Ευχές απ΄ τον Νικόδημο

Είθε

ο νέος χρόνος

να μας φέρει

λιγότερα

λιγότερο πόνο σε αυτούς που πονούν,

λιγότερο μίσος σε αυτούς που μάχονται,

λιγότερη στέρηση σε όσους στερούνται,

λιγότερο πόλεμο, λιγότερο θάνατο,

λιγότερη καταπίεση, λιγότερη εκμετάλλευση,

λιγότερη δυστυχία και λιγότερη οδύνη.

Κι αν τύχει και φέρει μαζί

λιγότερη αφθονία και λιγότερη απόλαυση

λιγότερο πλούτο και λιγότερη καλοπέραση

Ίσως τότε μας χαρίσει

λιγότερη ελαφρομυαλιά και λιγότερη σπατάλη

λιγότερη επιπολαιότητα

και λιγότερη αυθάδεια.

Ίσως τα λιγότερα

είναι περισσότερα…


ΝΙΚΟΣ ΔΗΜΟΥ

Νόμπελ Χημείας

Το περιοδικό Spigel ζήτησε από τον Ν. Δήμου να σχολιάσει το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης που δόθηκε φέτος στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κατάληξη της συνέντευξης παρακάτω.

Sp. Δεν θα μπορούσε το βραβείο να δώσει νέα ζωή στην Ευρώπη;

Δη. Μόνο του το βραβείο Νόμπελ δύσκολα θα το πετύχει. Η Ε.Ε. δεν έχει κάνει τίποτα για να προωθήσει την ευρωπαϊκή ιδέα. Από τους περισσότερους σήμερα απουσιάζει η ευρωπαϊκή ταυτότητα.

SP. Ιδιαίτερα στη χώρα σας, η Ε.Ε. έχει πρόβλημα εικόνας (image).

Δη. Μόλις ανακοινώθηκαν οι νέοι αριθμοί των ανέργων - πάνω από το 25% δεν έχουν δουλειά. Αυτός είναι σχεδόν ένας διπλασιασμός σε σχέση με την περασμένη χρονιά. Τι να μας κάνει το Βραβείο; Και φοβάμαι πως η Ε.Ε. θα ήταν μάλλον ο τελευταίος οργανισμός στον οποίο η πλειοψηφία των Ελλήνων θα έδινε Νόμπελ.

Σχόλιο Σύνταξης: Έτσι που γίναμε εδώ και με τις Αλχημείες των Βρυξελλών όχι το Νόμπελ Ειρήνης αλλά το Νόμπελ Χημείας έπρεπε να πάρουν.

Σκέψεις

Πολλοί δεν κατανοούν πως ο ορθολογισμός είναι απαραίτητος για να σε οδηγήσει στα όρια και την υπέρβασή του. Κανείς δεν μπορεί να ζήσει από τον ορθολογισμό – αλλά και κανείς χωρίς αυτόν.

 Ο ορθολογισμός για μένα ορίζει τα όρια της δημόσιας σκέψης, γνώσης και πράξης. Αυτής που μοιράζεται και ρυθμίζει (ή θα έπρεπε να) την κοινωνική ζωή μας. Η επιστήμη, η γνώση, η τεχνολογία.  Είναι ο ΚΟΚ, ο σεβασμός του άλλου, η κατηγορική προσταγή του Καντ.Τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι νόμοι, οι κανόνες. Χωρίς αυτά δεν μπορούμε να ζήσουμε. Είναι η «ελευθερία από».

Αλλά μόνο με αυτά, πάλι δεν μπορούμε να ζήσουμε. Ζούμε με ότι βρίσκεται πέρα από τον ορθολογισμό: την αγάπη, την ομορφιά, την πίστη. Την τέχνη, το συναίσθημα, την θρησκεία. Αυτά μας γεμίζουν. Είναι τα περιεχόμενα του ιδιωτικού μας χώρου. Τα οποία όμως προϋποθέτουν την ύπαρξη του δημόσιου ορθολογισμού για να λειτουργήσουν ανεμπόδιστα. Είναι η «ελευθερία προς».

Ανορθολογισμός υπάρχει όταν ο ιδιωτικός χώρος ξεχύνεται στον δημόσιο. Όταν το πάθος μου δεν σέβεται την ελευθερία του άλλου. Όταν η δική μου πίστη πρέπει να επιβληθεί στους άλλους.

Συμπερασματικά: είμαι ορθολογιστής, για να μπορώ να μην είμαι.  Οι μεγάλοι ποιητές που γνώρισα, από τον Ελύτη ως την Δημουλά, ήταν ορθολογιστές στην ζωή, για να μην είναι στην ποίηση.

Σκέψεις του Ν. Δήμου περί ορθολογισμού στο "κι άλλο υστερόγραφο".

Γιαούρτια

Από το πέταμα των γιαουρτιών, μόνο η ΦΑΓΕ ωφελείται, σημειώνει δηκτικά, μεταξύ άλλων, ο Νίκος Δήμου.
Σχετικά: Ευθύνες και γιαούρτια…

Το αδιανόητο τίποτα

«Το ότι οι Έλληνες δεν έζησαν μία Αναγέννηση και έναν Διαφωτισμό, τους άφησε χωρίς ταυτότητα, χωρίς σύστημα αξιών, χωρίς εαυτό. Κυριαρχούνται εντελώς από το συναίσθημα, πράγμα που οδηγεί σε ένα μηδενισμό του λόγου.

Αλλά χωρίς λόγο δεν χτίζεται ένας συγκροτημένος και ουσιαστικός εαυτός. Το «έλλειμμα εαυτού» είναι για τον Ράμφο εκείνο που οδηγεί στα άλλα ελλείμματα (ακόμα και τα δημοσιονομικά). Κυρίως οδηγεί στον μηδενισμό.

Ο μηδενισμός υπονομεύει τις σταθερές αξιακές μορφές του βίου. Οδηγεί σε ένα χάος από δράσεις και αντιδράσεις, καθαρά συναισθηματικές, εναλλασσόμενων μίσους και αγάπης. Συναισθηματική είναι και η επιβεβαίωση που ζητάει ο νεοέλληνας. Συνοδεύεται από απέχθεια στην εργασία, ροπή στην άνετη ζωή, αδιαφορία για κανόνες (εξ ου και η κυριαρχία της διαφθοράς). Το τρίπτυχο: διαδήλωση – ταβέρνα – τραγούδι, μας εκτονώνει συναισθηματικά και μας τρέφει ψυχικά.

Η διαφορά από άλλα σχετικά κείμενα του Ράμφου είναι ότι στο βιβλίο αυτό αναλύονται οι ρίζες (τα «ριζώματα») αυτής της νοοτροπίας. Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, είναι θρησκευτικές. Ο συγγραφέας ερευνά και ανιχνεύει, σε μία συναρπαστική πορεία στην ιστορία της ορθόδοξης ησυχαστικής θεολογίας, όλες τις πηγές του προβλήματος. Εστιάζει στην Φιλοκαλία ένα βιβλίο-σταθμό που περιέχει κείμενα 10 αιώνων (από τον 4^ο ως τον 14^ο) και εκδόθηκε στα τέλη του 18^ου για να καταπολεμήσει τον Διαφωτισμό – ντόπιο και εισαγόμενο – που τότε αναδυόταν στην Ελλάδα».

Απόσπασμα από ανάρτηση του Ν. Δήμου στο blog του που παρουσιάζει το νέο βιβλίο του Στέλιου Ράμφου «Το αδιανόητο τίποτα».

Θωμάς ο δύσπιστος

Σήμερα του άπιστου Θωμά... όχι λέει, σωστά, ο Νίκος Δήμου. Ο Θωμάς δύσπιστος ήταν όχι άπιστος. Παραπέμπει δε σε μια ανέκδοτη διάλεξή του με θέμα "Δυσπιστίας Εγκώμιον". Από το κείμενο αυτό αντιγράφουμε το τέλος. Ένα ποιηματάκι που μετέφρασε ο ίδιος του Γερμανού Fried με τίτλο "Αμφιβολία και φόβος"

Μην αμφιβάλλεις

γι αυτόν

που σου λέει

πως φοβάται

να φοβάσαι όμως

αυτόν

που σου λέει

πως δεν αμφιβάλλει.

Μου άρεσε η προσέγγιση

Το βρήκα στο ιστολόγιο του Νίκου Δήμου και μεταφέρω ένα απόσπασμα. Ο Δήμου προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα που πάρα πολύ συχνά του υποβάλλουν ως σχόλιο στο blog του:
http://nikosdimou.blogspot.com/ "ΠΟΥ ΑΝΗΚΕΙ";

-Μα, σε ό,τι αγαπάω! (Τι ν' αγαπήσεις σε ένα κόμμα - είναι ένα όργανο εξουσίας!) Ανήκω στα βιβλία που διάβασα, στις γυναίκες που ερωτεύτηκα, στα τοπία που θαύμασα. Ανήκω στα κουϊντέτα του Schubert, στα ποιήματα του Ελύτη, στη οδική διαδρομή Ιτέα-Ναύπακτος, στο χαμόγελο του Αντίνοου, στη θέα της 'Υδρας από το καράβι, στον αισθησιασμό του Παπαδιαμάντη, στον ανοιξιάτικο "Αμλέτο" της Κέρκυρας, στα σιντριβάνια της Αλάμπρα, στο ταξίμι του Μπαγιαντέρα. Ανήκω στα πράγματα που με συντρόφεψαν. Ετερόκλητα και αντιφατικά - από έναν καθαρόαιμο κινητήρα αυτοκινήτου (μπόξερ, εξακύλινδρος, αερόψυκτος, δύο εκκεντροφόροι επί κεφαλής - γυρίσαμε τον κόσμο!) ως την Παλατινή Ανθολογία που την ξαναδιαβάζω κάθε τόσο. Από την παλιά Nikon F, με την οποία φωτογράφησα τη μισή μου ζωή, ως τoν Σέξτο, τον Montaigne και τον Hume, που με έμαθαν να δυσπιστώ στις ιδέες και ν' αγαπώ την αίσθηση. Ανήκω στα πιστά μάτια ενός ζώου, σε ένα χαμόγελο και σε ένα χέρι που κρατάει το δικό μου. Κι επειδή τα πράγματα στα οποία ανήκω, τα πράγματα που αγαπώ, έχουν γίνει εγώ - γι αυτό και μόνο, ανήκω στον εαυτό μου.