Ο Γιάννης Χρονάκης για τα ... Μούρα

Νεάπολη 21/4/18

Αγαπητέ  Γιάννη.

Σε ευχαριστώ για το δώρο σου.  Μιλώ για το πρόσφατο βιβλίο σου «Μαύρα μούρα & άσπρα μούρα». Επίσης ευχαριστώ για το όλως τιμητικό για μένα δωρητήριο  χειρόγραφο σημείωμα που το συνοδεύει.

Το διάβασα και το χάρηκα το νέο σου έργο ως προς το περιεχόμενο αλλά και ως προς τη μέθοδο. Ο τρόπος που εξελίσσεται το θέμα σε βιβλίο μου θύμισε τον τρόπο πρωτοπόρων  κινηματογραφιστών, που πρότειναν και ανάπτυξαν την μέθοδο «κάμερα-στυλό». Η φωτογραφίες που ανασύρεις είναι λόγος.  Τα μουσικά κομμάτια που ανακαλείς είναι λόγος. Η εικόνα που ανασυνθέτεις, ομοίως, είναι λόγος. Και μάλιστα όλα επιδέχονται, όπως εξάλλου ρητά αποδέχεσαι, διπλή-τουλάχιστον-ανάγνωση: «Μαύρα μούρα-άσπρα μούρα»

Τα θέματα δε που επιλέγεις για να ανασυγκροτήσεις τον 20^ο αιώνα είναι καίρια και αντιπροσωπευτικά.

Πίσω από όσα με ευαισθησία φωτογραφείς  ή καλύτερα  «φιλμογραφείς» (αν μου επιτρέπεται ο όρος),  βρίσκεται πάντα αυστηρός επιτηρητής  ο μαθηματικός Σταμέλος. Άλλοτε να αιτιολογήσει το γεγονός, άλλοτε να απορρίψει το περιττό, άλλοτε να εξάρει το σημαντικό. Είναι αυτός που δεν αφήνει την αφήγηση του «μαύρα μούρα -  άσπρα μούρα»  να οδηγηθεί σε «μια γλυκιά μουρμούρα», αλλά το κάνει λόγο  ιστορικό, κοινωνιολογικό, πολιτικό, αισθητικό …. .

Τέλος, ο τίτλος «βλέπεται» και αναγιγνώσκεται  ως  εικόνα: η ροϊκότητα των ανθρωπίνων (με την επανάληψη του ρω),  και το μαύρο - άσπρο του κόσμου(με το μαύρο και το  άσπρο των μούρων).

Λοιπόν, πλούσια η κληρονομιά (15 βιβλία!) του θείου (διάβαζε:φίλου-συναδέλφου) από την Αμερική (διάβαζε:            από την Κερατέα Αττικής).

 Γιάννη, ευχαριστούμε πολύ.

Με ιδιαίτερη εκτίμηση

Γιάννης Χρονάκης

Πώς;

… Πώς να κρίνουν οι πολίτες και να αξιολογήσουν ποιότητα, όταν η πληροφόρησή τους είναι παγιδευμένη και η κριτική λειτουργία σε ολική έκλειψη από τον κοινό βίο; Όταν δεν υπάρχει πτυχή της συλλογικής μας συνύπαρξης όπου να κρίνεται η ποιότητα, να αξιολογούνται οι ικανότητες και το ήθος, να καταξιώνεται η αριστεία, να τιμάται η ανιδιοτέλεια, γιατί τα κόμματα να αποτελέσουν εξαίρεση; Στην ελλαδική κοινωνία σήμερα δεν λειτουργεί ούτε καν βιβλιοκριτική, οι βιβλιοκρισίες συναρτώνται από τα ποσά που διαθέτουν οι Εκδότες στον Τύπο για διαφήμιση. Η ένταξη και η εξέλιξη στην πανεπιστημιακή ιεραρχία εξασφαλίζεται, πολύ συχνά, με κριτήρια όχι ακαδημαϊκά. Επίσημες βραβεύσεις και παρασημοφορήσεις έχουν αυτονόητα αποσυνδεθεί από την τιμή που αποδίδει μια κοινωνία στην ανθρώπινη ποιότητα.

…

(Απόσπασμα από το άρθρο του Χρ. Γιανναρά στην Καθημερινή της 11-1-15 με τίτλο «Πόσο ανίκανοι, πόσο αφερέγγυοι»)

Ο ηγέτης κατά Δεσποτόπουλο

Την περασμένη Δευτέρα είχαμε την τύχη να έχουμε μαζί μας τον Κωνσταντίνο Δεσποτόπουλο, τον δάσκαλο και σοφό αυτόν άνθρωπο στην εκδήλωση που έκανε η «Κ» για τη νέα της σειρά με τίτλο «Ηγέτες». Εχει νόημα νομίζω στη συγκυρία που βρισκόμαστε να διαβάσουν και όσοι δεν άκουσαν Δεσποτόπουλο για να βγούμε λίγο από τη μιζέρια και τη φτώχεια όσων βλέπουμε γύρω μας:

«Η έννοια ηγέτης ενδιαφέρει κατ’ εξοχήν στη συνάρτησή της με την πολιτική κοινωνία, που χαρακτηρίζεται από τον Αριστοτέλη ως “κυριώτατη πασών και πάσας περιέχουσα τας άλλας”. Θέμα της ομιλίας μου λοιπόν εύλογα είναι όχι γενικά ο ηγέτης, αλλά ο πολιτικός ηγέτης. Και συμβαίνει ο ύπατος φιλόσοφος Πλάτων να έχει πραγματευθεί το θέμα πολιτικός ηγέτης με τρόπο κλασικό. Θα ήταν αυθάδεια, αν αγνοούσαμε τη διδασκαλία του.

Απαιτεί ο Πλάτων να είναι ο πολιτικός ηγέτης προικισμένος από τη φύση του με τα εξής χαρίσματα: “μνήμων, ευμαθής, μεγαλοπρεπής, εύχαρις, φίλος τε και συγγενής αληθείας, δικαιοσύνης, ανδρείας, σωφροσύνης”, αλλά και τονίζει ότι εκτός από τον έξοχο αυτό φυσικό σε χαρίσματα προικισμό χρειάζεται και παιδεία εξαίρετη και πολύχρονη στα μαθηματικά πρώτα και στη φιλοσοφία ύστερα, όπου και δοκιμάζονται οι πνευματικές του ικανότητες· μάλιστα επί πλέον χρειάζεται και πρακτική εμπειρία, προς αποκτητέα με συμμετοχή στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας βοηθητικά, υπό την καθοδήγηση των πρεσβυτέρων του ήδη πολιτικών ηγετών, όπου επίσης και δοκιμάζεται ως προς τις πρακτικές του ικανότητες.

Εξάλλου, επιζητεί ο Πλάτων από τον πολιτικό ηγέτη να έχει τη συναίσθηση, ότι αποτελεί εκπλήρωση αναγκαίου καθήκοντος η άσκηση της πολιτικής εξουσίας, χάριν της “πόλεως” και όχι τυχόν ικανοποίηση προσωπικής απλώς φιλοδοξίας· και προ πάντων θεσπίζει να είναι η άσκηση της πολιτικής εξουσίας όχι ατομική, αλλά συλλογική, και να μετέχουν εκ περιτροπής σ’ αυτήν οι άξιοι πολιτικοί ηγέτες. Και αυτό, γιατί πιστεύει ότι “ουδεμία φύσις ανθρωπεία ικανή τα ανθρώπεια διακυβερνώσα αυτοκράτωρ πάντα μη ουχ υβρέως τε και υπερηφανίας εμπλήσθαι”.

Η περιγραφή από τον Πλάτωνα του ιδεώδους πολιτικού ηγέτη μας παρέχει κριτήρια για την αξιολόγηση των σημερινών ηγετών.

Είποτε και άλλοτε πρέπει σήμερα ο πολιτικός ηγέτης να έχει ευμάθεια, δηλαδή να έχει διορατικότητα για το εφικτό και για το δέον στο παρόν και στο άμεσο τουλάχιστον μέλλον, κάτι που χρειάζεται και παιδεία ευρύτατη, σε μια εποχή κατάμεστη από δυνατότητες και ανάγκες πρωτόφαντες, από δυσεπίλυτα προβλήματα για την εξασφάλιση των όρων του ζην ή και του ευ ζην χιλιάδων ανθρώπων, ενώ ελλοχεύουν τεράστιοι κίνδυνοι όσο ποτέ άλλοτε.

Εκτός όμως από την πνευματική ρώμη, απαραίτητες είναι για τον πολιτικό ηγέτη και η ανδρεία και η σωφροσύνη ώστε να είναι απτόητος αντίκρυ σε κρίσιμες, δεινές περιστάσεις, αλλά και να μην παρασύρεται σε υπέρβαση των ορίων του εφικτού. Και πρώτιστα πρέπει να είναι αταλάντευτα δίκαιος, ώστε και αδέκαστος και τίμιος των δημοσίων αγαθών διαχειριστής. Αλλά και το χάρισμα “εύχαρις” ισχύει κάπως και σήμερα για τον πολιτικό ηγέτη, καθώς συμβάλλει ώστε να ενισχύει το κύρος του προς τον λαό, άρα και να παρέχει ευχέρεια επιβολής της πολιτικής του.

Ο Πλάτων ο ίδιος έχει επίγνωση, ότι σύμπτωση του συνόλου των προσόντων αυτών δεν είναι κάτι εύκολο, ελπίζει όμως ότι και δεν είναι απλώς ευχολόγιο και η προβολή τους: “Μη παντάπασιν ημάς ευχάς ειρηκέναι”.

Αν διερωτηθούμε για τους μεγάλους πολιτικούς της Νεωτέρας Ελλάδος, ποια και σε ποιο βαθμό είχαν από τα κατά Πλάτωνα προσόντα πολιτικού ηγέτη, δικαιούμεθα πιστεύω να απαντήσουμε ως εξής:

Ο Καποδίστριας είχε όλα σχεδόν σε ικανό βαθμό. Αξίζει ο Κουμουνδούρος να εξαρθεί για την ανδρεία του και τη σωφροσύνη του, καθώς ήταν απτόητος πάντοτε αλλά προ πάντων καθώς ανεπηρέαστος από τη γύρω του αλλοφροσύνη το 1881 ενέμεινε στην ορθή πολιτική του ειρήνης, περισωστική της Ελλάδος από επαίσχυντη περιπέτεια, όπως εκείνη του 1897 επί των διαδόχων του. Και είχε βεβαίως την προσήλωση προς τη δικαιοσύνη και ήταν και αδέκαστος και διαχειριστής έντιμος των δημόσιων αγαθών. Προικισμένος με τα περισσότερα των κατά Πλάτωνα προσόντων πολιτικού ηγέτη σε ικανό βαθμό ήταν και ο Χαρίλαος Τρικούπης, παναριστούχος του Α’ Γυμνασίου Αθηνών. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος ήταν κατ’ εξοχήν “ευμαθής”, με διορατικότητα ιδιαίτερα για τις υπαγορεύσεις των καιρών, καθώς και ανδρείας και σώφρων, αλλά και “εύχαρις”, ώστε και να προκαλεί τη μέχρι λατρείας αφοσίωση των οπαδών του, και βεβαίως ήταν επίσης τίμιος και αδέκαστος».

Αυτά για σήμερα από έναν άνθρωπο με πολύ ζωντανό μυαλό που κουβαλάει εμπειρία, αλλά και γνώση 102 ετών...

Οι σοβαροί γελοίοι

Έχουμε μία γελοία λέξη με την οποία τους αποκαλούμε. «Γελοιογράφοι». Στην πραγματικότητα, τίποτα το γελοίο δεν υπάρχει στη γραφή τους. Είναι πικρή και συνήθως οδυνηρή.
Συνηθίζουμε δυστυχώς να συγχέουμε την σάτιρα με το ευθυμογράφημα. Κι όμως είναι αντίθετα είδη. Το ευθυμογράφημα χαρίζει ευθυμία και καλή διάθεση. Αλλά η σάτιρα πονάει. Όχι μόνον αυτούς που σατιρίζονται – αλλά και όλους μας, αφού συνήθως αφορά και το σύνολο. Μαστιγώνει και τσούζει.
Επειδή στην Ελλάδα καλές κουβέντες λέμε σπάνια (τόσο που, όταν επαινέσεις κάποιον, οι άλλοι σε κοιτάνε ύποπτα) σκέφθηκα να κάνω μία εξαίρεση και να γράψω εγκώμιο. Γι αυτούς τους ανθρώπους, που ιδιαίτερα τώρα, τα χρόνια της κρίσης, συνοδεύουν την επώδυνη καθημερινότητά μας, με το πικρόξινο σχόλιό τους.
Μεγαλώσαμε, εμείς οι παλιότεροι, με τον Αρχέλαο, τον Βασίλη Χριστοδούλου, τον Γάλλια – και την «Χοντρή» του «Θησαυρού». Πόσο ειδυλλιακά αφελείς φαίνονται σήμερα οι γελοιογραφίες τους – κι ας πέρασαν μέσα από καιρούς πίκρας. Πιο σκληροί ήταν ο Φωκίων Δημητριάδης και ο Κώστας Μητρόπουλος, που αειθαλής συνεχίζει.
Αλλά οι νεότεροι υπήρξαν πιο ουσιαστικοί και πιο ώριμοι. Γιάννης Ιωάννου, ΚΥΡ, και οι κομίστες (Καλαϊτζής και Σια) άνοιξαν άλλους δρόμους. Κι ο αυστηρός είρων Ανδρέας Πετρουλάκης, που συναντάω κάθε πρωί .
Ωστόσο τρεις είναι – για μένα – οι κορυφαίοι, που ξεπερνάνε πια τα όρια του σκίτσου-σχόλιου και μπαίνουν στο χώρο της σοβαρής δημιουργίας. Ο παλαιότερος Μποστ, ο νεότερος Αρκάς, και ο ολίγον νεότερος Δημήτρης Χαντζόπουλος.
Η απόλυτη τρέλα του Μποστ – που επεκτείνεται και στο πλάσιμο μίας νέας σατιρικής διαλέκτου, ο θανατηφόρος σαρκασμός του Αρκά (σε εικόνα και λόγο), και τα δραματικά σκηνικά που στήνει κάθε μέρα ο Χαντζόπουλος, είναι έργα τέχνης. Με κομμένη την ανάσα παρακολουθώ κάθε μέρα στα «Νέα» τις εικαστικές, λεκτικές και συνειρμικές ακροβασίες του τελευταίου.
Είναι σπουδαία προσφορά η καθημερινή τέχνη. Νομίζω πως εκφράζω και άλλους πολλούς, λέγοντας ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους τους μάστορες του κλαυσίγελου (ναι – ακόμα και σε αυτούς που ξέχασα).

Νίκος Δήμου

Καφετέριες

… Βέβαια, για να μη λέμε μόνον τα αρνητικά [για τις καφετέριες], ας επισημάνουμε και την προσφορά της καφετέριας στον δημόσιο βίο μας. Χωρίς τις καφετέριες, χωρίς τον εσπρέσο φρέντο, πώς θα ανταλλάσσαμε τόσες γόνιμες απόψεις για το μέλλον της χώρας και ποια ευκαιρία θα είχαμε να διαπιστώνουμε ότι η ανάπτυξη δεν πρόκειται να έρθει ποτέ σ’ αυτήν τη χώρα, όσο η οικονομική δραστηριότητα στηρίζεται στις καφετέριες, με αποτέλεσμα τα καλύτερα μυαλά μας να φεύγουν στο εξωτερικό, και να καταριόμαστε τους διάφορους Γερμανούς του κόσμου τούτου που μας έχουν καταδικάσει να περνάμε τις ημέρες μας στις καφετέριες.

Καταλήγει ο Τ. Θεοδωρόπουλος στο σημερινό του άρθρο με τίτλο «Η χρησιμότητα της καφετέριας» στην Καθημερινή.

Γλάστρες

Ζουλού

Αντιγράφουμε την ανάρτηση του Δ. Δανίκα από την ηλεκτρονική σελίδα του Πρώτου Θέματος χωρίς κανένα σχόλιο. Δεν χρειάζεται εξάλλου.

"Ρίχνουμε κροτίδες.  Εκτοξεύουμε καπνογόνα. Ανάβουμε πυρσούς. Πετάμε   ψαριές  στον πάγκο των μισητών αντιπάλων.  Μετατρέπουμε  το  γήπεδο  σε  πεδίο πολέμου. Το καλύπτουμε με σύννεφα Τσερνόμπιλ. Και αρχίζουμε.  Κλαδεύουμε καλάμια. Βάζουμε  τρικλοποδιές. Ρίχνουμε τυφλές μπουνιές. Επιδιδόμαστε σε θεατρινισμούς. Πέφτουμε  χάμω.  Ροκανίζουμε  χρόνο. Προκαλούμε  τρόμο, δέος και πανικό. Ενίοτε  ρίχνουμε και κουτουλιές. Και  αν όλα αυτά  δεν  καταλήξουν  σε νίκη και σε θρίαμβο της ΠΑΟΚάρας  ε τότε plan B.  Βγάζουμε   σουγιάδες.  Κι αν οι σουγιάδες  δεν  επιφέρουν πανωλεθρία στον εχθρό  ε τότε  βγάζουμε   Καλάσνικοφ.  Κι αν ούτε τα Καλάσνικοφ;  Ε τότε   χειροβομβίδες. Κι  αν ούτε οι χειροβομβίδες; Ε τότε  βόμβες. Κι αν ούτε  οι βόμβες  ε τότε  ατομική  βόμβα δεκαπλάσιας ισχύος από εκείνη της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι!

Υπερβάλω;  Κι  όμως. Εβλεπα  τον κανιβαλισμό  παρέα με δύο  βάζελους.  Φυσικά   ΑΕΚάρα  εγώ. Ε  δεν θα το πιστέψετε. Και οι  τρεις επιθυμούσαμε την συντριβή  των  γάβρων. Ομως μετά από  τα πρώτα  δέκα λεπτά και βλέποντας τον μαινόμενο Τζαβέλλα αρχίσαμε  να αηδιάζουμε. Απίστευτο και εφιαλτικό

Αν  ήμουν Βαγγέλης Μαρινάκης  θα έπαιρνα  την ομάδα μου  και   θα  εγκατέλειπα την Ουκρανία της Μακεδονίας!

Αν  η ομάδα  μου κέρδιζε με τα μισά απ  αυτά  τα αίσχη  που   διέπραξαν  οι κομάντος   της Θεσσαλονίκης, θα ήθελα να  ανοίξει η γη να με καταπιεί. Ενδεχομένως να  άλλαζα  ομάδα

Αν   ήμουν ΠΑΟΚτζής  θα μούτζωνα  τον εαυτό   μου και θα απαιτούσα από τους  ιθύνοντες  να ζητήσουν  την επανάληψη  του αγώνα  κεκλεισμένων των  θυρών. Εγώ,  δηλαδή, ένας  υπερήφανος και μάγκας Μακεδόνας  να «σφάξω» τον άοπλο αντίπαλό μου;  Ποτέ των  ποτών!

Αν ήμουν  ο διαιτητής Σταύρος Μάνταλος  δεν θα είχα επιτρέψει την  διεξαγωγή  του αγώνα.  Κι αν  το είχα κάνει   στα πρώτα δέκα λεπτά  θα απαιτούσα την έξοδο όλων  των φιλάθλων. Αλλιώτικα  Adios Amigos

Αν   ήμουν Γιώργος  Σαρρής, το αφεντικό της ΕΠΟ  θα συγκαλούσα, το ίδιο εκείνο  βράδυ, έκτακτη συνεδρίαση και  θα τιμωρούσα τον ΠΑΟΚ με δέκα  αγωνιστικές κεκλεισμένων  των θυρών, με αφαίρεση  είκοσι βαθμών από το επερχόμενο  πρωτάθλημα, με απαγόρευση εξόδου  προς τα ευρωπαϊκά  γήπεδα και    με  ένα  εκατομμύριο euros

Αν  ήμουν υφυπουργός Αθλητισμού  θα απαιτούσα πάραυτα  να  τηρούνται, από  τούδε  όλοι  μα όλοι οι  κανονισμοί  που ισχύουν σε κάθε περιοχή της ευρωζώνης. Με απλά λόγια με την πρώτη  ρίψη φιάλης  νερού, ροχάλας, κέρματος, κροτίδας,  σταματάει  ο  αγώνας, μηδενίζεται και τιμωρείται με   βαριές ποινές η  γηπεδούχος  ομάδα

Αν  ήμουν  Νίκος Δένδιας, το αφεντικό  του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη  θα απαγόρευα από τούδε  σε κάθε ένστολο  να  περιφρουρεί κάθε  γήπεδο. Ας  βγάλουνε μόνοι τους  τα μάτια  τους

Κι  αν ήμουν Αντώνης Σαμαράς  θα απαιτούσα πάραυτα  την  κεφαλή επί  πίνακι. Ολων

Δυστυχώς  δεν είμαι  ουδείς εκ των προαναφερομένων.  Οπως και η χώρα  μου  ουδεμία σχέση  έχει με  οποιαδήποτε κουκίδα της  ευρωζώνης.

Επομένως. Η  Ελλάδα   βγήκε στις  Αγορές. Εβγαλε πλεόνασμα.  Μπορεί να   βγαίνει και από την κρίση. Ενα είναι  βέβαιο. Από την Τετάρτη 16 Απριλίου  βγήκε και από την Τανζανία. Πορευόμενη,  υπό τους ήχους  Ταμ - Ταμ  προς  την  περιοχή  των  Zulu!".

Οι μάχες στα Βατερλώ κερδίζονται στα γήπεδα του Ίτον

(Με αφορμή τη βράβευση των μαθητών που διακρίθηκαν στους διαγωνισμούς της Μαθηματικής Εταιρείας 2013-2014 στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου)

Ο κόσμος θα ήταν ασφαλώς καλύτερος αν υπήρχε δικαιότερη κατανομή αγαθών, ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, ελευθερία. Αν δεν υπήρχαν καταχρήσεις, απληστία, εγκλήματα και αρρώστιες. Ο κόσμος αυτός ο ιδανικός, όμως, δεν υπάρχει. «Τ’ αγαθά κόποις κτώνται», διαπίστωσαν πολλούς αιώνες πριν οι σοφοί μας πρόγονοι. Τα καλά κατακτώνται και δεν παραχωρούνται.

Από τότε που ο Γαλιλαίος διατύπωσε την περίφημη ρήση του «μετρήστε ότι είναι μετρήσιμο και ότι δεν είναι κάντε το μετρήσιμο και μετρήστε το» έχουμε βαλθεί να εφευρίσκουμε εξισώσεις. Ο τέλειος γάμος έχει την εξίσωσή του, η ευτυχία τη δική της.

Το ότι το μαθηματικό λεξιλόγιο αποτελεί πολιτιστικό αγαθό και μέρος της παγκόσμιας κουλτούρας δεν είναι καινούργια ανακάλυψη. Εκτός από την άλγεβρα η ευτυχία προσεγγίζεται και με γεωμετρικούς όρους. Κατά έναν ορισμό, λοιπόν, η ευτυχία ορίζεται ως η απόσταση μεταξύ επιθυμητού και εφικτού. Όσο μικραίνει αυτή τόσο πιο ευτυχισμένοι νοιώθουμε. Οι θεωρίες «μεγίστου-ελαχίστου» που ασυνείδητα εφαρμόζονται από τις ανατολικές φιλοσοφίες προτείνουν για τη μεγιστοποίηση της ευτυχίας την  ελαχιστοποίηση των επιθυμιών. Η δυτική φιλοσοφία, όμως, που έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα, κοιτάζει προς την αντίθετη κατεύθυνση: «συν Αθηνά και χείρα κίνα» προτρέπει. Για να πετύχεις το βέλτιστο οργανώσου και μεθόδευσε τις δράσεις σου.

Η λέξη κλειδί: Παιδεία. Όλα είναι θέμα Παιδείας, όπως έλεγε μέχρι πρότινος και το ομώνυμο υπουργείο στο λογότυπό του.  

«Η ευημερία της Αμερικής δεν ήταν ποτέ αποτέλεσμα τόσο του τρόπου με τον οποίο συσσωρεύουμε τον πλούτο, όσο του τρόπου με τον οποίο εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας», απεφάνθη πρόσφατα ο πρόεδρος Ομπάμα.

Ο λόγος που ο Πλάτων, στην Πολιτεία του, θέτει την εκπαίδευση στο κέντρο του πολιτικού προβληματισμού δεν είναι η ανάγκη να γίνει ο λαός κοινωνός αυτού του αγαθού, αλλά να γίνουν ενάρετοι οι κυβερνώντες. Και όταν ο Πλάτων μιλάει για εκπαίδευση στα βασικά μαθήματα περιλαμβάνει αριθμητική, γεωμετρία, στερεομετρία και αστρονομία.

Είναι πολύ σημαντικό και θα πρέπει να το εμπεδώσουμε -κυρίως στην παρούσα συγκυρία- ότι οι μάχες στα Βατερλώ κερδίζονται στα γήπεδα του Ίτον, κατά την εύστοχη παρατήρηση που αποδίδεται στον δούκα του Ουέλιγκτον. Η έκβαση δηλαδή των κρίσιμων μαχών προετοιμάζεται από τα κράτη στους χώρους των πανεπιστημίων τους. Των σχολείων τους κατ’ επέκτασιν.

Οι μαθητές μας σήμερα ζουν στην πιο έντονη, γεμάτη από ερεθίσματα, περίοδο στην ιστορία της γης. Πολιορκούνται με πληροφορίες και κελεύσματα από όλες τις πλατφόρμες. Από υπολογιστές, Iphones, διαφημιστικές πινακίδες και από εκατοντάδες τηλεοπτικά κανάλια. Και εμείς στην τάξη συχνά τα τιμωρούμε επειδή αφαιρούνται και δεν συγκεντρώνονται. Από τι; Από τα βαρετά πράγματα, εν πολλοίς, του σημερινού μας σχολείου. Και δεν είναι αυτό καθόλου άσχετο και με τον τρόπο αξιολόγησης των γνώσεων. Όταν δηλαδή τα αξιολογούμε και τα βαθμολογούμε με βάση την παπαγαλία και την απομνημόνευση. Όταν όλο το σύστημα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης λειτουργεί με ένα ισχυρότατο προσανατολισμό: τις εξετάσεις για την εισαγωγή στις σχολές της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Και εκτός του ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο η διαδικασία μάθησης αποστερεί τη χαρά που θα έπρεπε να προσφέρει η ανακάλυψη της γνώσης, η συγκλίνουσα σκέψη, που επιβάλλουν οι μέθοδοι, τα αναλυτικά προγράμματα και ο τρόπος αξιολόγησης εκμηδενίζουν και τη δημιουργικότητα των μαθητών.

Το 98% των παιδιών του νηπιαγωγείου έχουν αποκλίνουσα σκέψη λένε οι έρευνες. Όταν επανεξέτασαν αυτά τα παιδιά μετά από 10 χρόνια και ενώ είχαν πάει στο σχολείο η αποκλίνουσα σκέψη έχει μειωθεί στο 13-15% .

Τα αποτελέσματα αυτά κατά την άποψή μας δείχνουν δυο πράγματα. Το πρώτο ότι έχουμε όλοι την δημιουργική ικανότητα και το δεύτερο ότι αυτή με το σχολείο, κυρίως, φθίνει. Πολλά συνέβησαν στα παιδιά καθώς μεγάλωναν και κυρίως ότι εκπαιδεύτηκαν. Ξόδεψαν 10 χρόνια στο σχολείο να τους λένε ότι υπάρχει μια μόνο λύση, η οποία βρίσκεται στο πίσω μέρος του βιβλίου. Και να μην την κοιτάξουν. Και να μην αντιγράψουν, γιατί αυτό είναι πράξη ανεπίτρεπτη, είναι ζαβολιά, θα λέγαμε.

Οι αλλαγές που εισάγει στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση το «Νέο Σχολείο» (Γυμνάσιο και Λύκειο) μένει να αποδειχθεί στην πράξη αν κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση και αν τελικά θα επιφέρουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα.

Τα μαθηματικά είναι κατά την άποψή μου το σπουδαιότερο από τα μαθήματα, που συμβάλλουν στην αποκλίνουσα σκέψη. Το μάθημα στα σχολεία, που καλλιεργεί τη φαντασία, την πρωτοτυπία και τη φρεσκάδα στους συλλογισμούς. Το βλέπουμε συχνά στις απαντήσεις των μαθητών μας με την πρωτοτυπία και τα ευχάριστα ξαφνιάσματα στις λύσεις των ασκήσεων και των προβλημάτων. Στις απρόβλεπτες παρατηρήσεις. Ιδιαιτέρως δε στους διαγωνισμούς της Μαθηματικής Εταιρείας.

Τα τελευταία χρόνια οι διαγωνισμοί της Μαθηματικής Εταιρείας μας δείχνουν ότι το κατ’ ευφημισμόν ασθενές φύλο έχει καταλάβει και το πάλαι ποτέ ανδροκρατούμενο κάστρο των Μαθηματικών. Οι μαθητές που διακρίνονται στους διαγωνισμούς είναι παιδιά με ενδιαφέροντα και έχουν υψηλές επιδόσεις στο σχολείο τους. Εξασφαλίζουν δε την εισαγωγή τους σε πανεπιστημιακές σχολές που  επιθυμούν, από τις πρώτες προτιμήσεις τους στις σχετικές λίστες.

Έχω τη γνώμη ότι με τα παιδιά, τους μαθητές μας, θα πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Θα πρέπει να τους λέμε όλη την αλήθεια. Όταν θα έρθουν αντιμέτωποι με τη σκληρή πραγματικότητα της ζωής θα πρέπει να γνωρίσουν αυτό που οι Ισπανοί ερευνητές Πετρέλα και Τεζέι ονόμασαν «εξίσωση της μετριότητας». Δηλαδή τον τύπο που βρήκαν και με τον οποίο συνδέουν την πιθανότητα ενός ταλαντούχου να επιτύχει επαγγελματικά και κοινωνικά ως συνάρτηση του ποσοστού των μετρίων σε μια κοινωνία. Και, ακόμα, ότι η καταξίωση προκύπτει από την προσπάθεια. Ο αγώνας είναι αυτός που καταξιώνει τον άνθρωπο, για να θυμηθούμε και τον δικό μας, τον Καζαντζάκη. Πρέπει να τους καλλιεργήσουμε την αισιοδοξία. Ο κόσμος δεν μπορεί να αλλάξει, οι στρεβλώσεις δεν μπορούν να διορθωθούν, χωρίς προσπάθεια. Θα πρέπει να το εμπεδώσουν: Το μόνο μέρος στο οποίο η επιτυχία είναι πιο μπροστά από την προσπάθεια είναι το λεξικό.

Καλή επιτυχία στις προσπάθειές όλων των μαθητών και  θερμά συγχαρητήρια στους μαθητές που διακρίθηκαν στους διαγωνισμούς της Μαθηματικής Εταιρείας. Και επιπλέον στους γονείς και τους καθηγητές τους. Συγχαρητήρια και στους συναδέλφους της Μαθηματικής Εταιρείας για τη διοργάνωση της τελετής βράβευσης, που έγινε την Κυριακή 6 Απριλίου στη Σητεία.

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

Δ/ντης Δ/θμιας Εκπ/σης Λασιθίου

stamelosioa@gmail.com

Το τέλος... ποιό τέλος;

«Το τέλος του πολιτικαντισμού»

Του Χαρ. Τσούκα

(Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, κοσμήτορα της Σχολής Οικονομικών Επιστημών και Διοίκησης)

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο ΒΗΜΑ (23-3-14)

Η πρόσφατη συμφωνία της κυβέρνησης με τους δανειστές αντιμετωπίστηκε από τα κόμματα με ξύλινη γλώσσα, ως συνήθως. Οι μεν επιδίδονται στη σωτηριολογία, οι δε στην καταστροφολογία. Το πολιτικό παιχνίδι στη χρεοκοπημένη Ελλάδα εξακολουθεί να διεξάγεται με όρους μικρονοϊκής πόλωσης, εκνευριστικής στενομυαλιάς, και τοξικού λόγου. Για τον σκεπτόμενο πολίτη, όμως, είναι χρήσιμο να βλέπει τη μεγάλη εικόνα που οι κομματικοί μηχανισμοί αποκρύπτουν.

Πρώτον, πετύχαμε, έστω και με κάποια λογιστικά τρικ, πρωτογενές πλεόνασμα. Το ερώτημα είναι: πώς θα καταστεί βιώσιμο;

Δεύτερον, επιβεβαιώθηκε κι αυτή τη φορά ότι ο χειρισμός της ελληνικής κρίσης από δανειστές και δανειζόμενο χαρακτηρίζεται από την αγορά πολιτικού χρόνου: αμφότερα τα μέρη διευθετούν πιεστικά προβλήματα (με δημοσιονομικά οδυνηρό τρόπο για τον δανειζόμενο), ανακοινώνουν δεσμεύσεις και υπόσχονται να ξαναδούν τα επίμαχα θέματα στο μέλλον. Εν τω μεταξύ, οι πολίτες της δανειζόμενης χώρας υποφέρουν, ενώ οι κυβερνήσεις και των δύο μερών κατασκευάζουν την αισιοδοξία, ελπίζοντας στην εκλογική της εξαργύρωση.  

Τρίτον, οι δανειστές δεν μας εμπιστεύονται. Ξέρουν ότι σχεδόν καμία διαρθρωτική αλλαγή δεν θα κάναμε αν δεν μας την επέβαλλαν. Οι ανάγκες του πελατειακού-κομματικού κράτους ήταν τέτοιες που δεν νοιαστήκαμε ποτέ να έχουμε πρωτογενές πλεόνασμα, όπως δεν μεριμνήσαμε για τον ουσιώδη εξορθολογισμό της Υγείας, του Ασφαλιστικού, της Εκπαίδευσης κ.ο.κ., όταν έπρεπε. Η εξευτελιστική επαιτεία προήλθε από την εγγενή ανικανότητα της χώρας να αυτομεταρρυθμίζεται.

Οι δανειστές ασπάζονται μια οριενταλιστική αντίληψη για τη χώρα, την οποία φροντίζουμε να επιβεβαιώνουμε. Θεωρούν ότι έχουμε ανεύθυνους και λαϊκιστές πολιτικούς, γενικευμένη ανομία και ένα αναξιόπιστο, μεταοθωμανικό κράτος που κυριαρχείται από επιμέρους συμφέροντα. Αν παύσουν να μας κηδεμονεύουν, διαβλέπουν ότι θα επανέλθουμε στην πρότερη κατάσταση. Δεν θέλουν να χάσουν τα λεφτά τους, γι' αυτό είναι φορτικοί, σχεδόν αποικιοκρατικοί.  

Τέταρτον, κάθε συμφωνία με τους δανειστές συνοδεύεται από κυβερνητική αισιοδοξία. Συνέβη το 2012 μετά το PSI, συνέβη πέρυσι με το περίφημο «success story» του κ. Σαμαρά, συμβαίνει και τώρα. Η «αισιοδοξία» διαρκεί όσο η μιντιακή κάλυψή της. Σύντομα επανακάμπτει η αφόρητη πραγματικότητα μιας οικονομικά κατεστραμμένης χώρας. Ο οικονομικός κύκλος της εφαρμογής ενός προγράμματος ακραίας λιτότητας δεν συμπίπτει με τον βιωματικό κύκλο των ανθρώπων (την οικονομική-βιοτική εξουθένωση που επέφερε η βελτίωση οικονομικών δεικτών). Η ασυγχρονία των δύο κύκλων παράγει, αναπόφευκτα, πολιτικά αποτελέσματα.    

Πέμπτον, όπου δεν παρεμβαίνει η τρόικα κυριαρχούν οι γνωστοί πολιτικοί εθισμοί που επέφεραν τη χρεοκοπία. Τα μεγαλύτερα λιμάνια, τους οργανισμούς ασφάλισης και σημαντικούς δημόσιους φορείς διοικούν κομματικοί υπάλληλοι, άνθρωποι του «συστήματος» ή κολλητοί των πολιτικών αρχηγών. Νόμοι που επέφεραν τομές ξηλώνονται (π.χ. νόμος Διαμαντοπούλου), σχέδια εκλογίκευσης δημόσιων θεσμών υποσκάπτονται (από πολιτικάντηδες τύπου Αρβανιτόπουλου), ενώ πολιτικοί της συμφοράς (Παπαθανασίου, Παπουτσής κ.ά.) διορίζονται σε ιδιαίτερα καλοπληρωμένες δημόσιες θέσεις. Η αξιωματική αντιπολίτευση δεν πρωτοτυπεί: αφορίζει, φοβερίζει και, φυσικά, υπόσχεται. Στο μέτρο που η χώρα αυτοκυβερνάται, το κάνει αναπαράγοντας την πολιτική νοοτροπία που την κατέστρεψε.  

Εκτον, ο διεθνής οικονομικός έλεγχος δεν θα τερματιστεί με την εκπνοή του Μνημονίου. Μπορεί να ΜΜΕ να στερηθούν το ευπώλητο θέαμα τροϊκανών επισκέψεων στα υπουργεία, αλλά η Ελλάδα θα παραμείνει επί μακρόν υπό την «αυξημένη επιτήρηση» της ΕΕ. Οσο ευνοϊκή κι αν είναι η αναμενόμενη ρύθμιση του χρέους, το τίμημα θα είναι η παρατεταμένη πειθαρχία.  

Εβδομον, οι ρίζες της οικονομικής εξαθλίωσης βρίσκονται στην κυρίαρχη πολιτική νοοτροπία που παρήγαγε τη χρεοκοπία, η οποία οδήγησε στο Μνημόνιο. Το τελευταίο, προϊόν του συσχετισμού ισχύος δανειστών-δανειζομένου, έχει επανορίσει πλέον τους βιοτικούς όρους των Ελλήνων. Για να είναι η χώρα σε θέση να παράγει βιώσιμο πλεόνασμα απαιτείται ένας πρωτοφανής για την ιστορία της πολιτικός-οικονομικός ορθολογισμός. Οι πολιτικάντηδες όμως, χρονίως εθισμένοι σε παροχές, ασχολούνται με τη διανομή του πλεονάσματος, όχι με τις προϋποθέσεις βιωσιμότητάς του.

Αυτή είναι η πρόκληση της νέας «μεταμνημονιακής» πραγματικότητας: η δημοσιονομική πειθαρχία και η υγιής ανάπτυξη προϋποθέτουν μια νέα δημόσια κουλτούρα και ένα νέου ήθους πολιτικό προσωπικό να την καλλιεργήσει. Παραδόξως, το «τέλος του Μνημονίου» (και, άρα, η ανάγκη για βιώσιμα πλεονάσματα) απαιτεί σκληρές ορθολογικές επιλογές, οι οποίες θα σηματοδοτήσουν την αρχή του τέλους του πολιτικαντισμού. Αμήν!

Το περιβάλλον έχει γίνει τοξικό

Γράφει ο Παπαχελάς στη σημερινή Καθημερινή με τίτλο "η άρνηση των σοβαρών και ικανών":

"Γκρινιάζουμε όλοι μας γιατί δεν βλέπουμε τη μεγάλη και ριζική ανανέωση του πολιτικού προσωπικού της χώρας που όλοι θα θέλαμε και ονειρευόμαστε. Εχει ρωτήσει κανείς όμως τα νέα, «άφθαρτα» πρόσωπα που έχουν πετύχει στον στίβο της πραγματικής αγοράς κατά πόσον θέλουν να εμπλακούν με την πολιτική; Γιατί από αυτά που ακούω γύρω μου, αντιλαμβάνομαι πως και ο... Θεός ο ίδιος να τους ζητήσει να ασχοληθούν με την πολιτική ή να αναλάβουν κάποια θέση ευθύνης στο Δημόσιο, δεν θα δεχθούν και πολύ εύκολα.
Δεν είναι μικρό πρόβλημα αυτό για τη χώρα. Εχουμε διαμορφώσει συνθήκες ζούγκλας στον δημόσιο διάλογο, οι οποίες λειτουργούν αποτρεπτικά για πολλούς ανθρώπους που θα ήθελαν να βοηθήσουν τον τόπο. Οι εποχές δεν είναι ούτως ή άλλως εύκολες. Οι επαγγελματίες προσπαθούν να τα βγάλουν πέρα μέσα στην κρίση και είναι προσηλωμένοι στην επιβίωση. Δύσκολα αφήνει κανείς τη δουλειά του για να μπει στο καμίνι της πολιτικής.
Δεν θέλω να δικαιολογήσω το πώς λειτουργούν τα κόμματα και οι απερίγραπτοι μηχανισμοί τους. Κάθε άλλο, έχουμε όλοι καταλάβει ότι μοιάζουν με παραθρησκευτικές οργανώσεις που φροντίζουν να κλείνουν τα παντζούρια γιατί φοβούνται ότι θα μπει φως και θα ξορκίσει την καμαρίλα. Είναι εκπληκτικό το πώς οι μηχανισμοί καταλήγουν πάντοτε σε αυτοκτονικές λύσεις. Ξέρει το Α ή Β κόμμα ότι το συμφέρει να στηρίξει έναν ανεξάρτητο ή ημιανεξάρτητο υποψήφιο, αλλά απλά δεν αντέχει να το πει στους δικούς του. Αλλο όμως αυτό το σύνδρομο της εσωστρέφειας και άλλο η πραγματικότητα της άρνησης εκ μέρους σοβαρών και ικανών ανθρώπων στις σπάνιες στιγμές που τα κόμματα και οι ηγεσίες τους κάνουν υπερβάσεις.
Βεβαίως για να είμαστε ειλικρινείς το απόλυτα τοξικό περιβάλλον που διώχνει ή πνίγει οτιδήποτε υγιές το έφτιαξε το κομματικό-μηντιακό σύστημα, έτσι ώστε να αυτοανακυκλώνεται. Η χώρα έχει πληρώσει ακριβά την έλλειψη εφεδρειών και ικανού πολιτικού προσωπικού. Και το χειρότερο είναι ότι η κρίση πριμοδότησε τους γραφικούς, τους οπαδούς της τρέλας και τους εχθρούς της κοινής λογικής. Και ως θέαμα είναι διασκεδαστικό, ως αποτέλεσμα όμως..."

Με ευχές βάφεις αυγά;

Θα αλλάξει κάτι το ’14; Αυτό που πρέπει ν’ αλλάξει είναι κυρίως η νοοτροπία μας. Ο τρόπος σκέψης και δράσης. Υπάρχει ελπίδα;

Επειδή η νοοτροπία εξαρτάται από την κουλτούρα (παγιωμένη και διαμορφούμενη) το κλειδί είναι στην παιδεία. Το έλλειμμα παιδεία που μας χαρακτηρίζει κυρίως στην κοινωνική μας συμπεριφορά. Στις σχέσεις μας προς τους θεσμούς και στο κράτος που δεν μας πείθει. Μπορεί αυτό να αλλάξει από τη μια μέρα στην άλλη;

Υπάρχει κάτι στον ορίζοντα που να δημιουργεί ψήγματα ελπίδας για αλλαγή προς το καλύτερο; Το καινούργιο, όσοι το εξαγγέλλουν, όπως το εξαγγέλλουν, δεν φαίνεται να είναι τέτοιο. Επιστροφή στο παρελθόν είναι. Και το γνωστό βιολί με φύκια χωρίς μεταξωτές κορδέλες. Αυτά που βλέπουμε τις τελευταίες μέρες (Λιάπης, Καντάς, Τοπουλόγου και όχι μόνο) το επιβεβαιώνουν.
Οι δρόμοι που εξαγγέλλονται φαίνεται να είναι δρόμοι στο πουθενά. Προς τα πού να πάμε τότε; Αν δεν πραγματώσουμε οργανωμένο κράτος με ισχυρούς θεσμούς δικαίου, δημοκρατικών λειτουργιών, αξιοκρατίας, ίσων ευκαιριών στην παιδεία, την υγεία, την κοινωνική πρόνοια και αλληλεγγύη. Που να προγραμματίζει ρεαλιστικά και να μην τρέχει πίσω από τα γεγονότα προσπαθώντας να μπαλώσει. Που να μην άγεται και φέρεται πίσω από οργανωμένες ομάδες. Αν δεν εδραιώσουμε θεσμούς που να προστατεύουν την ελεύθερη έκφραση και να εξισορροπούν τις έντονες ανισότητες, όταν αυτές εκδηλώνονται στο πλαίσιο του συστήματος, θεσμούς που να δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να αναδειχθούν η δημιουργικότητα και η επιχειρηματικότητα, οι ανθρωπιστικές αξίες και ο  πολιτισμός το ’14 θα ’ναι μια απ’ τα ίδια.
Με ευχές δυστυχώς δεν βάφεις αυγά.

Ιστορικά ... διλήμματα

Για να σπάσουμε λίγο τη μελαγχολία των ημερών ... ας σταθούμε σε μερικά ... καθοριστικά διλήμματα ...

Το να είσαι άντρας δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση….Το πόσο και τι άντρας είσαι, είναι ανάλογα με το πως το βλέπουν οι γυναίκες…

Διαβάστε και κρίνετε μόνοι σας..

ΕΡΓΑΣΙΑ
Αν δουλεύεις πολλές ώρες, την παραμελείς….
Αν δουλεύεις λίγες ώρες, είσαι αχαΐρευτος!

ΧΡΗΜΑΤΑ
Αν παίρνει λιγότερα χρήματα από σένα στην δουλειά, της πίνουν το αίμα!
Αν παίρνεις λιγότερα χρήματα από εκείνη, είσαι άχρηστος και καλά θα κάνεις να βρεις κάτι καλύτερο, γιατί αρκετά σε ανέχτηκε.

ΚΟΜΠΛΙΜΕΝΤΑ
Αν της πεις ότι είναι όμορφη, πας να την ρίξεις στο κρεβάτι.
Αν δεν της κάνεις κομπλιμέντο, αδιαφορείς για κείνη, και δεν θα φταίει αν πάει με τον πρώτο τυχόντα που θα της πει ένα γλυκόλογο.

ΚΛΑΜΑ
Αν κλάψεις, είσαι μαμούχαλος.
Αν δεν κλάψεις, είσαι ένας αναίσθητος.

ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ
Αν γυμνάζεσαι και προσέχεις την διατροφή σου, είσαι κόκορας κι επιδειξίας.
Αν δεν γυμνάζεσαι, είσαι γουρούνι.

ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ
Αν της αγοράσεις λουλούδια, έχεις λερώσει την φωλιά σου.
Αν δεν της πάρεις λουλούδια, είσαι άξεστος.

ΣΤΟΧΟΙ
Αν νιώθεις περήφανος για τους στόχους που έχεις καταφέρει, είσαι επιδειξίας. Αν είσαι μετριοπαθής, δεν έχεις φιλοδοξίες.

ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ
Αν εκείνη έχει πονοκέφαλο, είχε μία δύσκολη μέρα.
Αν εσύ έχεις πονοκέφαλο, είναι μόνο μία πρόφαση, γιατί δεν την αγαπάς πια…

Η αληθινή δημοκρατία αρχίζει και τελειώνει με τη συμπεριφορά μας

Γράφει ο Δανίκας σήμερα στην ηλεκτρονική έκδοση του ΠΡΩΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ:

"Ποιος είμαι εγώ που κρίνω και κατακρίνω; Περίπου ο κανείς. Το πιστεύω και το ομολογώ. Ομως αυτό δεν μου στερεί το δικαίωμα να προτείνω και να αναθεωρώ. Οπως τώρα εδώ. Λέω λοιπόν. Στον εαυτό μου. Στο δεύτερο, αόρατο, μισό μου:

Κάνε περισσότερα, μίλα λιγότερο. Do it, don’t say it! Ας πούμε. Σήκω από τον καναπέ. Stop γκρίνια, μουρμούρα, υβρεολόγιο και μούντζα. Γιατί έτσι βολεύεται, προσωρινά, το θυμικό σου. Γιατί έτσι υποβιβάζεις σε καφενείο το επίπεδό σου. Γιατί έτσι εκτονώνεις τον θυμό σου. Και γιατί έτσι παριστάνεις τον μάγκα στον διπλανό σου. Τελείωσε η σχέση σου με τον άνθρωπό σου; Φύγε! Ολα είναι δυνατά. Αρκεί να το θέλουμε πραγματικά!
Κρίνε πρώτα τον εαυτό σου. Ας πούμε. Αν και ο ίδιος φοροφυγάς, μην κρίνεις τον γείτονά σου που κι αυτός έχει κερδίσει με την ίδια λαμογιά. Ας πούμε. Αν κι εσύ έχεις φορέσει κέρατα στον άνθρωπό σου, να περιμένεις να σ' τα φορέσει κι αυτός στο κούτελό σου. Η αυτοκριτική, ο μονόδρομος που οδηγεί στην αρετή της αυτογνωσίας!
Τα αισθήματα, όχι τα εγκεφαλογραφήματα. Ας πούμε. Χτυπάει η καρδιά σου; Τότε αυτό είναι το αυθεντικό αίσθημά σου. Ας πούμε. Οταν κάθεσαι και υπολογίζεις με κριτήριο τον όγκο του πορτοφολιού του απέναντί σου, τότε υποτιμάς τον εαυτό σου. Τότε είσαι copy paste των διαπλεκόμενων πολιτικών σου. Αφησε ελεύθερα τα αισθήματά σου. Τότε μόνο θα νιώσεις τον έρωτα στην καθημερινότητά σου!
Μπες στη θέση του άλλου. Ας πούμε. Οπως οι σημερινοί Αλβανοί, Πακιστανοί και Αφγανοί, έτσι και οι πατεράδες μας και οι παππούδες μας. Ξενιτεύτηκαν κι αυτοί. Οπως οι σημερινοί Αλβανοί, Πακιστανοί και Αφγανοί, έτσι και οι πατεράδες μας και οι παππούδες μας ξεσκάτωναν Γερμανούς, Καναδούς, Αμερικανούς. Το κριτήριο είναι ένα: ο χαρακτήρας και όχι το χρώμα της επιδερμίδας. A few good men!
Αλλαξε τις προτεραιότητές σου. Ας πούμε. Ποιος ο τυχερός, ο καλύτερος και ο έξυπνος ανάμεσα σε κάποιον από τη Δανία που δεν έχει προσωπική ακίνητη ιδιοκτησία και σε σένα που έκανες το σκατό σου παξιμάδι προκειμένου να αποκτήσεις μικρό διαμέρισμα, μικρό εξοχικό και δύο γκαρσονιέρες για να τσοντάρεις στον μισθό; Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα!
Να ακούς τη φωνή σου. Ας πούμε. Προσπάθησε να μαγνητοφωνήσεις τη φωνή σου. Οταν μιλάς στη γυναίκα και το παιδί σου. Και μετά άκου τον εαυτό σου. Τον τόνο της φωνής σου. Τα επιχειρήματά σου. Και τότε θα καταλάβεις ένα πράγμα που θα κοντύνει την ύπαρξή σου: ότι κι εσύ συμπεριφέρεσαι όπως ο χειρότερος εχθρός σου. Τότε θα συναισθανθείς την ασημαντότητά σου. Και τότε ίσως αλλάξεις προς το καλύτερό σου!
Η αληθινή δημοκρατία αρχίζει ή τελειώνει με τη συμπεριφορά σου. Ας πούμε. Προτού φτύσεις τον κατώτερό σου και γλείψεις τον ανώτερό σου σκέψου τον εαυτό σου. Πάντα κάποιος θα βρίσκεται πάνω από το «σπουδαίο» το άτομό σου. Και μην ξεχνάς. Ο σημερινός κατώτερος μπορεί αύριο να σκαρφαλώσει πάνω από το αφεντικό του!
Πίστεψε στις δυνατότητές σου. Ας πούμε. Εκατομμύρια δειλά, μικροσκοπικά πλάσματα μεταμορφώθηκαν στο αντίθετό τους. Οι νάνοι γίνονται γίγαντες όταν οι συνθήκες και οι εποχές είναι δύσκολες. Ανεξάντλητες οι δυνάμεις καθενός ξεχωριστά. Τόνωσε το ηθικό σου εξετάζοντας σε βάθος τον πολιτικό σου. Χωρίς τη δική σου συγκατάθεση όλοι αυτοί οι απρόσωποι «ταγοί» δεν είναι ούτε μισή σπιθαμή!
Ανοιξε τους ορίζοντές σου. Ας πούμε. Οπως η ζωή είναι πλούσια σε ποικιλία και διαφορετικότητα, έτσι να προσπαθήσεις κι εσύ. Ολα είναι απαραίτητα για να θρέψουν τον εσωτερικό οργανισμό σου. Και το καφενείο, και ο χαβαλές, και η τέχνη, και η διασκέδαση, και η πληροφόρηση, και ο έρωτας, και η μόρφωση. Τα πάντα. Οσο πιο πλουραλιστικός τόσο πιο πολυμορφικός. Οσο πιο ανοιχτός τόσο πιο θωρακισμένος και σωστός. Ο μονόχνωτος είναι εχθρός!

Ο μόχθος o χρήσιμος ο κολλητός σου. Οταν ρώτησαν τον σπουδαίο Σουηδό σκηνοθέτη Ινγκμαρ Μπέργκμαν «τι απ’ όλα είναι πρώτο, το ταλέντο ή η δουλειά», εκείνος απάντησε «95% δουλειά και μόνο 5% ταλέντο». Η ευκολία είναι η λογική του κατήφορου. Ο μόχθος και η δοκιμασία είναι τα εφαλτήρια που εξανθρωπίζουν και εξαγνίζουν. Αυτά τα δύο είναι τα βασικά υλικά κάθε πολιτιστικής κληρονομιάς. Keep trying. Λαός προκομμένος ποτέ νικημένος!"

Τα 14 για το ’14 του Πετρουλάκη

Γράφει ο Πετρουλάκης (ο σκιτσογράφος) στο protagon.gr για τις 14 ελπίδες του 2014: Απαριθμώντας τις:

1. Η στιγμή που οι πραγματικοί σταρ της εποχής θα βρουν τη δικαίωση που αξίζουν. Στις εκλόγιμες θέσεις των ψηφοδελτίων ευρωβουλής και αυτοδιοίκησης δεν θα έχει πια αθλητές, τραγουδιστές, ηθοποιούς κ.λπ., αλλά τους γενναίους της νέας εποχής. Τους μάγειρες

2. Η στιγμή που κάποιος τελειωμένος ποπ σταρ θα εκφράσει τον θαυμασμό του στη Χρυσή Αυγή και δεν θα απαντήσει κανείς.

3. Η στιγμή που κάποια μαμά θα ποστάρει φωτογραφία της με την κόρη της στο facebook και δεν θα βρεθεί ούτε ένας να γράψει από κάτω «κούκλες».

4. Η στιγμή που η Μαρία Ρεπούση θα κάνει κάποια δήλωση και δεν θα βρεθεί ούτε ένας που θα της απαντήσει με λογοπαίγνιο με τη λέξη «συνωστισμός».

5. Η στιγμή που η Ζωή Κωνσταντοπούλου θα συμμετάσχει σε οποιαδήποτε ομάδα (επιτροπή, εργασίας, κομματική, κ.λπ.) και θα μιλήσει λιγότερο από κάποιον άλλον.

6. Η στιγμή που θα γίνει ένα μεγάλο μπάχαλο και δεν θα πει κανείς «όπως έλεγε και ο Ντίνος Ηλιόπουλος, δεν ξέρω αν το προσέξατε αλλά είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα».

7. Η στιγμή που ο Πρωθυπουργός θα πραγματοποιήσει την επανάστασή του και θα κάνει επιτέλους κάτι μόνος του, χωρίς τη βοήθεια της Παναγιάς.

8. Η στιγμή που θα απαντηθούν τα δύο συμπαντικά ερωτήματα: Υπάρχει σωματίδιο Χιγκς; Ποια θα είναι η επόμενη κίνηση της Ραχήλ Μακρή;

9. Η στιγμή που ο Αλέξης Τσίπρας θα πει κακή κουβέντα για κάποιον ΑΝΕΛ.

10. Η στιγμή που θα εκδηλωθεί η κίνηση των 29 που θα είναι η νεολαία των 58.

11. Η στιγμή που θα γίνεται μια μεγάλη δίκη και δεν θα ακουστεί από κανέναν «έχω εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη»

12. Η στιγμή που ο κ. Κεδίκογλου θα κάνει δήλωση για τον ΣΥΡΙΖΑ με λιγότερα από οκτώ κοσμητικά επίθετα.

13. Η στιγμή που θα βρεθεί δημοσιογράφος που θα διακόψει τον φιλολαϊκό οίστρο του κ. Νικήτα Κακλαμάνη για να τον ρωτήσει «πόσα λεφτά ξοδεύονταν για τον 9.84 και την Τεχνόπολη στις μέρες σας και πόσα τώρα;»

14. Το κυριότερο, η στιγμή του πραγματικού πρωτογενούς πλεονάσματος, όταν δηλαδή θα δούμε το αλάθητο σημάδι ότι μας περισσεύουν λεφτά, το οποίο είναι φυσικά η (79η) ανάπλαση της Ομόνοιας.

Μεταξύ καραγκιόζηδων και τηλεμαϊντανών

Γράφει ο Α. Παπαχελάς στη σημερινή Καθημερινή:

«Κοιτάω μερικές φορές πίσω και σκέπτομαι ποιοι μας κυβέρνησαν από ορισμένα κρίσιμα πόστα και ομολογώ ότι λέω «πάλι καλά, θα μπορούσαμε να είχαμε πάθει ακόμη πιο μεγάλη ζημιά». Ψηφίσαμε, ανεχθήκαμε, στηρίξαμε πολύ ελαφρείς ανθρώπους για πολύ βαριές θέσεις ευθύνης. Ειδικά η γενιά των πολιτικών που βγήκε μέσα από τα κομματικά αμφιθέατρα της χούντας και της μεταπολίτευσης ήταν απερίγραπτη. Εγιναν μαέστροι στην επικοινωνία και το παρασκηνιακό «μαγείρεμα», αλλά απεδείχθησαν άσχετοι ως κυβερνήτες και μάνατζερ. Στη θέση του Αβέρωφ, του Παπαληγούρα ή του Τρυπάνη μπήκαν καρικατούρες από νεοελληνική επιθεώρηση. Πώς να ξεχάσω τον υπουργό που μονίμως έπινε καφέ σε κάποιο στέκι γιατί «βαριόταν να πάει στο υπουργείο» ή τον άλλον που όντας υπουργός περνούσε προκλητικά με κόκκινο το φανάρι οδηγώντας τη μηχανή, χωρίς κράνος. Το ζήτημα είναι πως αυτά τα πολλά επιφανειακά έκρυβαν πολύ βαθύτερες παθογένειες, γιατί οι άνθρωποι αυτοί υπήρχαν λόγω κομματικών μηχανισμών και προνομιακών σχέσεων με τα μέσα ενημέρωσης και τους ταγούς της χώρας. Και για να μην τα ρίχνουμε μόνο στο πολιτικό προσωπικό, θα πρέπει πάντοτε να θυμόμαστε πως τεράστια ευθύνη για την παρακμή της χώρας έχει ένα ολόκληρο κατεστημένο –στον ιδιωτικό τομέα, τον πνευματικό κόσμο, σε εμάς τα μέσα ενημέρωσης– γιατί στήριξε ή ανέχθηκε τη σαπίλα της ελαφρότητας και του νεόπλουτου λαϊκισμού για πάρα πολλά χρόνια.

Το κακό είναι πως αυτοί οι άνθρωποι κυβέρνησαν σε μια χώρα που έχει δύο θεμελιώδη προβλήματα: δεν διαθέτει ισχυρούς θεσμούς και βασίζεται σε μια διαλυμένη δημόσια διοίκηση. Αλλο πράγμα είναι να έχεις καραγκιόζηδες πολιτικούς σε διάφορες θέσεις, αλλά να δουλεύει από κάτω η μηχανή της δημόσιας διοίκησης με τρόπο οργανωμένο και αποτελεσματικό, και είναι άλλο πράγμα να κυβερνούν οι καραγκιόζηδες μαζί με συμβούλους και διάφορους τύπους της νύχτας σε ρόλο εισπράκτορα.

Θέλω να πιστεύω ότι αυτές οι εποχές πέρασαν. Μετά, όμως, ανοίγω την τηλεόραση και βλέπω ορισμένους τηλεμαϊντανούς που έχουν αφήσει πίσω τους τον όλεθρο από όπου και αν πέρασαν να μας εξηγούν πώς θα βγούμε από την κρίση. Και το χειρότερο; Ο λαός αποφάσισε να αλλάξει τα φώτα στο πολιτικό σύστημα αλλά, με κάθε σεβασμό στους θεσμούς, ανέδειξε μια από τις χειρότερες συνθέσεις της ελληνικής Βουλής στη σύγχρονη ιστορία της. Από τον πολύ θυμό τυφλώθηκε και δεν τον πολυνοιάζει ποιον στέλνει να τον εκπροσωπήσει είτε γιατί «θέλει να τα κάνει μπάχαλο» είτε γιατί «και οι άλλοι πριν μήπως ήταν καλύτεροι;».

Κάπου ανάμεσα στο χθες που θέλουμε να ξεχάσουμε και το σήμερα που εξαντλείται στον θυμό και την παράνοια, καλό θα ήταν να βρούμε γρήγορα μια ισορροπία ως κοινωνία, αναδεικνύοντας νέες ιδέες, νέα ήθη και πραγματικά νέα πρόσωπα στην πολιτική. Γιατί αλλßιώς κινδυνεύουμε να βγάλουμε τα μάτια μας και να νοσταλγήσουμε κάποια ώρα το χθες…»

Η κάθε εποχή και ο δικός της Τόμσεν

Αντιγράφουμε από την ηλεκτρονική έκδοση του "Πρώτου Θέματος" το άρθρο του Βασ. Αναστασόπουλου "Τα όμορφα μυαλά όμορφα καίγονται". 

"Υπάρχει μια «περίεργη» γενιά εκεί έξω. Αδόκιμα, και εντελώς αυθαίρετα, συνηθίζω να τους αποκαλώ «Νεφωτισμένους» (από τη σύντμηση των λέξεων «νέοι» και «πεφωτισμένοι»). Τι είναι, όμως, οι «Νεφωτισμένοι»; Όπως, προφανώς, υποδεικνύει η ίδια η λέξη, πρόκειται για νέους ανθρώπους, ηλικίας 25-35 ετών, οι οποίοι διάβασαν, σπούδασαν, μορφώθηκαν, μόχθησαν, βρήκαν τις ευκαιρίες, τις «άρπαξαν από τα μαλλιά» και σήμερα κατέχουν σημαντικές θέσεις σε διάφορες επιχειρήσεις και οργανισμούς, καταφέρνοντας μάλιστα να αμείβονται και καλά, για τα δεδομένα της εποχής. Άλλοι πάλι εξ αυτών έχουν έντονη παρουσία στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου, συμμετέχοντας σε πρωτότυπα projects και δράσεις που κάνουν πιο «ανθρώπινο» το προφίλ των μεγάλων αστικών κέντρων.

Μια συζήτηση με τέτοιους ανθρώπους είναι πάντα... απολαυστική. Έχουν φρέσκες ιδέες, τεκμηριωμένες απόψεις, στιβαρά επιχειρήματα, ανοιχτό πνεύμα και πάθος για δημιουργία. Έχουν ωστόσο και ένα αντικειμενικό πρόβλημα. Απογοητευμένοι από τις παθογένειες του εγχώριου πολιτικού συστήματος, μπέρδεψαν το «ακομματίκ» με το «απολιτίκ» και αποστασιοποιήθηκαν από την πολιτική ζωή του τόπου. Απηύδησαν με τις «κωλοτούμπες» του Σαμαρά, τις παλινωδίες του Τσίπρα, τη σήψη του ΠΑΣΟΚ, την έλλειψη νέων προτάσεων από το ΚΚΕ, τις «κορώνες» του Καμμένου, τις... κόκκινες γραμμές του Κουβέλη, το παραλήρημα της Χρυσής Αυγής... Έψαχναν κάτι νέο για να στηρίξουν και να στηριχθούν, δεν το βρήκαν και, έτσι απλά, έπαψαν να ασχολούνται -ή δεν ασχολήθηκαν ποτέ.

Αυτοί οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα ψήφου. Κι όμως, δεν το αξιοποιούν. Επιλέγουν το άκυρο ή το «λευκό» -που, όσο να πεις, δεν είναι πολιτική στάση. Προκρίνουν τη «σιωπηρή διαμαρτυρία». Κι αν τους ρωτήσεις τι θα κάνουν, σε περίπτωση που τα τόσο όμορφα πλασμένα σχέδιά τους, δεν βρουν πρόσφορο έδαφος στην Ελλάδα, προκειμένου να ευοδωθούν, η απάντηση «θα φύγω στο εξωτερικό» είναι η πρώτη που τους έρχεται στο μυαλό. 

Δεν είναι θλιβερό αυτό; Δεν είναι κρίμα που, αντί να κάτσουν να «στύψουν» τα υπέροχα μυαλά τους και να γίνουν οι ίδιοι, η αλλαγή που θέλουν να δουν, επιλέγουν να ρίξουν την ασπίδα, να παραδοθούν αμαχητί και να αφομοιωθούν από τη μάζα; 

Κι όμως, αυτούς τους νέους χρειάζεται η Ελλάδα. Τους ευφυείς, τους αισιόδοξους, τους οργανωτικούς, που ξέρουν να ελίσσονται και να βρίσκουν λύσεις ακόμα και στα πιο δύσκολα προβλήματα. Που δεν φοβούνται να βγουν μπροστά, να πάρουν πρωτοβουλίες, να ηγηθούν. Και η ευθύνη είναι δική τους να πάψουν να μεμψιμοιρούν και να «συναντηθούν», επιτέλους, να βάλουν στην άκρη το «εγώ» και να «αγκαλιάσουν» όλους εκείνους που συμμερίζονται την ίδια απογοήτευση από το υπάρχον πολιτικό προσωπικό.

Μόνο που, αν είναι να το κάνουν, καλό θα είναι να κινηθούν γρήγορα και να προλάβουν τις επόμενες εθνικές εκλογές. Μετά, δεν αποκλείεται να είναι πολύ αργά..."

Κλείνουμε με δυο παρατηρήσεις: Αν το ελληνικό εκλογικό σώμα ήθελε αυτά τα μυαλά θα τα είχε αναζητήσει και όπου τα έβρισκε θα τα ψήφιζε. Όμως τι είν' ο κάβουρας, τι ειν' το ζουμί του. Συνεχώς τα ίδια και η κάθε εποχή με τον δικό της Τόμσεν. Και η δεύτερη: το νέος στις ιδέες κλπ στον δημόσιο βίο δεν είναι κατ' ανάγκη ηλικιακός προσδιορισμός. Το 25-35 ενδεχομένως να έχει φρεσκάδα και ορμή αλλά δεν είναι βέβαιο ότι έχει και την εμπειρία να διαχειριστεί τύχες ανθρώπων και κοινωνιών. Ιστορικά τουλάχιστον δεν επιβεβαιώνεται.

Ελλάδα σήμερα

Είναι βαθιά τα προβλήματα και οι ρωγμές των θεσμών σε αυτό τον τόπο. Δεν έχουν μείνει θεσμοί, σύμβολα και βεβαίως πρόσωπα που να συγκεντρώνουν τον σεβασμό ή να εμπνέουν την κοινωνία. Ενας μεγάλος «χυλός» έχει γίνει η χώρα. Το χειρότερο είναι πως οτιδήποτε καινούργιο πάει δειλά-δειλά να εμφανιστεί, χωρίς να μιλάει τη γλώσσα της μαγκιάς και του άγριου λαϊκισμού, ισοπεδώνεται με μανία. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει την κατάληξη αυτού του ιστορικού επεισοδίου. Τίποτα δεν φαίνεται αυτονόητο πλέον, ούτε καν η σταθερή φιλοευρωπαϊκή τροχιά της χώρας. Θα χρειασθούν ηγέτες με μεγάλα αποθέματα πολιτικής γενναιότητας για να πουν σε αυτόν τον λαό τα πράγματα όπως είναι και να τον βγάλουν από τη σημερινή βαθύτατη παρακμή. Το έχουμε, άλλωστε, πει πολλές φορές, η Ελλάδα πάει εύκολα από την καταστροφή στον θρίαμβο, από το 1897 στους Βαλκανικούς πολέμους.
Γράφει ο Παπαχελάς στην Καθημερινή με τίτλο "Ζώντας την παρακμή"

Καβάφης στα τρόλει, χορηγοί στα τανκς

Διατυπώθηκε:
... Όπως είμαι υπέρ των στίχων του Καβάφη στα τρόλεϊ, είμαι και υπέρ του να υπάρχουν τα ονόματα των χορηγών πάνω στα τανκς και στα αεροπλάνα που θα πετάνε για να τιμήσουν τον υπουργό Αμυνας Δημήτρη Αβραμόπουλο στην παρέλαση της Θεσσαλονίκης. Για να ξέρουμε ποιοι είναι αυτοί που προτιμούν να μας προσφέρουν εθνικισμό και να αναδεικνύουν την «πολεμική αρετή των Ελλήνων» αντί για τον Καβάφη.
Ωραίες ιδέες!

Η περίπτωση Παπαχρήστου

Η αυτόφωρη σύλληψη ενός προβεβλημένου δημοσιογράφου έφερε πάλι στην επιφάνεια ένα θέμα που αφορά άμεσα την Δημοκρατία. Την ελευθερία στον δημόσιο διάλογο. Αν δούμε αυτά τα συμβάντα υπό το πρίσμα της θεωρίας των κινήτρων, δεν είναι τυχαίο ότι ότι στο δημόσιο χώρο περισσότερο δερνόμαστε από ότι συζητάμε. Κατά κάποιο τρόπο, το νομοθετικό πλαίσιο δημιουργεί περισσότερα αντικίνητρα να μιλήσει κανείς, από όσα δημιουργεί για να δείρει. Αλλά ακόμη κι αν δείρει θα αθωωθεί με βάση «Το (άτυπο) δίκαιο της σφιγμένης γροθιάς”.Καταλήγει το άρθρο με τίτλο "Καλύτερα να δέρνεις παρά να μιλάς; Η σύλληψη του Γ. Παπαχρήστου" στην ηλεκτρονική έκδοση της Καθημερινής (13-10-13).ο Πάσχος Μανδραβέλης.
Ως γνωστόν ο δημοσιογράφος Γ. Παπαχρήστου συνελήφθη ύστερα από μήνυση που υπέβαλε εναντίον του ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ Π. Καμμένος για δημοσίευμα εναντίον του στα χθεσινά ΝΕΑ.

Ελληνική πραγματικότητα

Είναι οδυνηρό να παραδεχθείς ότι ένα τμήμα του υποκόσμου, με οργάνωση συμμορίας, έχει πείσει συμπολίτες μας να το ψηφίσουν και να του δώσουν θέση στη Βουλή. Είναι ακόμη πιο οδυνηρό να παραδεχθείς ότι η αποδοχή της βίας ως μέσο άσκησης πολιτικής μπορεί να παραδώσει τη δημοκρατία μας στις συμμορίες της νύχτας.
Καταλήγει στο σημερινό του άρθρο στην Καθημερινή ο Τάκης Θεοδωρόπουλος.