη χρήση τους.
Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές πρέπει να καταστούν ικανοί να διαχειρίζονται και να παράγουν τον «πολυμεσικό λόγο», να μαθαίνουν αυτόνομα, να επικοινωνούν και να αλληλεπιδρούν κριτικά, να γίνονται περισσότερο ενεργοί λύτες προβλημάτων και ανοιχτοί στις καινοτομίες. Οι δεξιότητες αυτές όμως έχουν νόημα και αξία εφόσον συντελούν στην ολόπλευρη προσωπική και κοινωνική ανάπτυξη των μαθητών και στη δημιουργία μιας περισσότερο δημοκρατικής, ανθρωπιστικής, οικουμενικής και οικολογικά προσανατολισμένης κοινωνίας.
Ο ραγδαίος ρυθμός εξέλιξης της τεχνολογίας είναι δεδομένος, ενώ οι δυνατότητές της παραμένουν ακόμη σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητες. Ζητούμενο παραμένει η δυνατότητα ελέγχου, χειρισμού και αξιοποίησής της από τη θεσμοθετημένη εκπαίδευση και τους φορείς της.

κλπ κλπ ... θα δούμε ...

Ολόκληρο το άρθρο

Όταν η τεχνολογία υπηρετεί μη δημοκρατικά καθεστώτα

Η Κίνα, η Βιρμανία, η Σαουδική Αραβία ελέγχουν τις επικοινωνίες των πολιτών τους χρησιμοποιώντας υψηλή τεχνολογία που προμηθεύονται από πολυεθνικές.

Το γερμανικό περιοδικό Ντερ Σπίγκελ αποκάλυψε ότι η Nokia πούλησε στο Ιράν τεχνολογία και λογισμικά που επιτρέπουν την παρακολούθηση των τηλεφωνικών συνομιλιών. Η εταιρεία δικαιολογήθηκε υποστηρίζοντας ότι αυτά που πούλησε στο Ιράν χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας ή της τρομοκρατίας. "Μα για τον Αχμαντινετζάντ και τους αγιατολάδες που τον υποστηρίζουν, τρομοκράτες ήταν αυτοί που διαδήλωναν όλες αυτές τις ημέρες. Όπως τρομοκράτες ήταν κι εκείνοι που μέσω του Facebook, του Τwitter ή του Υoutube ανέβαζαν στο δίκτυο φωτογραφίες από τις κινητοποιήσεις", γράφει ο Μητσός σε σχετικό άρθρο του με τίτλο "συνένοχοι" στα ΝΕΑ της 3-7-09.

Μποϊκοτάρετε τη Νokia κλπ είναι το κεντρικό σύνθημα διεθνούς κινήσεως κατακραυγής από blogers και άλλους.

Ολόκληρο το άρθρο του Μ. Μητσού:
http://diastaseis.blogspot.com/2009/07/blog-post_03.html