ΝΕΑΡΧΟΣ ΑΝΔΡΟΤΙΜΟΥ

Ντοκιμαντέρ του Γιάννη Σταμέλου

Παραγωγή 2023

 

Barber Shop

 

«Συνομιλίες για την Τέχνη, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό»

Κυκλοφόρησε το βιβλίο του Γιάννη Σταμέλου

«Συνομιλίες για την Τέχνη, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό»

«Παρατηρώντας τα έργα των ανθρώπων συχνά προσπαθώ να συσχετίσω το πώς και πόσο μπορεί να επηρεάζει ο βίος το έργο, όπως επίσης και τι ρόλο μπορεί να παίξει στη διαδρομή το τυχαίο και η σύμπτωση», σημειώνει ο συγγραφέας Γιάννης Σταμέλος στο οπισθόφυλλο του νέου του βιβλίου «Συνομιλίες για την Τέχνη, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό».

Η συζήτηση με κάποιον σημαντικό –από το έργο του– άνθρωπο του πνεύματος μπορεί να αποτελέσει μια καλή ευκαιρία για να διατυπωθούν ερωτήματα και προβληματισμοί γύρω από τη λειτουργία της σκέψης του, τις απόψεις του για τη ζωή, την κοινωνία, τις εκτιμήσεις του για το μέλλον. Το ρόλο του πνευματικού ανθρώπου στην κοινωνία.

Στο βιβλίο «Συνομιλίες για την Τέχνη, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Οσελότος, επιλέχτηκαν είκοσι επτά συνομιλίες-συνεντεύξεις του Γιάννη Σταμέλου με ανθρώπους καταξιωμένους στο χώρο της Επιστήμης, της Τέχνης, του Πολιτισμού καθώς και από μια σπουδαία αθλήτρια με τους οποίους συζήτησε, κατά καιρούς, θέματα που αφορούν το έργο τους. Προσπαθήσανε ακόμα να απαντήσουν και σε ερωτήματα όπως αυτά που αναφέρθηκαν πιο πάνω.

Οι συνεντεύξεις χρονολογικά εκτείνονται από το 2003 έως και το 2021. Οι συνομιλητές, με αλφαβητική σειρά, όπως και στο βιβλίο, ήταν:

Μίμης Ανδρουλάκης, Μαρία Αρακαδάκη, Κωστής Δαβάρας, Μάνος Δανέζης, Κωνσταντίνος Ν. Δεμέτζος, Απόστολος Δοξιάδης, Στάθης Καλύβας, Μιχάλης Κασσωτάκης, Νίκος Κούνδουρος, Θανάσης Κουτρουβέλης, Χρήστος Λεοντής, Τεύκρος Μιχαηλίδης, Μορίς Μπορν, Θύμιος Νικολαΐδης, Γιάννης Παλαμάς, Πάρις Πάμφιλος, Ρουσσέτος Παναγιωτάκης, Γεράσιμος Παπαδόπουλος, Σουζάννα Παπαδοπούλου, Μιχάλης Πατεράκης, Μανώλης Δημητρίου Σαριδάκης, Γιάννης Σμαραγδής, Έλλη Σουμάκη, Βασίλειος Φθενάκης, Χριστίνα Φίλη, Χριστόφορος Χαραλαμπάκης και Γιάννης Χριστιανίδης.

Το βιβλίο είναι σχήματος 17χ23, αποτελείται από 262 σελίδες και είναι το εικοστό πέμπτο του συγγραφέα. Η σύνθεση του εξώφυλλου είναι του εικαστικού Μανώλη Δ. Σαριδάκη. 

ΒΡΑΒΕΙΑ 2020

 ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΕΥΓΝΩΜΟΣΥΝΗΣ 2020

ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ν. ΛΑΣΙΘΙΟΥ

Το 2020 συμπληρώθηκαν πενήντα χρόνια από την ίδρυση της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου. Καθ’ όλη τη διάρκεια της δραστηριότητάς της ο Στρατής Κουρουπάκης υπήρξε ενεργό μέλος του Διοικητικού της Συμβουλίου, από διάφορες θέσεις. Τα τελευταία δεκατρία χρόνια από τη θέση του Αντιπροέδρου.

Η συμμετοχή του όλα αυτά τα χρόνια στα συμβούλια υπήρξε πάντα δημιουργική, ενώ με τον συναινετικό του χαρακτήρα και την εμπειρία του αποτελεί εγγύηση για την εύρυθμη λειτουργία της Εταιρείας.

Για τις εξαιρετικές του υπηρεσίες και την συνεχή ενεργό παρουσία του στις δραστηριότητες της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας και του περιοδικού «Αμάλθεια» στη συνεδρίαση της 16^ης Δεκεμβρίου 2020 το Δ.Σ. αποφάσισε ομόφωνα να του απονείμει δίπλωμα και τιμητική πλακέτα «Τιμής και Ευγνωμοσύνης 2020».

Το 2020 ήταν αδιαμφισβήτητα μία από τις δυσκολότερες χρονιές που έχουμε ζήσει τα τελευταία χρόνια. Κάποιοι έχασαν αγαπημένα τους πρόσωπα, άλλοι έμειναν άνεργοι, αρρώστησαν, ενώ όλοι αναγκαστήκαμε να δούμε την ζωή μας διαφορετικά. Συγχρόνως αυτή την ιδιαίτερη χρονιά νιώσαμε ευγνώμονες για ανθρώπους που ίσως ούτε το όνομα τους να μην γνωρίζουμε. Είναι άνθρωποι που με τις πράξεις καλοσύνης τους κατάφεραν και έκαναν τον κόσμο λίγο καλύτερο και γέμισαν με κουράγιο τις σκοτεινές μας μέρες. 

Η αλληλεγγύη έχει επικρατήσει στο πολιτικό λεξιλόγιο ως έννοια διαμαρτυρίας. Περισσότερο ως εγγύτητα με τον άλλον που έχεις τα ίδια συμφέροντα και στόχους. Ο εθελοντισμός, ύψιστη αξία του δυτικού πολιτισμού, εμπεριέχει το «θέλω» και την «ελεύθερη βούληση».

Σύμφωνα με στοιχεία των εργαζομένων στο ΕΣΥ (ΠΟΕΔΗΝ), 2.000 υγειονομικοί λείπουν από τα νοσοκομεία είτε γιατί επιβεβαιωμένα νοσούν με λοίμωξη Covid-19, είτε επειδή έχουν χαρακτηριστεί «στενές επαφές» και άρα βρίσκονται υπό κατ’ οίκον περιορισμό (21/11/2020). Εξ’ αυτών οι 700 εργάζονται σε νοσοκομεία της Βόρειας Ελλάδας, εκεί όπου το «σφυροκόπημα» του SARS-CoV-2 μαινόταν τον Νοέμβριο του 2020 ανεξάντλητο. Ο φονικός ιός, όπως διαπιστώσαμε, δεν γνωρίζει από εξαιρέσεις σε καμία επαγγελματική κατηγορία, ειδικά το 2020 κατά τη διάρκεια του οποίου δεν είχαν ξεκινήσει οι εμβολιασμοί.

Μέσα σ’ αυτό το κλίμα πρώτες έδωσαν το παράδειγμα της εθελοντικής προσφοράς στον αγώνα για την καταπολέμηση της πανδημίας του κορωνοϊού οι νοσηλεύτριες από την Κρήτη. Οι «ηρωίδες της πρώτης γραμμής», όπως τις χαρακτήρισαν οι εφημερίδες:

Αποκορωνιωτάκη Ευαγγελία, του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου,

Γιαννούση Βασιλική, του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου,

Καριοφύλλη Ανθή, του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων,

Μιχαηλίδου Αικατερίνη, του ΠΑΓΝΗ-Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου,

Μπανιά Μαλαματή, του Γενικού Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου,

Νικηφόρου Άρτεμη, του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου,

Τζιανά Ολυμπιάδα, του Γενικού Νοσοκομείου Ρεθύμνου και

Τσουράκη Ευφροσύνη, του Γενικού Νοσοκομείου Χανίων.

Για τις εθελόντριες νοσηλεύτριες από την Κρήτη που πρώτες στην Ελλάδα έδωσαν το παράδειγμα του εθελοντισμού, διακινδυνεύοντας την προσωπική τους υγεία, δηλώσεις έκαναν μεταξύ άλλων και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ο οποίος χαρακτήρισε την πράξη τους «βαθιά πατριωτική». Ο δε υπουργός Υγείας Β. Κικίλιας αναφερόμενος σ’ αυτές είπε χαρακτηριστικά ότι: «υποκλινόμαστε στο μεγαλείο της ψυχής τους. Δεν έχεις πολλά να πεις. Ένα τεράστιο ευχαριστώ».

Το παράδειγμα τους είχε απήχηση αφού στη συνέχεια το ακολούθησαν και άλλοι νοσηλευτές από την υπόλοιπη Ελλάδα, (Άργος, Κομοτηνή, Κόρινθο, Γιάννενα, Κέρκυρα και Σπάρτη) υπενθυμίζοντας ότι η προσφορά στον συνάνθρωπο είναι μια έννοια πολύ οικεία για το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό της χώρας μας.

Για την Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου είναι η πέμπτη συνεχόμενη χρονιά κατά την οποία προσπαθούμε να αναδείξουμε θετικά πρότυπα από την κοινωνία μας. Πρόσωπα που με το έργο τους αναδεικνύουν κοινωνικές αξίες και υποδεικνύουν συμπεριφορές υψηλής σημασίας.

Το προηγούμενο έτος τιμήσαμε με ανάλογη πράξη τους Καθηγητές Πανεπιστημίου Βασίλειο Φθενάκη, Μιχάλη Κασσωτάκη, Χριστόφορο Χαραλαμπάκη και Κωνσταντίνο Δεμέτζο, τον λόγιο τέως Δήμαρχο Σητείας Νίκο Πετράκη και την ενδυματολόγο Ανδριανή Νεοφύτου.

Εφέτος επιλέξαμε να τιμήσουμε την αυταπάρνηση, την αυτοθυσία και τον εθελοντισμό στα πρόσωπα των νοσηλευτριών από την Κρήτη οι οποίες άφησαν τις οικογένειές τους και αψηφώντας τον κίνδυνο έσπευσαν εθελοντικά να συνδράμουν το έργο των συναδέλφων τους στην δοκιμαζόμενη από τον κορωνοϊό Θεσσαλονίκη.

Η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου στη συνεδρίαση της 16^ης Δεκεμβρίου 2020 αποφάσισε ομόφωνα να απονείμει τιμητικό δίπλωμα «Τιμής και Ευγνωμοσύνης 2020» στις παραπάνω νοσηλεύτριες οι οποίες εθελοντικά μετέβησαν στην Θεσσαλονίκη για να προσφέρουν τον Νοέμβριο του 2020 τις υπηρεσίες τους στα νοσοκομεία που δοκιμάζονταν σκληρά από την πανδημία του κορωνοϊού.

   Ο Πρόεδρος                                                            Η Γενική Γραμματέας

Ιωάννης Σταμέλος                                                  Άρτεμις Μπλαζογιαννάκη

«Κυκλοφορία νέου τεύχους του περιοδικού “Αμάλθεια” »

Κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του περιοδικού ΑΜΑΛΘΕΙΑ, το οποίο εκδίδει η  Ιστορική-Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου. Το τεύχος είναι τετραπλό και έχει αριθμό 200-203. Το περιοδικό to 2020 συμπλήρωσε τα 50 χρόνια συνεχούς κυκλοφορίας, έτσι το τεύχος αυτό έχει και επετειακό χαρακτήρα.

Στις σελίδες του νέου τεύχους υπάρχει ειδική αναφορά στα πενήντα χρόνια της κυκλοφορίας του, ενώ στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνεται και μια συνέντευξη με το Πρωτοπρεσβύτερο Ευάγγελο Παχυγιαννάκη, ένα από τα ιδρυτικά μέλη, πρωτεργάτη στη σύσταση της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Νομού Λασιθίου και του περιοδικού της, πρώτο Πρόεδρο και σχεδιαστή του εμβλήματός της.

Στη συγκυρία που διανύουμε δεν θα μπορούσαμε να αγνοήσουμε τις κατά καιρούς πανδημίες. Στο πνεύμα αυτό δημοσιεύεται άρθρο με θέμα «Επιδημίες στα Γράμματα», ένα πρωτότυπο ποίημα του λαϊκού βάρδου Γιάννη Βάρδα με θέμα «και οι λύρες εσωπάσαν», το οποίο σχολιάζει ο φιλόλογος Γιάννης Χρονάκης, καθώς και οι βραβευμένες μαντινάδες από τον σχετικό διαγωνισμό που είχαμε προκηρύξει το 2020.

Ο διαγωνισμός, θυμίζουμε, ήταν αφιερωμένος στους γιατρούς και το άλλο νοσηλευτικό προσωπικό που θεωρούμε ότι τους οφείλουμε με κάθε τρόπο ευγνωμοσύνη για τις υπηρεσίες που μας προσφέρουν ειδικά στην παρούσα περίσταση.

 

 Δημοσιεύονται στο τεύχος αυτό οι βραβευμένες μαντινάδες καθώς και κάποιες άλλες αξιόλογες κατά την κρίση της επιτροπής.

Μια άλλη ενότητα είναι αφιερωμένη στις προσωπικότητες που τίμησε η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία και το περιοδικό της το 2019: Τους Καθηγητές Πανεπιστημίου Βασίλειο Φθενάκη, Μιχάλη Κασσωτάκη, Χριστόφορο Χαραλαμπάκη, Κωνσταντίνο Δεμέτζο καθώς και τον τέως Δήμαρχος Σητείας και λόγιο Νίκο Πετράκη, όπως και την παγκοσμίου φήμης ενδυματολόγο Ανδριανή Νεοφύτου.

Ο διακεκριμένος Καθηγητής του ΕΚΠΑ και δημιουργός του Λεξικού της Ακαδημίας Αθηνών Χριστόφορος Χαραλαμπάκης παραχώρησε, επίσης, για τους αναγνώστες της «Αμάλθειας», μια ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα και εκτεταμένη συνέντευξη η οποία φιλοξενείται στο τεύχος.

Ο Δρ Δημήτριος Χατζηδάκης παρουσιάζει στο τεύχος τα αποτελέσματα της μεγάλης έρευνας που πραγματοποίησε για να καταγράψει τους πεσόντες από το Ν. Λασιθίου στους Αγώνες μας κατά το 1940-44.

Ο φιλόλογος Μιλτιάδης Παπαδάκης γράφει για την Τραπεζόντα, την γενέτειρα των Κορνάρων και ο υπογράφων για την διασπορά στην Ελλάδα των κρητικών ονομάτων με βενετσιάνικη ρίζα.

Στη μνήμη της Καθηγήτριας Αικατερίνης Μαριδάκη-Κασσωτάκη δημοσιεύουμε ένα εντυπωσιακό λαϊκό στιχούργημα από το βιβλίο της, το οποίο και παρουσιάζουμε. Στη μνήμη επίσης του φιλέλληνα Maurice Born ο Ιωάννης Παλαμάς μετέφρασε από τα γαλλικά και δημοσιεύουμε ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο του που αναφέρεται στην Σπιναλόγκα.

Στις μόνιμες στήλες, όπως πάντα, οι  «Επισημάνσεις», με νέους αλλά και καταξιωμένους ποιητές καθώς και μικρά επίκαιρα αλλά και διαχρονικά σχόλια  κοινωνικού προβληματισμού και στις «βιβλιοδιαδρομές» παρουσιάζονται μια σειρά βιβλίων που έχουν θέματα παρμένα από την Ιστορία, τη Λαογραφία, τα πρόσωπα και τον Πολιτισμό της Κρήτης.

Η υπόλοιπη αρθρογραφία περιλαμβάνει μικρότερα άρθρα για θέματα που σχετίζονται με τον κρητικό πολιτισμό και τα πρόσωπα (Ι. Κονδυλάκης), ενώ για την εικονογράφηση θα πρέπει να επισημάνουμε το φανταστικό πορτραίτο του Νέαρχου που έχει φιλοτεχνήσει ο Πρωτοπρεσβύτερος Ευάγγελος Παχυγιαννάκης.

Το περιοδικό είναι συνδρομητικό –15 € ετήσια συνδρομή- και όποιος ενδιαφέρεται για περισσότερες πληροφορίες μπορεί να απευθυνθεί στα τηλέφωνα (28410).24.789 - 6977192004 ή στο e-mail: stamelosioa@gmail.com

Ευχαριστούμε, κλείνοντας, όλους τους φίλους και συνεργάτες, που με ανιδιοτέλεια συμπαρίστανται με κάθε τρόπο στην έκδοση και την κυκλοφορία της «Αμάλθειας». Ιδιαίτερες ευχαριστίες για την σημαντική συμβολή τους στην έκδοση του τεύχους στους Πρωτ. Ευάγγελο Παχυγιαννάκη και Στρατή Κουρουπάκη, όπως και στα Μέσα Ενημέρωσης που ανιδιοτελώς προβάλουν το περιοδικό και τις εκδηλώσεις της Εταιρείας. Στους πολύ δύσκολους καιρούς που περνάμε το περιοδικό έχει ανάγκη την κάθε προσφορά. Καλή χρονιά.

Για την Ιστορική-Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου

Ο Πρόεδρος

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος

14ο Διαδικτυακό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας

 

Στον αστερισμό της πρωτόγνωρης για εμάς πανδημίας εκτός από τον χώρο της οικονομίας και των επιχειρήσεων που έχει πάθει μεγάλη ζημιά και ο χώρος του πολιτισμού έχει επίσης υποστεί τεράστιο πλήγμα. Η απαγόρευση των συγκεντρώσεων έχει ως αποτέλεσμα το κλείσιμο των θεάτρων και των κινηματογράφων, όπως και τη ματαίωση των συναυλιών και των άλλων συναφών εκδηλώσεων.

Οι έχοντες την ευθύνη των πολιτιστικών και της παιδείας προσπαθούν με κάθε τρόπο να βρουν εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας, θεραπευτικής Τέχνης, και διάδοσης πολιτιστικών αγαθών. Στο πλαίσιο αυτό είχαμε για παράδειγμα τη μεγάλη τύχη να απολαύσουμε τον υπέροχο εβδομηνταπεντάρη πλέον Σαββόπουλο, το Σάββατο στο Mega, σε αυτή τη μοναδική τηλεοπτική συναυλία. Να πάρουμε εν τέλει μια καλή ανάσα. Να ρίξουμε και λίγο φως στις μαυρισμένες μας ψυχές, δικαιώνοντας έτσι και τον Τσόρτσιλ όταν υποστήριζε πως «αν δεν πολεμήσαμε για τον πολιτισμό, τότε γιατί πολεμήσαμε;»

Εκτός των άλλων λοιπόν και τα φεστιβάλ κινηματογράφου εφέτος γίνονται μέσω πλατφόρμας διαδικτυακά. Το καλοκαίρι πρώτα το Φεστιβάλ Ιεράπετρας, το Φεστιβάλ Δράμας αργότερα και από 24 μέχρι και 29 Νοεμβρίου σε μια διαδικτυακή πλατφόρμα (www.docfest.gr/)  παρουσιάζει 90 ντοκιμαντέρ στο 14^ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Χαλκίδας.

Πιστό, όπως υποστηρίζει αυτό το τελευταίο, «στην προσπάθεια συμβολής και στήριξης της εγχώριας κινηματογραφίας ... των ανεξάρτητων δημιουργών, οι οποίοι με όχημα την διεισδυτική ματιά τους ρίχνουν φως στις σκιές του σύγχρονου κόσμου».

Από την Τρίτη λοιπόν 24 Νοεμβρίου μια σειρά εκδηλώσεων (masterclass, κινηματογραφικό εργαστήριο, παρουσιάσεις βιβλίων, εκθέσεις κ.ά.) μαζί με τις ταινίες, τα αφιερώματα στον Τσέχικο Κινηματογράφο, στη νεανική δημιουργία και τα ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ, όπως και τις άλλες παράλληλες εκδηλώσεις οι ενδιαφερόμενοι μπορούν με μια απλή εγγραφή στην πλατφόρμα να μπαίνουν και να τις παρακολουθούν.

Η κάθε ταινία συνοδεύεται και από μια τρίλεπτη συνέντευξη του δημιουργού της.

Μεταξύ των ντοκιμαντέρ μικρού μήκους προβάλλεται (Πανόραμα) και η  εννιάλεπτη ταινία μας «Η καρέκλα του Παλαιοπωλείου».

Η πρόσβαση είναι απλούστατη και δεν απαιτεί καμία απολύτως υποχρέωση για τους χρήστες. Στον καιρό του υποχρεωτικού εγκλεισμού, είναι κατά την άποψή μας μια καλή ευκαιρία για ενδιαφέρουσες οπτικές και αποτοξίνωση από τα πολλά τηλεοπτικά σκουπίδια.

Ι. Σταμ.

Νομός Λασιθίου - Ανακρίνοντας παλιούς χάρτες

 ΝΟΜΟΣ ΛΑΣΙΘΙΟΥ

Ανακρίνοντας παλιούς χάρτες

 

Συγγραφέας: ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΥΑΓΓ. ΣΤΑΜΕΛΟΣ

Διάσταση: 26x21

Σελίδες: 92

Έτος έκδοσης: 2020

Εκδόσεις «Οσελότος»

 

Οι χάρτες δεν είναι πολύτιμοι μόνο ως εργαλεία για να εντοπίζουμε τόπους στην επιφάνεια της Γης ή για να παίρνουμε αποφάσεις που σχετίζονται με τον χώρο. Δευτερογενώς, αποτελούν πηγή ιστορικών και άλλων πολιτιστικών στοιχείων τόσο για την εποχή τους, την τέχνη και τη χαρτογραφία, όσο και για τα στοιχεία που αναφέρονται σ’ αυτούς.
Οι χάρτες, κατά συνέπεια, αποτελούν σπουδαία ιστορικά τεκμήρια, γιατί πέρα από τις γεωγραφικές πληροφορίες, περιέχουν τεχνικά, εικαστικά και σημειολογικά στοιχεία από τα οποία μπορούν να αντληθούν πληροφορίες όχι μόνο για την τεχνογνωσία, την πολιτική, την τέχνη και την κοινωνική ζωή της εποχής όπου δημιουργήθηκαν, αλλά και για την ιστορική ακρίβεια των περιεχομένων που προβάλλουν.
Οι χάρτες, ακόμα, μπορούν να έχουν μια αυτόνομη αισθητική αξία. Να αποτελούν δηλαδή έργα τέχνης.
Στο βιβλίο «ανακρίνονται» επιλεγμένοι χάρτες από τον Νομό Λασιθίου της χρονικής περιόδου που εκτείνεται από τον 15ο έως και τον 19ο αιώνα.

Διαγωνισμός Μαντινάδας 2020

 

Αποχαιρετισμός στον Maurice Born

Ήτανε καλοκαίρι του 2011. Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Νεάπολης, που υπήρχε τότε, είχε οργανώσει μια εκπαιδευτική επίσκεψη στη Σπιναλόγκα. Την ξενάγηση είχε αναλάβει η Καθηγήτρια του ΑΠΘ Μαρία Αρακαδάκη.

Θαυμάσια, εμπεριστατωμένη και λεπτομερής η ξενάγηση της κας Αρακαδάκη τόσο για την ιστορία του μνημείου όσο και για τη λειτουργία  του λεπροκομείου. Θυμάμαι ακόμα εκεί τις συχνές παρεμβάσεις του Maurice Born, με την επιβλητική φυσιογνωμία. Κυρίως αναφέρονταν στις συνθήκες ζωής των λεπρών κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού τους εκεί.

Δεν τον ήξερα. Είχα μια κάμερα μαζί μου και την έμπνευση να καταγράψω τα όσα μας έλεγαν στην περιήγηση. Το 2017 χρησιμοποίησα το υλικό αυτό ως βάση για να μοντάρω ένα ντοκιμαντέρ 55 λεπτών με θέμα τη Σπιναλόγκα

Είχα ρωτήσει στο τέλος της ξενάγησης την κα Αρακαδάκη για τον κύριο που έκανε τις παρεμβάσεις. «Δεν ξέρετε τον κ. Born;» μου είχε απάντησε. «Θα σας συστήσω. Είναι πολύ ενδιαφέρουσα προσωπικότητα». Με σύστησε. Το ίδιο βράδυ κανονίσαμε και βρεθήκαμε στον κήπο της Νεάπολης οι τρεις μας. Με εντυπωσίασαν τα όσα έμαθα για τον ίδιο, τα ενδιαφέροντά του και τις άλλες του δραστηριότητες. Με εντυπωσίασε και η ευγενική του συμπεριφορά. Ο τεκμηριωμένος λόγος του. Η βαθειά γνώση του για τα θέματα που συζητούσε. Η συνειδητή στάση για τις επιλογές του. Θυμάμαι για παράδειγμα ότι μου είχε πει πως δεν χρησιμοποιούσε από επιλογή το Office της Microsoft αλλά το Open Office και άλλα πολλά.

Με είχε εντυπωσιάσει ιδιαίτερα η στάση ζωής του, να την αφιερώσει δηλαδή στα θέματα του κοινωνικού αποκλεισμού για τα οποία υπήρξε ένας από τους πιο ειδικούς στον κόσμο.

Του ζήτησα να κάνουμε μια συνέντευξη για την ΑΜΑΛΘΕΙΑ. Δέχτηκε με χαρά. Συζητήσαμε για τον ίδιο, τη ζωή του στη Γαλλία και την Ελβετία, για το διάστημα που έζησε στην Πλάκα, για τον κοινωνικό αποκλεισμό, τον Επαμεινώντα Ρεμουντάκη, την ταινία που είχε κάνει με τον Πολέ (έχει γράψει το σενάριο) για τη ζωή των λεπρών στη Σπιναλόγκα και άλλα.

Κλείνοντας τη συνέντευξη τον είχα ρωτήσει «Τι νομίζετε ότι καταξιώνει τον άνθρωπο;» Η απάντησή του ήταν «Το ήθος. Είναι αυτό που λείπει περισσότερο σήμερα». Και «τις κοινωνίες;» συμπλήρωσα την προηγούμενη ερώτηση. «Δεν μπορώ να σας απαντήσω τώρα, με ξαφνιάζει η ερώτηση. Θα μου επιτρέψετε να το σκεφτώ και να επανέλθω». Πραγματικά μετά από ένα μήνα περίπου μου έστειλε ένα e-mail από την Γαλλία με την απάντηση. Μια απάντηση φιλοσοφικό δοκίμιο που περιελάμβανε απόψεις από τον Σοπενχάουερ μέχρι τον Καντ. Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στην ΑΜΑΛΘΕΙΑ και την περιέλαβα στο βιβλίο μου «Λασίθι, οι άνθρωποι και ο τόπος» με τις 153 προσωπικότητες που κατά την άποψή μου διαμορφώνουν διαχρονικά την πολιτιστική φυσιογνωμία του Νομού Λασιθίου.

Εκτιμώντας ότι η συνεισφορά του ήταν εξαιρετική για το Νομό μας εισηγήθηκα και έγινε παμψηφεί αποδεκτή η πρόταση μου στην Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου να του αποδοθεί το 2016 δίπλωμα «Τιμής και Ευγνωμοσύνης» για την συνεισφορά του στην ανάδειξη της Ιστορίας και του Πολιτισμού.

Το 2017 όταν γύρισα το ντοκιμαντέρ «Στην Ελόντα» του ζήτησα σε δυο φάσεις πρόσθετες πληροφορίες. Γυρίσαμε δυο σκηνές τις οποίες περιέλαβα στην ταινία. Το έκανε με μεγάλη προθυμία. Ο ίδιος μεσολάβησε για όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να εξασφαλίσω τα πνευματικά δικαιώματα από τρία γαλλικά ντοκιμαντέρ. «Το σωστό είναι να έχουμε νόμιμα το υλικό» μου είχε πει. Όταν με δικές του πρωτοβουλίες εξασφάλισε όλα τα απαραίτητα χαρτιά με πήρε τηλέφωνο και μου παρέδωσε ένα ντοσιέ με τις άδειες που είχε εξασφαλίσει.

Στην πρώτη προβολή που έγινε της ταινίας, για τον μορφωτικό ακόλουθο της Γαλλικής πρεσβείας στην Αθήνα, τον κάλεσα και ήρθε. Είχα χρησιμοποιήσει ένα λάθος όνομα σε κάποια μαρτυρία. Μου το υπέδειξε και το διόρθωσα.

Βρισκόμαστε συχνά με τον Born σε εκδηλώσεις και κρατάγαμε μια επαφή. Τελευταία με ζήτησε στο τηλέφωνο για να μου προσφέρει την γαλλική έκδοση της βιογραφίας του Ρεμουντάκη που είχε γράψει. Ήταν σε διαπραγμάτευση με ελληνικούς εκδοτικούς οίκους για τη μετάφραση στα ελληνικά μου είχε πει.

Μου είχε μιλήσει με ψυχραιμία για τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε και τις επεμβάσεις που έκανε στη Γαλλία. O Maurice Born υπήρξε μια πολύ σπουδαία προσωπικότητα και σπουδαίος φίλος για όσους τιμούσε με τη φιλία του. Είμαστε νομίζω τυχεροί όσοι τον συναναστραφήκαμε. Θα τον θυμόμαστε για πάντα.

Γιάννης Σταμέλος

Νομός Λασιθίου - Ανακρίνοντας παλιούς χάρτες

Βραβευμένα τετράστιχα για τον Καζαντζάκη

Βραβευμένα από τον διαγωνισμό της ΑΜΑΛΘΕΙΑΣ τετράστιχα (2017) για τον Καζαντζάκη.

Χόρτα, βότανα και αρωματικά φυτά

Διαγωνισμός μαντινάδας 2018 της ΑΜΑΛΘΕΙΑΣ με θέμα "Χόρτα, βότανα και αρωματικά φυτά"

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: "Δυο παράξενα ρεπορτάζ του Παυσανία Γυροβολτάκη"

Βραβευμένες μαντινάδες αφιερωμένες στον Ερωτόκριτο

Οι βραβευμένες μαντινάδες του 2019, αφιέρωμα στο Έτος Ερωτόκριτου

Εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ

Εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ 15-5-20

Δύο παράξενα ρεπορτάζ του Παυσανία Γυροβολτάκη

«Τα απίθανα ρεπορτάζ του Παυσανία Γυροβολτάκη» συνεχίζονται και εντάσσονται στη σειρά «Παιδική λογοτεχνία» των εκδόσεων Οσελότος. Ο κ. Γιάννης Σταμέλος συστήνει στους αναγνώστες μια ευφυή εκδότρια την κ. Νέλα Πάντου και τους εισάγει στον κόσμο του εντύπου. Εξηγεί πώς προκύπτει ένα βιβλίο και επαναφέρει τη συμπληρωματική σχέση του ημερήσιου και περιοδικού Τύπου με το βιβλίο.

Από το περίπτερο στο βιβλιοπωλείο

Αναδεικνύει επίσης τα σχετικά επαγγέλματα και τη σημασία τους όπως οι διορθωτές και οι εικονογράφοι. Το βιβλίο του κ. Σταμέλου «Δυο παράξενα ρεπορτάζ του Παυσανία Γυροβολτάκη» επιμελήθηκε η κ Όλγα Παλαμήδα. Τις εικόνες φιλοτέχνησε η κ. Εμμανουέλλα Κακαβιά.

Ο δημοσιογράφος Παυσανίας Γυροβολτάκης εξακολουθεί να γράφει ταξιδιωτικά ρεπορτάζ στον «Περιηγητή». Ο διευθυντής της εφημερίδας περιμένει το ρεπορτάζ του. Η εκδότρια του «Σκεπτόμενου» του προτείνει να περιλάβει κάποια από τα ήδη δημοσιευμένα στην εφημερίδα κείμενά του σε βιβλίο.

Τελικά ο Παυσανίας παρέδωσε στην εκδότρια δύο παράξενα ρεπορτάζ.

Με τον τίτλο «Αρχηγό στη Χρωματοχώρα» καλύπτει τον προεκλογικό αγώνα των υποψηφίων χρωμάτων, την ψηφοφορία και τα αποτελέσματα μετά μουσικής.

«Στη Χώρα του Περίπου» ο βασιλιάς Ανακρίβειος ψάχνει νύφη για το γιό του τον Περιπερή. Ο διάδοχος παντρεύεται την Πουπού και ζουν και βασιλεύουν. Αργότερα ιδρύεται αποικία στο βασίλειο του Προσεκτικού, η Ακριβούπολη, στην οποά καταφεύγουν «πολίτες που δεν μπορούσαν να ζουν άλλο στο περίπου».

Ο Τύπος και η ουσία

Ο κ. Σταμέλος αφιερώνει το βιβλίο του στον Αλέξανδρο, στον Οδυσσέα και στη Σοφούλα. Και δίνει τη δυνατότητα και για άλλες αφιερώσεις.

Στις σελίδες στο τυπωμένο χαρτί, επιμένοντας στο έντυπο. Και υπενθυμίζοντας τη μυρωδιά του χαρτιού και του μελανιού, το ξεφύλλισμα και την εμπειρία με το βιβλίο και έντυπο ως αντικείμενο.

Γίνεται να γράψει κανείς αφιέρωση στα ηλεκτρονικά βιβλία;

Γίνεται οι παιδικές αναμνήσεις να μη μυρίζουν φρεσκοτυπωμένα παραμύθια και να μην αναμειγνύουν εικονογράφηση και δημιουργική φαντασία;

Πώς θα εντυπωθούν οι γνώσεις στο μυαλό αν δεν τυπωθούν πρώτα στο χαρτί;

Η γνώση με πρόθεση γίνεται ανάγνωση.

ΕΛΠΙΔΑ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗ

Παραμύθια ...

   Οι περισσότεροι αναγνώστες ελκύονται από τις παράξενες ιστορίες. Το ξέρουν αυτό πολύ καλά οι εκδότες οι οποίοι εκδίδουν βιβλία με τέτοιο περιεχόμενο.

   Η ευφυής εκδότης του «Στοχαστή», η κυρία Νέλα Πάντου, διέγνωσε τη μεγάλη  εκδοτική επιτυχία και πρότεινε στον δημοσιογράφο του «Περιηγητή» Παυσανία Γυροβολτάκη να συνεργαστούν στην έκδοση ενός βιβλίου με δυο παράξενα ρεπορτάζ του.

   Πραγματικά, στο βιβλίο που εκδόθηκε ο Παυσανίας Γυροβολτάκης επέλεξε και παρουσιάζει δυο πολύ παράξενα ρεπορτάζ που είχε κάνει για την εφημερίδα του, τον «Περιηγητή». Το ένα αφορούσε την εκλογή αρχηγού στην «Χρωματοχώρα» και στο άλλο περιέγραφε τη «Χώρα του Περίπου».

Λασίθι. Οι άνθρωποι και ο τόπος

«Λασίθι. Οι άνθρωποι και ο Τόπος»

Γράφει ο Σταμάτης Αποστολάκης

Χαρισματικός άνθρωπος, μελετημένος επιστήμονας και επάξιος συνεχιστής στη Δ/νση Σύνταξης της περιοδικής έκδοσης “Αμάλθεια”, της Ιστορικής, Λαογραφικής Εταιρείας Ν. Λασιθίου, ο Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος, μας έστειλε καιρό τώρα, το παραπάνω αναφερόμενο έργο του.
Ξεκινούμε με το κείμενο που διαβάζομε στο οπισθόφυλλο του ευπαρουσίαστου αυτού τόμου. Γράφει ο συγγραφέας του:
«Με αφορμή 153 πρόσωπα ο συγγραφέας του βιβλίου κάνει μερικά ταξίδια στον χώρο και τον χρόνο, επιδιώκοντας να σκιαγραφήσει τους ανθρώπους και το ανατολικό άκρο της Κρήτης, αυτό που σήμερα αποτελεί τον νομό Λασιθίου. Μικρά βιογραφικά πορτραίτα, αφορμές, στιγμιότυπα και συνεντεύξεις, πραγματικές ή φανταστικές, αποτελούν τα κύρια δομικά στοιχεία του. Μέσα από το υλικό αυτό προσπαθεί να αναδείξει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ανθρώπων και τον πολιτισμό τους.
Τα βιβλίο προσφέρει πλήρη τεκμηρίωση και διατρέχει όλο τον ιστορικό ορίζοντα από τα μινωικά χρόνια μέχρι τις μέρες μας.
Αποτελεί μια άλλη ματιά, και προσέγγιση, σε γνωστά και άγνωστα στοιχεία από τον διαχρονικό πολιτισμό του νομού Λασιθίου».
Μελετώντας μία – μία, τις 153 βιογραφούμενες προσωπικότητες στο έργο, στεκόμαστε με συγκίνηση: «στα πρόσωπα που έχομε γνωρίσει», γιατί μας συνεπήρεν ο τρόπος παρουσίασής των. Δες πρόχειρα: Γιάννης Βάρδας (σ. 20-30, Δερμιτζογιάννης (σ. 52-57), Βιτζέντζος Κορνάρος (σ.80-89), Νίκος Κούνδουρος (σ. 91-102), Μπορν Μορίς (σ. 115-124), Μανώλης Ξωμερίτης (σ. 133-139), Κωστής Φραγκούλης (σ. 164-166) κ.ά… κ.ά.
Κι αν πάμε στις σελίδες γνωστών μας βιογραφουμένων και εκλεκτών φίλων, όπως π.χ. Ζερβογιάννης Ν. (δ/ντής σύνταξης της “Αμάλθειας” για χρόνια), Ι. Μουρέλλος, ο ιστορικός συγγραφέας, που όταν ετοίμαζε το έργο του για τη “Μάχη της Κρήτης”, ήρθε στο Σέλινο, γνωριστήκαμε κ.λπ. Ελευθέριος Πλατάκης, η γνωριμία μας από το 1961, ήταν καθηγητής στο Γυμνάσιο Παλαιοχώρας, μάζευε στοιχεία για σπήλαια. Είχαμε γνωριστεί και μου ‘στειλε στο Ροδοβάνι – Σελίνου, όπου υπηρετούσα δάσκαλος, δελτία να του συμπληρώσω τα σπήλαια των χωριών Ανατολικού Σελίνου. Του τα συμπλήρωσα, γίναμε φίλοι, με κάλεσε στο Βραχάσι, το χωριό του, πάνω από τη Νεάπολη. Πήγα, φιλοξενήθηκα. Αξέχαστη γνωριμία, όπως και με τον Κωστή Φραγκούλη, που η αλληλεκτίμηση μας, μ’ έφτασε καλεσμένο ως τη Λάστρο της Σητείας.
Αυτό το βιβλίο δεν σ’ αφήνει να τ’ αφήσεις. Θέλεις αρχαίους Θεούς, θέλεις ποιητές, θέλεις μεγάλα της Ιστορίας ονόματα, σαν π.χ. του Βενιζέλου, έχει τη βιογραφία του. Κι αν ψάχνεις για ιστορικούς, αρχαιολόγους, λογοτέχνες, κανενός το όνομα δεν απουσιάζει!
Γιάννη Σταμέλο ακούραστε, πόσα αξιόλογα έργα σου, έχουν ακόμη προγραμματιστεί για έκδοσή τους; Ανυπόκριτα σου γράφω από τα Χανιά, πως: “Το Λασίθι-Οι άνθρωποι κι ο τόπος”, που είναι συνεχώς στο γραφείο μου και στα διαβάσματά μου, είναι πρωτότυπο κι απίθανο για μερικές τουλάχιστον βιογραφίες.
Μορφώνεις τον περίγυρό σου, μορφώνεις τους αναγνώστες σου. Δεν μπορείς να σκεφτείς, πόση χαρά, ενθουσιασμό και ευχαρίστηση, μου χάρισαν οι σελίδες σου, οι αφιερωμένες σε εκλεκτούς φίλους αδελφικούς. Ανέφερα πιο πριν κάποιους, λίγους όμως, και ρωτώ:
– Μπορεί άραγε κανείς, κλείνοντας αυτό σου το έργο, να μην είναι κατευχαριστημένος; – Πιστεύω: Κανένας!
Κι ύστερα, μας συνεπήρες με κάποιες βιογραφίες προσώπων, όπως π.χ. του Γιάννη Βάρδα, Κωστή Δαβάρα, Δερμιτζογιάννη, Κορνάρου, Κούνδουρου Ν., Μπορν Μορίς, Ξωμερίτη Μανώλη, Κωστή Φραγκούλη κι άλλων, κι άλλων, που μακάρι να ‘χουμε χώρο να μνημονεύσουμε. Πρωτότυπες βιογραφήσεις.
– Ευχή μας, να φροντίσουν οι αναγνώστες μας να το αποκτήσουν. Κι όλοι μαζί, να ευχόμαστε στον εμπνευστή και δημιουργό του, Γιάννη Σταμέλο, Υγεία και Καλή συνέχεια, στο θαυμάσιο έργο του!
(Δημοσιεύτηκε στις 14/2 στα Χανιώτικα Νέα)

Ευχαριστίες

«Εκδήλωση ΙΛΕΝ Λασιθίου – Ευχαριστίες»

Η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό «Αμάλθεια», μετά την τιμητική εκδήλωση για τα 50 χρόνια της Εταιρείας και του περιοδικού της, επιθυμεί να ευχαριστήσει και δια των μέσων ενημέρωσης, όλους όσοι συνέβαλλαν στην επιτυχία της με κάθε τρόπο.

-Τις εφημερίδες ΝΕΑ ΕΠΑΡΧΙΑ ΣΗΤΕΙΑΣ και 21^ος ΑΙΩΝ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ

-Τους ραδιοφωνικούς σταθμούς 104,4 και ΠΛΑΝΕΤ

-Τα πόρταλ SitiaPress και Cretalive.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες οφείλουμε

-Στην εφημερίδα ΑΝΑΤΟΛΗ και στον συνεργάτη της Λεωνίδα Κλώντζα για την εμπεριστατωμένη και αποτελεσματική κάλυψη της εκδήλωσης.

-Στον πόρταλ ΦΩΝΗΕΝ και τον Θάνο Κορομπύλια για την επίσης εμπεριστατωμένη και αποτελεσματική κάλυψη της εκδήλωσης.

-Στο Επιμελητήριο Λασιθίου για την παραχώρηση της αίθουσας.

-Στο βιβλιοχαρτοπωλείο της κ. Μαρίας Καρτέρη και του κ. Μανώλη Σιγανού για τις προσφορές σε όλα τα χαρτικά και τις αφίσες.

-Στην εταιρεία ΒΙΟΑΡΩΜΑ του Μανούσου Πεδιαδίτη για την εξαιρετική χορηγία του.

Εντελώς ιδιαιτέρως επιθυμούμε να ευχαριστήσουμε το ιδρυτικό μέλος και πρώτο Πρόεδρο της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας πατέρα Ευάγγελο Παχυγιαννάκη για την θερμή επιστολή και για την προσφορά του στην έκδοση του επόμενου τεύχους της ΑΜΑΛΘΕΙΑΣ, εις μνήμην των προσφιλών κεκοιμημένων του, της συζύγου του πρεσβυτέρας Μαρίας και του γαμπρού του Γιώργου Λαζόπουλου.

Ακόμα επιθυμούμε και από αυτή τη θέση να ευχαριστήσουμε για την άκρως τιμητική παρουσία τους στην εκδήλωση:

Των ιδρυτικών μελών: Ηλία Καρύδη, Σταυρούλας Ορφανουδάκη-Αρακαδάκη, Ευαγγελίας Κουτουλάκη, Στρατή Κουρουπάκη, Νικόλαου Γιατζάκη, και ζητούμε συγγνώμη που από δική μας υπαιτιότητα δεν αναφέραμε το ιδρυτικό μέλος Ηλία Κοζύρη σε προηγούμενο δημοσίευμά μας.

Ευχαριστούμε ακόμα τους τιμώμενους: τον Καθηγητή Βασίλειο Φθενάκη που ήρθε από το Μόναχο, τους Καθηγητές Μιχάλη Κασσωτάκη και Κωνσταντίνο Δεμέτζο που ήρθαν από την Αθήνα αποκλειστικά για την εκδήλωση και τον κ. Νίκο Πετράκη που ήρθε επίσης για τον ίδιο λόγο από τη Σητεία.

Ευχαριστούμε επίσης για την αποδοχή της πρόσκλησης και τις θερμές επιστολές την κυρία Ανδριανή Νεοφύτου και τον Καθηγητή Χριστόφορο Χαραλαμπάκη που για λόγους ανωτέρας βίας δεν μπόρεσαν να παραβρεθούν στην εκδήλωση.

Ευχαριστούμε τους ιερείς, εκπροσώπους των μητροπολιτών Πέτρας και Χερρονήσου και Ιεραπύτνης και Σητείας, για την παρουσία τους και την ευλογία της αγιοβασιλόπιτας.

Ευχαριστούμε τέλος τον δήμαρχο Αγίου Νικολάου, τους Περιφερειακούς Συμβούλους, τους Αντιδημάρχους, τον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου και όλους όσοι με την παρουσία τους τίμησαν την εκδήλωση.

Για το Δ.Σ.

Ο Πρόεδρος

Ι. Σταμέλος

50 χρόνια ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑΤο βίντεο της εκδήλωσης της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας στο πορταλ "ΦΩΝΗΕΝ"

Το βίντεο της εκδήλωσης:  https://fonien.gr/50-%cf%87%cf%81%cf%8c%ce%bd%ce%b9%ce%b1-%ce%b1%ce%bc%ce%ac%ce%bb%ce%b8%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%b5%ce%be%ce%b1%ce%b9%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b5%ce%ba%ce%b4%ce%ae%ce%bb%cf%89%cf%83%ce%b7/