Η ΑΝΑΤΟΛΗ για την εκδήλωση της ΙΛΕΝ Λασθίου

Ο Λεωνίδα Κλώντζας έγραψε στην ΑΝΑΤΟΛΗ για την ωραία εκδήλωση της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου σχετικά με το ΕΤΟΣ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Λασιθίου την Τετάρτη 19 Ιουνίου 2019.

ΑΝΑΤΟΛΗ

Τετάρτη 19 Ιουνίου 2019 - Ώρα 20.00

ΕΚΔΗΛΩΣΗ Ι.Λ.Ε.Ν. ΛΑΣΙΘΙΟΥ με ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΕΤΟΣ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΥ

Όπως είναι γνωστό το 2019 έχει ανακηρυχθεί ως «Έτος Ερωτόκριτου» από το Υπουργείο Πολιτισμού μετά από σχετική πρόταση της Περιφέρειας Κρήτης. Ο σκοπός σύμφωνα με την απόφαση είναι η διεθνοποίηση των μηνυμάτων του μεγάλου αυτού έργου της Κρητικής Αναγέννησης και του συγγραφέα του Βιτσέντζου Κορνάρου.

Ενδεικτικά αναφέρονται οι τομείς στους οποίους επικεντρώνονται οι επετειακές δράσεις: Εκπαίδευση, Επιστήμες, Τέχνη, Φυσικό Περιβάλλον, Θρησκεία.

Πολιτική, Οικονομία, Επιχειρηματικότητα, Αθλητισμός, Διατροφή, Τουρισμός, Κοινωνία και Ελληνική Παιδεία.

Επιδιώκεται δηλαδή να προβληθούν μέσω των εκδηλώσεων, διαχρονικές αξίες όπως η επιμονή και ο αγώνας, η ευγενής άμιλλα, το θάρρος και η αξιοπρέπεια, το πάθος, η θυσία και η αγάπη.

Σ’ αυτό το πλαίσιο η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό της «Αμάλθεια» διοργανώνουν εκδήλωση την Τετάρτη 19 Ιουνίου στο Επιμελητήριο Λασιθίου, στον Άγιο Νικόλαο, στις 20.00 με ελεύθερη είσοδο.

Η εκδήλωση θα αποτελείται από δυο μέρη.

Στο πρώτο θα γίνει μια σύντομη αναφορά στο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έζησε ο Βιτσέντζος Κορνάρος και δημιούργησε το σπουδαίο έργο του.

Θα γίνει μια αναφορά στις επιδράσεις που έχει δεχθεί και έχει ενσωματώσει στο έργο του ο μεγάλος συγγραφέας από την Ευρωπαϊκή Αναγέννηση καθώς και τη λαϊκή παράδοση της περιοχής της Σητείας, όπου έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του.

Θα γίνουν επίσης αναφορές στην πορεία του Βιτσέντζου Κορνάρου και της σχέση του με τους λόγιους της εποχής του. Θα επισημανθεί η σπουδαιότητα του έργου του το οποίο έχει ήδη ενταχθεί στην εθνική μας κληρονομιά.

«Ο Ερωτόκριτος είναι ένα πολύ μακρύ ποίημα. Και όμως είναι ποίημα χωρίς ρητορεία. (…) Τέτοιες [μορφής] κρίσεις [άλλοτε θα ήταν χωρίς  νόημα για τους αναγνώστες, δεν είναι ] αυτονόητες [όμως] για τον σημερινό αναγνώστη, που διαβάζει γρήγορα ένα βιβλίο κι ύστερα το πετά. Αλλά για τους πρώτους αναγνώστες, το διάβασμα ή το άκουσμα ενός ποιήματος σαν τον Ερωτόκριτο ήτανε μια γοητεία. Και η γοητεία αρέσκεται στην επανάληψη. Είναι η ίδια φύση με τη μαγική επωδό. Μια γοητεία που έπρεπε να κρατήσει πολλές βραδυές, ίσως τις βραδυές ενός ολόκληρου χειμώνα. Όταν τέλειωνε το ποίημα, το ξανάπαιρναν από την αρχή. Στο τέλος το μάθαιναν απέξω. Η επανάληψη, κοιταγμένη από αυτή την πλευρά, μοιάζει να είναι μέσα στη φύση των πραγμάτων. Ήτανε μέσα στην ψυχή του ακροατή ή του αναγνώστη, που την περίμεναν προτού μιλήσει ο ποιητής. Και ο ποιητής την εποχή εκείνη δεν ήταν, όπως οι σημερινοί, χωρισμένος από το κοινό του, ήτανε σύμφωνος με τους άλλους ανθρώπους.
Ο ποιητής του Ερωτόκριτου ξέρει να αφηγηθεί και, όταν χρειάζεται, ξέρει να ξεδιπλώσει τη δύναμη του πάθους. Αλλά ο χαρακτήρας του είναι να μιλά “με γνώση και με τρόπο”. Δεν έχει συμπάθεια για τα “μεγάλα φτερουγίσματα”, όπως συνηθίσαμε να λέμε από την εποχή του ρομαντισμού: Απ’ ό,τι κάλλη έχει άνθρωπος, τα λόγια ‘χουν τη χάρη να κάνουσι κάθε καρδιά παρηγοριά να πάρει, κι οπού κατέχει να μιλεί με γνώση και με τρόπο, κάνει να κλαίσιν και γελού τα μάτια των ανθρώπω» γράφει ο Σεφέρης στις «Δοκιμές» του για το έργο.

Η απήχηση του Ερωτόκριτου από τότε που γράφτηκε μέχρι σήμερα είναι τεράστια. Τόσο στον απλό λαό (αξίζει να αναφέρουμε ότι τα ονόματα Ερωτόκριτος, Αρετούσα, Χαρίδημος, Πολύδωρος έχουν γίνει βαπτιστικά και όχι μόνο στην Κρήτη) αλλά και στις άλλες τέχνες (ποίηση, μουσική, γλυπτική, ζωγραφική, χορό, θέατρο). Όπως εξ’ άλλου γίνεται με όλα τα μεγάλα έργα παράγει στο χρόνο και νέα έργα.

Η μεγάλη του απήχηση στο αναγνωστικό κοινό, ακόμα, επιβεβαιώνεται και από το πλήθος των εκδόσεων που έχουν γίνει για το έργο. Από την πρώτη βενετική έκδοση του1713 μέχρι το τέλος του 18ου αι. έκανε τουλάχιστον 13 εκδόσεις, ενώ τον επόμενο αιώνα το κείμενο διαδόθηκε ακόμη περισσότερο ως λαϊκό βιβλίο, πραγματοποιώντας 45 χρονολογημένες και 5 αχρονολόγητες εκδόσεις μεταξύ των ετών 1802 και 1915, χρονιά κατά την οποία τυπώνεται η έκδοση Ξανθουδίδη.

Αξίζει επίσης να αναφερθεί και το πλήθος των διασκευών του για το θέατρο, για το θέατρο σκιών, τα κόμικς, τα κλασικά εικονογραφημένα κ.ά.

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας θα αποδοθεί μέρος του Ερωτόκριτου υπό μορφή καντάτας σε μια επιλογή κειμένων και στίχων από την φιλόλογο Έφη Μπουκουβάλα το οποίο θα παρουσιαστεί με υποστήριξη πολυμέσων από τους ταλαντούχους ερμηνευτές Ιωάννα Γκουργκούνη, Γιώργο και Γιάννη Λαβδάκη, Σταύρο και Γιάννη Μαστοράκη και Γιώργο Μπαρμπούνη.

Για την ΙΛΕΝ Λασιθίου

Ο Πρόεδρος

Ι. Σταμέλος

Καλήν Εσπέραν Αφεντάδες

Από το αφιέρωμα του 2ου Γυμνασίου Αγίου Νικολάου

στον Σταύρο Ξαρχάκο

Παραμύθια που δεν κρύβονται

Τρία παραμύθια που δεν κρύβουν τον σκοπό τους. Αφορούν την παιδική ηλικία.
Τρεις προκλήσεις στη φαντασία των παιδιών είναι «Ο Λέκος, ο Γύλος και η όμορφη Γη». Τρία σύντομα ταξίδια σε τρεις διαφορετικές «διαστάσεις». Σε τρεις διαφορετικούς κόσμους. Φανταστικούς.
Στον πρώτο, οι άνθρωποι συνομιλούν με τα πουλιά και επικοινωνούν με τη μουσική. Εκεί που η φαντασία συναντά την αθωότητα να συνδιαλέγεται με την αρμονία και τη γνώση.
Στον δεύτερο, η σύντομη ξενάγηση γίνεται στο βασίλειο του Ποσειδώνα. Στον βυθό των χρωμάτων και του μυστηρίου.
Ενώ η τρίτη ιστορία μάς μεταφέρει στον κόσμο της μουσικής των ουράνιων σφαιρών. Εδώ η σύνθεση αξιοποιεί την ανθρώπινη συμπεριφορά προκειμένου να φτιάξει ένα παραμύθι για τη δημιουργία του ηλιακού μας συστήματος.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Οσελότος

Παραμύθια, σε μια περίοδο που τα σηκώνει

Διεθνής Έκθεση Βιβλίου

Διεθνής Έκθεση Βιβλίου

Θεσσαλονίκη

9-12 Μαΐου 2019

Ο Αριστοφάνης & Πλούτος

«Αριστοφάνης συνεντευξιαζόμενος και ο «Πλούτος» στο ΚΑΠΗ»

Θα ήταν πλεονασμός να μιλούσε κανείς σήμερα για τη σημασία και τη συμβολή του αρχαίου ελληνικού θεάτρου, της τραγωδίας και της κωμωδίας, στο σύγχρονο θέατρο, στη σύγχρονη Παιδεία και στον παγκόσμιο πολιτισμό. Το ότι οι διαχρονικές αξίες που διδάσκουν γεμίζουν τα θέατρα του κόσμου κάθε χρόνο, κάθε θεατρική σεζόν, τα λέει όλα.

Μια επιπλέον επιβεβαίωση της αξίας τους μπορεί κανείς να επικαλεστεί το ότι αυτά συνεχώς γεννούν νέα έργα. Γίνονται δηλαδή αφορμή για νέες πολιτισμικές  δημιουργίες. Γιατί, παρά την ηλικία τους, παρά τα 2.500 χρόνια, παραμένουν ζωντανά, για να επιβεβαιώσουν έτσι περίτρανα ότι τα μεγάλα έργα δεν έχουν ηλικία.

Σε μια φανταστική «επιπεδοποίηση» του χρόνου λοιπόν στο βιβλίο «Αριστοφάνης συνενετευξιαζόμενος και ο «Πλούτος στο ΚΑΠΗ» του Ι. Σταμέλου, ο Αριστοφάνης δίνει σε έναν σύγχρονο δημοσιογράφο μια συνέντευξη για το έργο, την εποχή και την θεματολογία των διασωθέντων κωμωδιών του. Ενδεικτικά:

Δ.: Αρίστο, αν έγραφες σήμερα για το θέατρο, ποιο θέμα θα διάλεγες;

Α.: Τα μέσα ενημέρωσης. Γιατί συντελούν εξαιτίας της επιρροής τους στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης και εξ αυτού στην ανάδειξη ανίκανων ηγετών.

Δ.: Θα έγραφες τραγωδίες;

Α.: Όχι. Θα έκανα αυτό που ξέρω καλά. Θα έγραφα κωμωδίες για τη συμπεριφορά των σύγχρονων Ελλήνων, που δημιουργήθηκε από τον εύκολο πλουτισμό, τον αγροίκο πλούτο, και την κακή παιδεία που σας δίνει η κοινωνία και τα σχολεία σας. Και για τη λειψανδρία ηγετών θα έγραφα.

Διάλεξα, λέει στη συνέχεια, να παρουσιάσω τον «Πλούτο» σε ένα φανταστικό σύγχρονο ΚΑΠΗ γιατί είναι πάντα επίκαιρος, δεν θέλει πολλή κινητικότητα και θέλει λίγους ηθοποιούς. Στην τρίτη ηλικία η απομνημόνευση είναι πιο δύσκολη γι’ αυτό κόντυνα και λίγο τους αρχικούς ρόλους.

Το βιβλίο είναι το δέκατο έβδομο του συγγραφέα. Ανήκει στη σειρά «Θέατρο» των εκδόσεων «Οσελότος», αλλά μπορεί να διαβαστεί άνετα και ως «διδακτικό» ανάγνωσμα.  Ο συγγραφέας έχει αποδώσει ελεύθερα, σε μια σύγχρονη εκδοχή τα κείμενα του Αριστοφάνη, μακράν όμως από τις επιθεωρησιακές εκδοχές που συχνά παίζονται στα σύγχρονα θέατρα.