Δαμοκλής

Σύμφωνα με τον Κικέρωνα, εις εκ των αυλικών του τυράννου των Συρακουσών Διονυσίου του Πρεσβυτέρου ήταν ο Δαμοκλής, ο οποίος φθονούσε τα πλούτη του τυράννου. Έτσι, ο Διονύσιος προσέφερε τη θέση του στον Δαμοκλή για μία ημέρα, ώστε ο κόλακας να διαπιστώσει τα... καλά της εξουσίας. Ο αυλοκόλακας ντύθηκε βασιλικά και κάθισε στον θρόνο για να απολαύσει τα εδέσματα. Μόνο που τότε παρατήρησε πάνω από το κεφάλι του να κρέμεται ένα μεγάλο σπαθί, το οποίο συγκρατούσαν τρίχες αλόγου, οι οποίες θα μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να κοπούν. Όταν ο Δαμοκλής εξέφρασε τη σχετική απορία του, ο Διονύσιος απάντησε: «Το σπαθί το τοποθέτησα εγώ για να μου θυμίζει να παίρνω τις σωστές αποφάσεις για τον λαό μου και εξ αυτού του λόγου να μου θυμίζει σε πόσο μεγάλο κίνδυνο είναι η ζωή μου καθημερινά». Ο Δαμοκλής όταν άκουσε την εξήγηση συνειδητοποίησε πόσο διαφορετική είναι η ζωή ενός (ενάρετου) άρχοντα συγκριτικά με αυτό που πίστευε. Γι’ αυτό ζήτησε να επιστρέψει στην ταπεινή του θέση. ΄Η, αλλιώς, αποφάσισε να πάει σπίτι του...

Μας το θύμισε ο Α. Λακασάς.

Μοντέρνα Σταχτοπούτα

Οι ελληνικοί νόμοι της Φυσικής

Tου Aποστολου Λακασα

Συμφέροντα, συντεχνιασμός, λαϊκισμός. Τα τρία κακά της μοίρας της μεταπολιτευτικής (και όχι μόνο) Ελλάδας αποτυπώθηκαν απτά στο ζήτημα του «λάθους» υποερωτήματος στη Φυσική κατεύθυνσης, στην οποία εξετάστηκαν χιλιάδες φετινοί υποψήφιοι για ιατρικές, πολυτεχνεία και άλλες σχολές θετικών επιστημών. Ποιος φταίει για τα εξεζητημένης δυσκολίας θέματα και τις παλινωδίες της Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεων, η οποία στην αρχή ακύρωσε το υποερώτημα Γ4 της Φυσικής υπό την πίεση της Ενωσης Ελλήνων Φυσικών και τρεις ημέρες μετά το... «ξεακύρωσε»; Η επιπολαιότητα και αβελτηρία που επέδειξε η ΚΕΕ δεν μπορούν να κρύψουν τον κρυφό πόλεμο συμφερόντων που παίζεται κάθε χρόνο εις βάρος των υποψηφίων και των γονιών τους. Συνολικά, όπως υπολογίζει στην τελευταία του έρευνα το Κέντρο Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής της ΓΣΕΕ, ένα δισεκατομμύριο ευρώ δίνουν κάθε χρόνο οι γονείς για την εξωσχολική υποστήριξη των μαθητών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τα περίπου 800 εκατ. πηγαίνουν σε οργανωμένα φροντιστήρια και τα υπόλοιπα 200 εκατ. σε ιδιαίτερα μαθήματα. Οταν το παιδί φθάσει στο Λύκειο, οι γονείς, με θυσίες, το στέλνουν σε φροντιστήριο προετοιμασίας στα μαθήματα που εξετάζονται στις εισαγωγικές για τα ΑΕΙ. Εύλογα, εν μέσω οξύτατης κρίσης, ευνοούνται τα οργανωμένα φροντιστήρια, που κοστίζουν λιγότερο σε σχέση με τα ιδιαίτερα. Ενδεικτικά, για ένα οκταμελές τμήμα της Γ΄ Λυκείου κάθε μαθητής πληρώνει 4.000-4.500 ευρώ ετησίως, ενώ η ταρίφα των ιδιαίτερων μαθημάτων ξεκινά από 30 ευρώ την ώρα και ξεπερνά τα 100 ευρώ. Και όπως συμβαίνει παντού, και στην εκπαιδευτική αγορά, το καλό όνομα (π.χ. του φροντιστηρίου ή του καθηγητή που κάνει ιδιαίτερα) χτίζεται αργά, αλλά απαραίτητη είναι -κάπου κάπου- και μία διαφημιστική ένεση. Τι καλύτερο, λοιπόν, από μία θέση περιωπής σε επιτροπές, σωματεία, ενώσεις, τα οποία έχουν βαρύνοντα λόγο στις κρίσιμες πανελλαδικές εξετάσεις. Τι καλύτερο για έναν καθηγητή όταν προκρίνει στις κρίσιμες εξετάσεις να τεθούν όχι δύσκολα θέματα, τα οποία μπορούν να λυθούν μέσα στη σχολική τάξη, αλλά εξεζητημένα θέματα, τα οποία... στέλνουν αδιάβαστους τους υποψηφίους και ενισχύουν το κύρος των καθηγητών ιδιαίτερων μαθημάτων στην «πιάτσα»... Εκτός από τα συμφέροντα, αναπτύσσεται και ο συντεχνιασμός. Ενδεικτικά η ΟΛΜΕ, παρότι γνωρίζει ότι αυτό είναι θεσμική εκτροπή που θα πλήξει το αδιάβλητο των πανελλαδικών εξετάσεων, ζήτησε από την ηγεσία του υπ. Παιδείας να παρέμβει και να ακυρώσει την πρώτη απόφαση της ΚΕΕ. Και από κοντά ο λαϊκισμός. Η Eνωση Ελλήνων Φυσικών ζήτησε «συγγνώμη γι’ αυτά τα θέματα από τους μαθητές ως ύστατη προσπάθεια να σώσει την τιμή και το κύρος της επιστήμης»! Από κοντά ανέλαβαν δουλειά τα κόμματα. Εν μέσω προεκλογικής περιόδου ο ΣΥΡΙΖΑ πρότεινε «κατάργηση των γενικών εξετάσεων και μετακίνηση προς την ανοιχτή πρόσβαση στα ΑΕΙ». Στην Κουμουνδούρου ξέχασαν γρήγορα τις συνεχείς διαμαρτυρίες των πρυτάνεων ότι «δεν υπάρχει σάλιο» ούτε για τους υπάρχοντες φοιτητές.

Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή της 31/5/2012

Ιστορίες από τη σύγχρονη Ελλάδα

Tου Aποστολου Λακασα, δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή της 10-2-2011.

Πρόσφατα, είχα μάλλον τη διάθεση να αναπολήσω κάτι από τα σχολικά μου χρόνια και την αγωνία της αναμονής των βαθμών του τριμήνου. Δέχθηκα, λοιπόν, την πρόσκληση φίλης να τη συνοδεύσω στο Λύκειο της τελειόφοιτης κόρης της για να πάρουμε τους βαθμούς του παιδιού. Η Νίνα είναι άριστη μαθήτρια και όλοι ελπίζουν τα 20άρια που πήρε στα Αρχαία, τα Λατινικά, την Ιστορία και τη Λογοτεχνία να επαναληφθούν και στις πανελλαδικές εξετάσεις του Μαΐου. Αυτό που μου έκανε, βέβαια, εντύπωση ήταν ένα ιδιαίτερο «ευχαριστώ πολύ» της Νίνας προς τον καθηγητή της στη Φυσική. Ο λόγος; «Μου έβαλε 20 παρότι με έπιανε να αντιγράφω. Και στα Μαθηματικά πήρα 18 με τον ίδιο τρόπο. Οι καθηγητές ξέρουν ότι είμαι άσχετη, αλλά αφού ο βαθμός στα μαθήματά τους δεν μετρά είναι γενναιόδωροι. Το ίδιο κάνουν οι φιλόλογοι με τους μαθητές, οι οποίοι στις πανελλαδικές θα εξετασθούν στα φυσικομαθηματικά» παραδέχθηκε...
Η παραδοξότητα αυτή αποτυπώνει ένα ακόμη στρεβλό σημείο του εκπαιδευτικού συστήματος. Ολοι -υπουργείο Παιδείας, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, ΟΛΜΕ, καθηγητές, φροντιστές, γονείς, μαθητές- παραδέχονται ότι οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου ρίχνουν το βάρος στα έξι μαθήματα των πανελλαδικών εξετάσεων. Την ίδια στιγμή, όμως, στο σχολείο έχουν μαθήματα, που μπορεί να είναι συναρπαστικά, αλλά τούς είναι παντελώς αδιάφορα. Συγκεκριμένα, στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα υπάρχουν 16 ώρες για τα μαθήματα γενικής παιδείας, μεταξύ των οποίων η Νεοελληνική Γλώσσα, η Νεοελληνική Λογοτεχνία, η Ιστορία, τα Μαθηματικά, η ξένη γλώσσα και η Κοινωνιολογία, που διδάσκονται δύο ώρες, και τα Θρησκευτικά, η Γυμναστική, η Φυσική και η Βιολογία, που διδάσκονται μία ώρα. Από αυτά τα μαθήματα, οι μισοί υποψήφιοι αδιαφορούν για τα μισά, και οι άλλοι μισοί για τα υπόλοιπα. Πρόκειται για ευτελισμό, γελοιοποίηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, για την οποία όλοι κάνουν τα στραβά μάτια.
Η απάντηση στην εύλογη απορία γιατί δεν αναζητείται μια καλύτερη οργάνωση του αναλυτικού προγράμματος βρίσκεται, επί της ουσίας, στο ότι η εκπαιδευτική πολιτική ασκείται με μικροπολιτικούς όρους. Ενώ όλοι οι αρμόδιοι φορείς παραδέχονται την ουσιαστική απαξίωση του Λυκείου, το οποίο έχει μετατραπεί σε εξεταστικό προθάλαμο των ΑΕΙ, λύσεις δεν αναζητούνται. Και αυτό διότι το πρόβλημα είναι δύσκολο με αποτέλεσμα να απαιτείται μακροχρόνια δουλειά και μελέτη, που δεν συνάδουν με την πολιτική του «ράβε-ξήλωνε», την οποία υιοθετεί κάθε υπουργός, επιθυμώντας να υπογράψει μια εκπαιδευτική «μεταρρύθμιση» όσο διαρκεί η θητεία του. Από την άλλη, τίποτε δεν μπορεί να σχεδιαστεί σοβαρά, από τη στιγμή που για κάθε υπουργική απόφαση μετράει η συνδικαλιστική λογική να βολευτούν όσο το δυνατόν περισσότεροι εκπαιδευτικοί κλάδοι. Πρόοδος δεν μπορεί να υπάρξει όταν κάθε απόφαση είναι αποτέλεσμα συμβιβασμών, και όχι υλοποίησης μιας εκπαιδευτικής στρατηγικής που περιμένει αποτελέσματα σε βάθος χρόνου. Οσο η ίδια η Πολιτεία ευτελίζει το Λύκειο, τόσο οι έφηβοι δικαιολογούνται να λένε κι ευχαριστώ που οι δάσκαλοί τους ανέχονται το χαβαλέ τους...